User:Nanyonjoprosie/sandbox

Bold text Project yange oluganda 3101 okweyambisa whatsapp okusomesa abayizi engeri yokweyongera okumanya amateeka no'kuvunuka obuzibu bwebasanga munkozesa ye embu z'ebigambo.

Bya Nanyonjo proscovia.15/u/10928/ps.

'Ennyanjjula.

Embu z'ebigambo. Muno mwetusaga obutundu obukola ebigambo mululimi oluganda. okugeza amannya,nnakasigirwa,nnakafuula,nakongezalinnya,ekikolwa,entababigambo,obuyunzi nebirala. Amannya(nnalinnya)noun. Erinnya kyekyo ekituumibwa oba ekiyitibwa omuntu,ekintu oba ekifo. Okugeza Amannya agenkalakkalira.gano mannya agatakyukakyuka agatumibwa abantu,ebintu oba ebifo. 'Eteeka erifuga amannya gano ligamba nti:Buli lwetuba tuwandiika amannya agenkalakkalira tutandiisa na nyukuta nnene wande nga erinnya liriwakati mu sentensi. Okugeza Lutalo yasomera buddo. Ptr

Omugga bulamu gwajudde. Ptr Nnakasigirwa(pronouns) Ekigambo kino kiva mukusigira nga bwebutundu obukola no'abasigire mu kifo awandibadde erinnya. Era nga ziri mubika ebiwerako. Okugeza ez'obuntu, ezibuuza, endazi,ez'obwananyini,ez'essira,entabaluganda. Nnakasigirwa ez'obuntu ez'emala. Zino zo zisobola okuyimirirawo zokka mu sentesi era neziwa amakulu. Okugeza. Nze. Ffe Gwe. Mwe Ye. Bo

Nanyonjo nze nnamutuma. Ptr Masajjage ggwe wamukubye.

Ptr

♠Eteeka erifuga nnakasigirwa zino ezemala ligamba nti:nnakasigirwa zino ziwandiikibwa zooka mu sentesi era nti tezigattibwa kukigambo kilala lying.

Nnakasigirwa ez'obuntu eziteemala. Zeno tezisobola kuwa Makulu nga ziwandiikidwa zoka mu sentesi so buli lwetuziwandiika tuba tulina okuzigattako ekikolwa olwo nezisobola okuwa amakulu. Okugeza. n  tu o    mu a.   ba

Nsoma mpola nyo Ptr Mulya mpola nyo. Ptr NnKongezalinnya(adjectives). Kekagambo akongera oba akanyonyola ekitundu ekikozi mu sentesi. Okugeza.mulungi,muwagguufu,mugayaavu,lusolobyo,ntoko,njolo. Eteeka.Nnakongezalinnya zino tuziwandiika zokka mu sentesi nga zeetengeredde. Okugeza. Massajjage musajja wagonjebwa. Ptr Ekikolwa.(verb) Ekikolwa kye kigambo ekiraga omukozi kyaba akola mu sentensi era nga muburi sentensi y'oluganda okusobola okuwa amakulu Erina okumaamu ekikolwa. Okugeza. Lya,soma,dduka,kaaba Ebikolwa bino byawulwamu ebika bya milundi ebiri.ie ebyemala n'ebitemaala.

Entababigambo (interjection) Bino byebigambo ebiyunga sentensi ebbiri n'etuwanddikawo emu. Okugeza. Ne, Naye,waakiri,era,oba,anti,nga,newankubadde,sinakindi,kubanga,ate,wadde,mpozzi,oboolyawo,okuggyako. Okugeza. Omukyala yanoba era naddayo okusoma. Tatude wansi anti abade agenda mangu. Obuyunzi bubo busobola okuwandiikibwa nga busukka mu kamu ate nebusigala nga buwa amakulu. Okugeza. Tebazze anti era nga tebasuubilayo ssente. Bamuyise naye nga tawulira.

eteeka.obugambo obuyunzi bulijjo buwandiikibwa bwokka nga bwetengeredde awatali kuyungibwa ku kigambo kilala. Kyoka nga bwo busobola okuyungibwa ku kigambo ekilala nga tweyambisa akasukkize. Okugeza. Bakomwewo ng'obudde bukyali. Funa amazzi n'omuliro. Nnakalazi/ssefo.(preposition) Buno bwebugambo bwetyeyambisa mukulaga.olwokuba bweyambisibwa mu kulaga ebifo,oluusi buyitibwa ssefo. Bunakalazi buli buna bwokka era bwebuno:mu,ku,e,w. Ebyokulabilako. Tuula ku ntebe. Kwata *mu* sawawo.

Eteeka obugambo buno buwandikibwa bwoka tebugattibwa ku kigambo kilala kyona. Omulimu. Wano wetugenda okulaba engeri omuyizi za'sobola okukozesa embu za'mannya mu mboozi. Juza amabanga ago agalekeddwawo mu mboozi ezo wammanga nga weyambisa embu zamannya eze'njawulo.

1.Nanyonjo-namutuma.(nze)(pro). 2.massajjage mussajja(wagonjebwa) (adj) 3.Nalukengeomuti.(vrb)(atema) 4.Tatude wansi abadde agenda mangu (anti) (prep).

Oluvanyuma lwokulaba ebika bye mbu ze bigambo ezenjawulo essira tugenda kulisa ku nnakongeza kikolwa.

Nnakongezakikolwa kye kigambo ekiwandiikitbwa mu sentensi okulaga engeri wa,lwaki ekikolwa kiba kikoleddwa. Era tusobola okugamba nti nnakongezakikolwa kye kigambo ekiba kinyonnyola ekikolwa ekikulu mu setensi.

Nnakongezakikolwa tuzawulamu ebika bina era nga muno mwemuli.

Nnakongezakikolwa ez'empisa.zino ziba zinyonnyola ekikolwa ekiri mu sentensi gye kiba kikolebwamu era nga muno mwemuli ekyejo, lunsonyinsonyi, boffo ssimbo, mpola lwatu. Okugeza Omuwala afumba bulungi ptr

Omusajja atambuza ssinbo ptr omulenzi oyo atunuza bukambwe ptr Omulimu. Wandiika emboozi ttaano nga weyambisa nnakongezakikolwa ez'mpisa era ozisazeeko.

Nakogeza bikolwa ez'ebiseera.zino ziba zinyonyola ekiseera ekikolwa wekyakolebwa.okugeza kalasamayanzi,kilo,lwaggulo,enkya,oluvanyuma,nazikuno. Lumu asoma kiro. Nalunkuuma yatuuka luvannyuma. Ptr. Nnakongezakikolwa ez'ekifo. Zino ziba zilaga ekifo ekikolwa we kilina okukolerwa era nga mwetusanga zino lot of, waggulu,, kumpi. Okugeza. Gonja muteeke enkoto. Eggali giyingize munda. Mwattu teeka wakati. Omulimu ptr

Nnakongezakikolwa eziggumiza. Zino ziba zilaga eddaala oba okukattiriza ekikolwa ekiba kikolebwa. Okugeza nnyiniddala, nnyonyini ddala. Nalumansi mwagala nbyonyiniddala. Nalukenge alya mpola nyo. Omulimu.

Okweyambisa watsapp okuyamba abayizi okuvvunuka obuzibu bwebasanga mukutegeera amateeka ne'nkozesa ya nnakogezakikolwa

Obufunze Abayizi abasinga bogerezeganya nga beyambisa whatsapp awamu n'okuwereza obubaka obwenjawulo.watsapp era ewa omukisa abayizi okuwandiika ekyo ebibinja awamu nokuyigilako.

Mukiwandiiko kino ngederede okukugonjoola obuzibu abayizi bwe basanga mu kutegeera amateeka agafuga nnakogenzakikolwa mukuzimba emboozi.

Obuzibu abayizi bwebasanga.

Abayizi bafuna obuzizu mukuteeka ebibasomesebwa munkola ebibasomesedwa nze nga omusomesa bwensomesa omwana ekintu oluvanyuma nemubuuza kyemusomeseza nga tasobola kunyanukula kindanga nti abeera alemeredwa okuteeka ekyo ekimusomesedwa mubwongo okusinziira ku bloom (1956) kino akitwala okubeera mu (cognitive) omulowooza nti wano omuyizi abeera tasobola kunyonnyola kibeera kimusomesedwa wade okukisa munkola nolwekyo nze nga omusomesa kwekweyambisa tekinologye owa whatsapp okusobola okuyamba abayizi bange okuvunuka obuzibu obwo. Naatonzewo ekibinja ku watsapp omwo netekamu abayizi bange era nembagamba ensonga lwaki batadde mu kibinja ekyo. Nagenze mumaaso nebasomesa ku bikwatagana ne nnakogezakikolwa nembanyonyola oluvanyuma nembawa omulimu ogwokukola. Ptr

Kino nakikoze okulaba nga olusoma welunagwerako nga ndi mumattivu nti buli muyizi asobola okumenya ebika ebyenjawulo ebya nnakongezakikolwa byetulina muluganda. Nagenderedde okulaba nti buli muyizi aba asobola okuwabdiika emboozi eze njawulo nga yeyambisa nnakongezakikolwa, era nga buli muyizi abeera asobola okuwa endowooza ye ate nafuna okudibwamu okwenjawulo okuva mubantu abenjawulo.

Okusookera ddala nze nga omusomesa funa endowooza enzenjawulo okuviladdala eri abayizi ne'mannya obuzibu bwabwe olwo ne manya wennyina okubayambira

Omuyizi aba asobola okubuuza ebibuuzo webaba tebategedde nga nkozesa whatsapp. Newakubade nga emikutu emirala mingi egiyinza okuyamba abayizi okuvunuka obuzibu obwo gamba nga face book ,messenger, histogram ,allo, edmodo,ecovation,nemikutu''' emirala mingi nze nasazewo okweyambisa whatsapp nga ogumu kumikutu olwebirungi byekola era nga kino kigifuula okuba ekyenkizo ku mmikutu emilala nga wetulaba wammanga

Watspp gwe mukutu ogweyambisibwa okuwereza obubaka obwenjawulo gamba nga abayizi abasomesa na'abavubuka. Omukutu guno guyamba abasomesa nadala okusinddika ebibuuzo oba obubaka eri abayizi era nga omukutu guno gukozesebwa abantu abasuuka mu lukkumi ekiyamba okubunisa obububaka kubantu abangi mu bbanga etono Omukutu guno gwatandiika mu mwaka gwa2013 era abantu betanila nyo omukutu guno Omuntu asobola okusindiika obubaka mu doboozi lye Omuyizi era asobola okuwandiika obuwandiisi obubaka nabuwereza omuntu omuntu gwayagala ate nafuna okuddibwamu Omukutu guno osobola okukwata akatambi nokawerezamu kibinza kyotandisewo okusobola okulaba bwebabade tebamattidde Omukutu guno mwangu gwakukozesa kubanga nomuntu atamanyi kuwandiika asobola bulungi okugikozesa.

Amateekaagafuga nnakongezakikolwa.

Ewandiikibwa yoka mumboozi. Okugeza kasaga atambula asooba (Tulaba akagambo asooba nga kawandiikidwa koka) Ewandiikibwa oluvannyuma lwe kikolwa Okugeza Nalumansi mwagala nnyo (tulaba nga akagambo nnyo kalikoka). Ptr Obukwatane wakati wa tekinologia wa watassp gwenakozeseza nakakodyo kokwefumitiriza nengeri gyebiyambye abayizi bange okuvvunuka obuzibu bwebabade basanga mu kukozesa nokumanya amateeka agafuga nnakongezakikolwa.

Nkozeseza whatsapp okunnyonyola ebika bye mbu ze'bigambo ebyenjawulo era nga wano nga mpita kumukutu guno abayizi bange basobodde okumanya nokwefumittiza kubibasomeseddwa obulungi ku banga nakozeseza ebifaananyi ebyenjawulo okukattiriza kyetusoma wano buli omu nayongera okubitegera obulungi.

Nayongedde okukwata akatambi nga nzikattiriza byetusomye wano nga buli muyizi asobola okukawuliriza ku budde bwayagala nekibayamba okuvunuka obuzibu bwabwe

Nateekayo emilimu egyengyawulo nga kino kyayamba abayizi okulaba oba bategedde ate nange kyanyamba okumanya oba abayizi bange byembasomeseza babitegedde bulungi.

Wano weeneeyambisiza akakodyo kowefumittiriza nga omuyizi ye kennyini nasobola okwewa obudde nalongosa ensobi ze ate nange nga omusomesa kyanyabye okumanya obuzibu bwange ate nenetereza.

Okufundiikira. Nga mmaliriza wangu yengeri gyenkozesezaamu technology nakakidyo kokwefumittiriza okusobola okuyamba abayizi bange engeri yo kuvunnuka obuzivu no'kumanya amateeka agafuga enkozesa ye'mbu ze bigambo mumboozi ate okusingira ddala nnakongezakikolwa.