User:Natthun Laongthong/sandbox

ไฟ(Fire)เป็นคำนามชนิดหนึ่ง ซึ่งมีความหมายในเชิงทำลายล้างหรือภัยพิบัติ หรืออัคคีภัยนั่นเอง ในความหมายที่แท้จริง ไฟหมายถึงการเผาไหม้(Combustions) ที่ไม่สามารถควบคุมได้(Uncontrol of combustions)   การเผาไหม้หมายถึงปฏิกิริยาเคมีระหว่างเชื้อเพลิงและออกซิเจนซึ่งปลดปล่อย(Exothermic)พลังงานความร้อนและแสงสว่างออกมา เมื่อไหร่ที่พลังงานความร้อนและแสงสว่างที่เกิดขึ้นจากการเผาไหม้ดังกล่าวข้างต้นอยู่นอกเหนือการควบคุมของมนุษย์ การเผาไหม้นั้นก็จะเรียกว่า ไฟ เราใช้ประโยชน์จากการเผาไหม้ที่หลากหลาย เช่นการเผาไหม้ในเครื่องยนต์ การตัด การเชื่อม การหุงต้มอาหาร และอื่นๆ เป็นต้น

การเผาไหม้แบ่งออกเป็นสองรูปแบบคือ การเผาไหม้ที่มีเปลวไฟ(Flammable of Combustion ) และการเผาไหม้ที่ไม่มีเปลวไฟ(Non-Flammable of combustion) การเผาไหม้ที่มีเปลวไฟเชื้อเพลิงจะต้องมีสถานะเป็นก๊าซ(Gas)เท่านั้น หรือเปลวไฟที่เรามองเห็นนั้นแท้จริงก็คือแก๊สร้อนนั่นเอง การเผาไหม้ที่มีเปลวไฟแบ่งออกเป็นสองลักษณะคือ เปลวไฟแบบแพร่(Diffusion flame) เช่นเปลวเทียน หรือการการเผาไหม้ในลักษณะต่างๆซึ่งมีออกซิเจนในบรรยากาศแพร่เข้าไปผสมกับเชื้อเพลิง(ก๊าซ)นั้นๆเปลวไฟที่เราเห็นส่วนใหญ่เป็นเปลวไฟแบบแพร่เกือบทั้งหมด  การเผาไหม้แบบมีเปลวไฟชนิดที่สองคือ เปลวไฟแบบผสมก่อน(Pre-Mixed flame) ซึ่งเป็นการเผาไหม้ที่เราผสมออกซิเจนกับเชื้อเพลิงมาก่อนการจุดติด(Ignite) เช่นการเผาไหม้ในเครื่องยนต์ การเผาไหม้ของหัวเชื่อมหรือหัวตัดแก๊สเป็นต้น ซึ่งการเผาไหม้แบบผสมก่อนนั้นเราสามารถควบคุมอัตราการผสมระหว่างเชื่้อเพลิง(ก๊าซ)และออกซิเจนได้ ทำให้เราสามารถควบคุมพลังงานความร้อนหรือจากการเผาไหม้ได้นั่นเอง แต่หากเราผสมเชื้อเพลิงกับออกซิเจนแบบผสมก่อนโดยไม่มีความรู้ก็มีความเสี่ยงที่จะควบคุมไม่ได้หรือเกิดการระเบิดขึ้นได้เช่นเดียวกัน

สำหรับการเผาไหม้แบบไม่มีเปลวไฟนั้นแบ่งเป็น การไหม้คุ(Smoldering of combustion) และการเผาไหม้แบบลุกติดไฟได้ด้วยต้นเอง( Spontaneous of combustion) การเผาคุนั้นใช้ออกซิเจนในการเผาไหม้ต่ำหรือบางครั้งเรียกว่าการเผาไหม้แบบเปล่งแสง เช่น การเผาไหม้กองถ่าน การลุกไหม้มวนบุหรี่ การเผาไหม้ในลักษณะนี้จะมีออกซิเจนห่อหุ้มเชื้อเพลิงภายนอกซึ่งเราจะพบว่า ออกซิเจนจะทำปฏิกิริยาอยู่ขอบนอกพื้นผิวของเชื้อเพลิงนั่นเอง สำหรับการเผาไหม้แบบลุกไหม้ได้ด้วยตนเองนั้นเป็นลักษณะการเผาไหม้ซึ่งเกิดจากการทำปฏิกิริยาอย่างเชื่องช้าของออกซิเจนกับเชื้อเพลิง เช่นการลุกไหม้ด้วยตนเองจากถ่านหิน การลุกไหม้ด้วยตนเองจากกองกระดาษ การลุกไหม้ด้วยตนเองของกากน้ำตาล กองฟาง กองผ้าขี้ริว บ่อขยะ ฯลฯ โดยปกติออกซิเจนจะเป็นตัวออกซิไดโดยธรรมชาติก็จะทำปฏิกิริยากับเชื้อเพลิงต่างๆ เชื้อเพลิงยิ่งมีขนาดเล็กก็จะยิ่งสามารถทำปฏิกิริยาได้ดี ซึ่งเมื่อเชื้อเพลิงค่อยๆทำปฏิกิริยากับออกซิเจนก็จะค่อยๆเกิดความร้อนและเชื่อเพลิงก็จะดูดซับความร้อน(Endothermic) ไว้ในตัวของเชื้่อเพลิงพร้อมกับถ่ายเทความร้อนออกสู่สิ่งแวดล้อมไปเรื่อยๆ และเมื่อไหร่ที่ความร้อนเกิดจากการทำปฏิกิริยา มีค่ามากกว่าความร้อนที่ถ่ายเทออกสู่สิ่งแวดล้อม ก็จะก่อให้เกิดการสะสมความร้อนของเชื่้อเพลิงและเมื่อเชื้อเพลิงสะสมความร้อนถึงจุดที่เรียกว่า เทอร์มอลรันอเวย์(Thermal Run away) เชื้อเพลิงก็จะสามารถลุกติดไฟได้ด้วยตนเองทันที ซึ่งเราเรียกว่า การลุกไหม้แบบ ซปอนทาเนียส(Spontaneous of combustion) นั่นเอง

ถ้าพูดถึงการเผาไหมแล้วไม่พูดถึงองค์ประกอบการเผาไหม้ก็กะไรอยู่ ซึ่งการเผาไหม้ที่มีเปลวไฟจะเกิดขึ้นได้นั้นมีองค์ประกอบอยู่สี่อย่าง (Fire Tetrahedron) คือ เชื้อเพลิง ความร้อน ออกซิเจา และปฏิกิริยาลูกโซ่นั้นเอง สำหรับการเผาไหม้แบบไม่มีเปลวไฟนั้นมีองค์ประกอบ สามอย่าง คือ เชื้อเพลิง ความร้อน และออกซิเจน หรือที่เราคุ้นเคยกันว่า สามเหลี่ยมไฟ(Fire Triangle )นั่นเอง หรือมองว่าสามเหลี่ยมไฟเป็นต้นตอของการจุดติด(Ignite) ก็ได้ เมื่อเริ่มจุดติดและมีเปลวไฟก็เกิดการลุกไหม้ต่อเนื่องที่เรียกว่า ปฏิกิริยาลูกโซ่หรือ (change Reaction ) นั่นเอง