User:Nijat Muhammad

افغانستان کې زلزله او په دغه پېښې د خلقو غېر سنجيده خويونه

غېر سنجيده خويونه مطلب  څوک يې د اولس د ګناهونو سره تړي او څوک يې د حکومت د ظلم سره او څوک وائي که هر عذاب دی نو د پښتون په سر دی خو دا ټول اصل کښې جزباتي خبرې دي. په نړۍ کښې په مختلف حېوادونو/ملکونو کښې ډېرې تېزې زلزلي راغلي او راځي چې د کوم شدت زمونږ د سيمو د زلزلو نه ډېر زيات وي لکه جاپان او چيلي وغېره چرته چې 9.5 پورې زلزله رسي خو هلته خلک کورونه په ښه ډول جوړوي لکه زمونږ په خټه کې لرګي نه منډي او هغوي زمونږ شان حزباتي خبرې نه کوي او دې ته د یو طبعي  پېښې (natural disaster) په نظر ګوري

دغه شان کله چې په بهار، هندوستان کې په 1934 کښې زلزله راغله او تباهي يئ وکړه نو ګاندي وویل چې دا د هریجنانو سره د بد سلوک لپاره د خدای د طرفه سزا وه نو ټېګور (Rabindranath Tagore) ګاندي ته یو ټیلیګرام واستاوه چې ورته یې وویل

‏Don’t trivialise a natural phenomenon

چې هیڅ طبیعي پیښه په سپکه توګه مه اخلهٔ.

زلزله:

زلزله یوه اصطلاح ده چې په یوه غلطۍ کې د ناڅاپه چپه کیدو او په پایله کې د ځمکې ښویدنې او د زلزلې وړانګو انرژي د ټوټې کیدو یا د آتش فشاني یا مقناطیسي فعالیت او یا په ځمکه کې د نورو ناڅاپي فشار بدلونونو د تشریح کولو لپاره کارول کیږي.

د زلزلې درې اصلي لاملونه دي.

1. د آتش فشاني چاودنه (Volcanic eruption 🌋 )

2. د ټیکټونیک پلیټونو حرکت (Tectonic plates)

3. د ځمکې د خطا کرښې (fault lines)

کله چې آتش فشاني رامنځته شي، د ځمکې په بهر کې د زلزلې لامل کیږي، چې د جټکو په څیر احساس کیدی شي.

د زلزلې بل لوی لامل د تکتیکي پلیټونو حرکت دی. د ځمکې د کرسټ مختلف پلیټونه د ځمکې د بهرنۍ سختې سطحې لاندې موقعیت لري. زلزلې د دې پلیټونو تر منځ د ټکر او د یو بل په سر کې د ډوبیدو له امله رامینځته کیږي.

دریم لوی لامل دا دی چې د مختلفو جیولوژیکي عواملو له امله د ځمکې بهرنۍ سطحه د ژورو او اوږدو جیولوژیکي درزونو په پایله کې رامینځته کیږي چې د نور تخریب په صورت کې د زلزلې لامل کیږي.

د زلزلو د عمل ودرېدل:

هیڅ غرونه به راڅرګند نشي، او هغه غرونه چې اوس زموږ په سیار کې دي ممکن په بشپړه توګه ورک شي. دا به د بادونو او څپو د تخریب له امله پیښ شي ځکه چې سیارې به فضا ته دوام ورکړي. په پای کې، زموږ براعظمونه به په بشپړه توګه چپه شي او ممکن د اوبو لاندې پای ته ورسیږي لحاظه دا یو صحت مند روان عمل دی او که دا عمل ودرېدلو نو ژوند به هم ورسره ودرېږي. زلزله هر وخت وي خو د 2.5  نه چې خکته شي بيا يې مونږ نشو محسوسولی لکه په تېر يو کال کښې په پاکستان کې 171 زلزلې راغلي خو مونږ نه دي محسوس کړي او او د دې دپاره مختلف ويب پانړې دي لکه

‏ https://earthquaketrack.com

چې په کې مونږ د هر تېر او موجوده وخت د زلزلې مطالعه کولی شو چې څومره

شدت ي.

ياسر Earthquake