User:P.astghik

Հայ-վրացական առևտուր
Լինելով հարևան երկրներ և ունենալով նման տնտեսական կառուցվածք, Հայաստանն ու Վրաստանն ընտրել են տարբեր տարածքային առևտրի քաղաքականություններ: Վրաստանը ԵՄ-ի հետ ստորագրել է Խոր և համապարփակ ազատ առևտրի գոտու ստեղծման համաձայնագիր (ԽՀԱԱՀ), որի շնորհիվ ստացել է առանց տարիֆների առևտրի իրավունք ԵՄ երկրների հետ: Հայաստանն էլ իր հերթին միացել է Եվրասիական տնտեսական միությանը: Այս մաքսային միությանն անդամ մյուս երկրներն են Ռուսաստանը, Բելառուսը, Ղրղստանը և Ղազախստանը: Մաքսային միություններին անդամակցությունը սկբունքորեն անհամատեղելի է դարձնում այլ երկրների հետ ազատ առևտրային համաձայնագրերի պահպանումը:

Քանի որ մաքսատուրքեր չեն գանձվում միության ներսում ապրանքների ներմուծման և արտահանման վրա և ներմուծվող ապրանքների վրա գործում են միևնույն տարիֆները, միությունն պետք է բանակցի որպես միասնական մարմին և ոչ թե կնքվեն երկկողմ համաձայնագրեր: Հետեւաբար, Եվրասիական միությանը միանալու որոշումը դադարեցրեց Հայաստան-ԵՄ ԽՀԱԱՀ-ի ստորագրումը:

Հայաստանը և Վրաստանը 1995թ.-ից կնքել են ազատ առևտրի համաձայնագիր, որը թույլ է տալիս ապրանքների ազատ փոխադրում և անսահմանափակ առանց տարիֆի ապրանքների առևտուր: Ազատ տրանզիտը հատկապես կարեւոր է Հայաստանի համար, քանի որ այն ուղղակի սահման չունի Ռուսաստանի հետ՝ իր առանցքային առեւտրային գործընկերոջ, և ամբողջ ռուս-հայկական առեւտուրը պետք է անցնեն Վրաստանի միջով: Թեև կարելի էր ենթադրել, որ Հայաստանի ԵՏՄ-ին անդամակցությունը անհամատեղելի է դարձնում հայ-վրացական ազատ առևտրի համաձայնագիրը, կա մի դրույթ ԵՏՄ համաձայնագրում, որը ցույց է տալիս երկկողմ առևտրի այն համաձայնագրերի կիրառումը, որոնքը կնքվել են մինչև 2015 թվականը:

Թեև Հայ-վրացական ազատ առևտրի համաձայնագիրը շարունակում է գործել, արդյո՞ք տարածաշրջանային առևտրի տարբեր կողմնորոշումներն այնուամենայնիվ ազդել են երկու երկրների միջև առեւտրի վրա: Այս հարցը արդարացված է, քանի որ Հայաստանի ԵՏՄ անդամակցությունը ներառում է կանոնների եւ սակագների աստիճանական փոփոխություն, որը կշարունակվի մինչեւ 2020ականների սկիզբ:

Ընդհանուր առմամբ, այս գործընթացը կներառի սակագների կտրուկ աճ որոնք գործում են Հայաստանի կողմից: ԵՏՄ սակագները միջին հաշվով, շատ ավելի բարձր են, քան ներկայիս հայկական սակագները: 2014-ից 2015 թվականը ներմուծման միջին սակագինը Հայաստանի կողմից արդեն իսկ աճել է  4.4%-ից 8.3%: Վրաստանից տեղական ապրանքների արտահանումը, սակայն, այդ սակագներից ազատ է և մնալու է ազատ, իսկ Վրաստանի միջոցով այլ ապրանքների ներմուծումը Հայաստան արտահանումը ենթակա է/կլինի սակագների աճի: 2014-ից 2015 թվականը Վրաստանից արտահանումը Հայաստան խիստ նվազել է: Այս անկման մեծ մասը պայմանավորված է Վրաստանի միջոցով այլ երկրների Հայաստան ապրքանի ներմուծման  կրճատմամբ, որը մեծ մասամբ ներառում էր օգտագործված մեքենաների առևտուրը: Արդյո՞ք պատճառը Հայաստանի ԵՏՄ անդամակցությունն է: Չնայած, դեռևս չեն կիրառվել ավտոմեքենաների արտահանման վրա, որոշակի հարկային արտոնությունները և այլ ադմինիստրատիվ գործոններ, ինչպիսին է վարչական ծանրաբեռնվածության նվազեցումը ԵՏՄ-ից ներմուծված մեքենաների վրա և այդ մեքենաների հեշտ վերավաճառքը ազդել են Վրաստանից վերաարտահանված ապրանքների մրցակցության վրա: