User:Palamaniotis/sandbox

τελεφερικ
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ονομασια προερχομενη απο τα γαλλικη Téléphérique.

Χαρακτηριστικά
Το τελεφερίκ είναι ένα σύστημα μεταφοράς το οποίο χρησιμοποιεί βαγόνια τα οποία κρέμονται με τροχούς από ένα ή δύο σταθερά καλώδια στηριγμένα σε πυλώνες ενώ ένα τρίτο καλώδιο τα κινεί. Αυτή η μορφή λειτουργίας δεν επιτρέπει τα βαγόνια να αποσυνδέονται την ώρα της λειτουργίας. Τα σταθερά καλώδια είναι τα καλώδια τροχιάς τα οποία προσφέρουν την στήριξη στη καμπίνα ενώ το τρίτο καλώδιο το οποίο είναι συνδεδεμένο με την καμπίνα σταθερά, κινούμενο από έναν ηλεκτρικό κινητήρα, προσφέρει την κίνηση. Τα τελεφερίκ είναι κατασκευασμένα έτσι ώστε να κινούνται μπρος πίσω ανάμεσα σε δύο τερματικούς σταθμούς ανάλογα με την φορά που κινείται το καλώδιο κίνησης. Υπάρχουν διάφοροι τύποι τελεφερίκ. Ένας τύπος είναι με αυτοκινούμενα βαγόνια όπου κάθε βαγόνι έχει δικό του ηλεκτροκινητήρα. Άλλος τύπος είναι αυτός με βαγόνια σε αντικριστές θέσεις έτσι ώστε όταν το ένα ανεβαίνει το άλλο κατεβαίνει και συναντιούνται πάντα στη μέση της διαδρομής. Με αυτό το σύστημα μεταφοράς είναι δυνατή η υπερπήδηση μεγάλων εμποδίων,χαραδρών,ποταμών κ.τ.λ. όπως και η πρόσβαση σε απόκρημνες κορυφές και δύσβατες περιοχές.

Εξέλιξη
Τα πρώτα πρωτόγονα τελεφερίκ γεφύρωναν χαράδρες ή ποταμούς κάνοντας χρήση σχοινιών πλεγμένων από φυτικές ίνες και απλών βαγονιών με χειροκίνητη προώθηση. Επίσης χρησιμοποιήθηκαν στα ορυχεία και την ανοικοδόμηση στη δεκαετία του 1860. Παρόμοια πρωτόγονα τελεφερίκ βρίσκονται ακόμα σε χρήση στην Ασία την Αφρική και την νότια Αμερική. Κατά την διάρκεια της βιομηχανικής επανάστασης η χρήση ατμομηχανών σαν κινητήρια δύναμη για τα τελεφερίκ μεταφοράς υλικών στα ορυχεία, ήταν το πρώτο μεγάλο βήμα για την δημιουργία δυνατών και μεγάλων τελεφερίκ. Η εξέλιξη των ατμομηχανών οδηγούσε για πάρα πολλά χρόνια και την εξέλιξη των τελεφερίκ. Το δεύτερο σημαντικό βήμα ήταν η δημιουργία και χρήση των πλεχτών συρματόσκοινων τα οποία επέτρεψαν λόγο της μεγάλης του; αντοχής να γεφυρωθούν μεγάλες αποστάσεις και να ανυψωθούν – μεταφερθούν μεγάλα φορτία. Το πρώτο σύγχρονο τελεφερίκ κατασκευάστηκε το 1644 από τον Adam Wiebe και χρησιμοποιούταν για να μεταφέρει λάσπη σε αμυντικά έργα. Άλλα συστήματα κατασκευάστηκαν στα 1860 από τους Hodgson και Hallidae σε ορυχεία της Αμερικής. Χρησιμοποιήθηκαν πάρα πολύ και χρησιμοποιούνται και σήμερα για να μεταφέρουν ορυκτά από ορυχεία σε δυσπρόσιτες περιοχές σε μεγάλο υψόμετρο σε σταθμούς επεξεργασίας ή σταθμούς μεταφοράς. Κατασκευάστηκαν συνολικά περισσότερα από 1000 συστήματα και κάποια λειτουργούν ακόμη. Μετά το 1920 και την άνοδο της μεσαίας τάξης τα τελεφερίκ έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή στα χιονοδρομικά κέντρα των Άλπεων. Σε σύγκριση με τον οδοντωτό σιδηρόδρομο ήταν φθηνότερο στην κατασκευή και λειτουργία και έδινε πρόσβαση σε απάτητες περιοχές. Μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο κατασκευάστηκαν εκατοντάδες σε όλο τον κόσμο. Χαρακτηριστικό είναι το τελεφερίκ στην Κόστα Ρίκα το οποίο μεταφέρει τουρίστες πάνω από την ζούγκλα, και το τελεφερίκ του Μανχάταν στην Νέα Υόρκη το οποίο έχει μεταφέρει πάνω από 26.000.000 επιβάτες.