User:Paranoider/sandbox

შავი გედის თეორია არის ერთგვარი მეტაფორა, რომელიც აღწერს მოვლენას რომელიც სურპრიზის სახით გვევლინება და აქვს დიდი გავლენა. ამასთანავე იგი ხშირად შეუსაბამოდ არის რაციონალიზებული, როგორც წინდაუხედავობით მოსული სარგებელი. ეს ტერმინი მოდის ანტიკური გამონათქვამიდან, რომელიც ამბობდა რომ შავი გედები არ არსებობენ. შედგომში კი როდესაც აღმოაჩინეს შავი გედები, შავი გედი ტერმინად ჩამოყალიბდა.

შავი გედის თეორია ჩამოყალიბა ნასიმ ნიკოლა ტალებმა, იმისათვის რომ აეხსნა შემდეგი
 * 1) არათანაზომიერების როლი ყურადღების მიმპყრობ, ძნელად საწინასწარმეტყველებ და იშვიათ ისტორიულ, სამეცნიერო, ფინანსურ და ტექნოლოგიურ მოვლენებში, რომლებიც ჩვეულებრივი მოლოდინის საზღვრებისგან შორსაა
 * 2) იშვიათი შემდგარი მომვლენების ალბათობის დაუთვლელობა სამეცნიერო მეთოდებით (იგულისხმება დაბალი ალბათობის გამომთვლელი მეთოდები)
 * 3) ფსიქოლოგიური გადახრები, რომლებიც აბრმავებენ ადამიანს, როგორც ინდივიდებს აგრეთვე კოლექტივებს. აგრეთვე ის გაურკვევლობა, რომელიც თან სდევს იმგვარ იშვიათ მოვლენებს, რომლებსაც ისტორიულ მდგომარეობებზე უდიდესი გავლენა აქვთ.

გამოყენებული წყარო
1) https://en.wikipedia.org/wiki/Black_swan_theory