User:Pergega

BERZANA Bezana, fshat i vogel ne rrethin e Lezhes, ne kufi me Mirdite. Tradita, gjuha, veshja dhe menyra e jeteses eshte mirditore. Ne kodren “Pleshe” jane rrenojat e nje qyteti te vogel, te fortifikuar me nje keshtjelle 5 milje larg Lissusit-Lezhe me emrin “Bassania”, i permendur qe ne vitin 219-218 pra Krishtit. Ne luften iliro-ramake mbajti anen e romakeve dhe per kete arsye u pushtua nga mbreti Genti. Ai zbuloi lulen “gentiana” sheruese per semundjet e stomakut. Autori Zef Pergega me origjine nga ky fshat, ka mbajtur nje teme shkencore ne simpoziumin “Shkodra ne shekuj” 1998, per kete qytet dhe portet e zones, bazuar ne studime historike, sidomos te Tit Livit, S. Pulahes e Gj. Kariskaj, etj, botuar ne librin e tij “Djepi i thyer” 2010. “Bassania” eshte ne ballet e Ures se Matit!” –thote Ndre Mjeda Filipi i Maqedonise e perdori keshtjellen “Bassania”, fushen e saj, ku brije maleve celi nje rruge per te pushtuar Lissus-in. Gjergj Kastrioti Skenderbeu beri nje beteje kundra turqeve. Ne mes toponimeve spikat “Kroi i kalarise” sic i thone fshataret “Kroit te kaloresve” ku Heroi yne kombetar nguli shpaten dhe aty germuan e gjeten uje per ushtaret. Ka toponime si “Boka e shenjte” “Mrizi i kyqeve’” “Mrizi i zanave”etj. Eshte nje fshat, ku shtepite e para jane 500 metra larg bregut te lumit Mat dhe 5-6 km nga deti, pike strategjike per udhet nga Maqedonia, bregdeti i Shengjinit dhe i Jugut te Shqiperise, me pika te larta, malin e Kunores dhe te Altrarit ne kembet e te cilave eshte Ura me harqe, 3 kilometra larg qytetit Milot. Nje kilomenter ne perendim te fshatit eshte “Ura e Zogut” ndertuar ne virin 1928 nga shoqeria italiane “Ragazzi” dhe e perfshire ne Enciklopedine ruse, per arkitekturen e saj. Dikush mendon se emri e saj vjen nga “T’zana”, nje tjeter nga “Perzan” se heroi perzuri ushtrine turke, por emri vjen nga “Bassania” Fshati Pruell eshte krijuar nga fshataret e Berzanes. Sot fshati ka 22 shtepi dhe 11 te tjera ne Shen Koll, mbasi moren toke nga reforma. Banojne aty ne vitin 2020, 76 banore dhe 123 vete jashte, ne Shqiperi dhe ne emigracion. Para vitin 1991 ka patur 220 banore. Duke filluar nga shtepia ne hyrje te fshatit, Lesi eshte nga Rrasfiku, Geg Zefi nga Shenkolli, Pergega, Gjok Gega, Palokajt, Preci, Prenga, nje fis, me origjine nga Oroshi te rene ne Molung dhe me pas ne Berzane. Perjakaj dhe Preng N. Lleshi nga Gjakova,, ndersa Dudajt nga Ohri me nje dege islame ne Gjirokaster. Edhe familja Frisku, qe njera kulle eshte shuar e tjetra eshte braktisur per shkak te nje vrasje eshte nga Oroshi. Ne kete fshat jane te vrare nga komunizmi, bajraktari Ndue Pergega me te vellane Gegen dhe Marka Ndue Pali, komondant i batalionit ne forcat e kapidanit Dr. Mark Gjonmarku. Dy familja jane te ardhura nga Fani i Mirdites, pas vitit 2000, Pashk Deda e Martin Gjaci. Ketu kurre nuk u bene investine ne infrastrukture. Nuk ka shkolle per femijet. “Udha e Hekurit” u ndetua nga italianet ne vitin 1928 per te shfrytezuar lenden drusore ne Molung. Ne komunizem i vetmi fshat qe nuk kishte asnje dokument ne Muzeun e rrethit. Pergatiti : ZEF PERGEGA Mjeda “Leka” 1935 Gjerak Kariskaj: “500 vjet fortifikime ne Shqiperi” Dr. Selami Pulaha “Lezha veshtrim historiko –gjeografi” Zef Pergega “Djepi i thyer” 2010