User:Prevalis/sandbox/Zeta–South Sandžak dialect

Zeta–South Sandžak dialect (Zetsko–južnosandžački dijalekat, Зетско-јужносанџачки дијалекат) is a subdialect of the Štokavian dialect of Serbo-Croatian.

Names

 * East Montenegro dialect (Istočnocrnogorski dijalekat, Источноцрногорски дијалекат)
 * Zeta dialect (Zetski dijalekat, Зетски дијалекат)
 * Zeta-Lovćen dialect (Zetsko–lovćenski dijalekat, Зетско–ловћенски дијалекат)
 * Zeta-Novi Pazar dialect (Zetsko–novopazarski dijalekat, Зетско–новопазарски дијалекат)
 * Zeta–Rascia dialect (Zetsko–raški dijalekat, Зетско–рашки дијалекат)
 * Zeta–Sjenica dialect (Zetsko–sjenički dijalekat, Зетско–сјенички дијалекат)
 * Dialectologist Pavle Ivić coined the term Zeta-Sjenica dialect only to refute his claims after evidence has shown that Sjenica is linguistically within the East Herzegovina dialect.
 * Zeta–South Sandžak dialect (Zetsko–južnosandžački dijalekat, Зетско-јужносанџачки дијалекат)
 * Zeta–South Rascia dialect (Zetsko–južnoraški dijalekat, Зетско–јужнорашки дијалекат)
 * Zeta-Upper Lim dialect (Zetsko–gornjolimski dijalekat, Ѕетско–горњолимски дијалекат)
 * Zeta–Vasojević dialect (Zetsko–vasojevićki dijalekat, Зетско–васојевићки дијалекат)

http://books.google.com/books?id=3ZkUAAAAIAAJ&q=zetski+dijalekat&dq=zetski+dijalekat&hl=en&sa=X&ei=u66EUfaAKNbh4AP5mYHACg&ved=0CEEQ6AEwBTgK (characteristics)

Distribution
The dialect is mainly spoken across southern and eastern Montenegro as well as southwestern Serbia (Sandžak).

Montenegro:
 * Bar, Ulcinj
 * Kotor, Tivat, Budva
 * Cetinje
 * Podgorica, Golubovci, Tuzi
 * Berane, Bijelo Polje
 * Plav, Gusinje
 * Rožaje

Serbia:
 * Novi Pazar
 * Tutin

Characteristics

 * Dative plural of ja (I) is ni (standard: nam)
 * Dative plural of ti (you) is  vi (standard: vam)
 * Što vi je? (dialectal)
 * Šta vam je? (standard)
 * What is it with you? (translation)
 * Accusative plural of ja (I) is ne (standard: nas)
 * Accusative plural of ti (you) is ve (standard: vas)
 * To ve je spasilo. (dialectal)
 * To vas je spasilo. (standard)
 * That saved you. (translation)
 * Merger of locative into accusative with certain prepositions
 * (e.g. ###)
 * Hyper-Iotation
 * dj /dj/ → đ / /
 * djevojka → đevojka, gdje → đe (ovdje → ođe, nigdje → niđe), nedjelja → neđelja
 * tj /tj/ → ć / /
 * htjeti → šćeti, letjeti → lećeti, tjerati → ćerati, tjeskoba → ćeskoba
 * sj /sj/ → ś / /
 * kisjelo → kiśelo /kiɕɛlɔ/, pasji → paśi /paɕi/, sjedi → śedi /ɕɛdi/, sjever → śever /ɕɛver/, sjutra → śutra
 * zj /zj/ → ź / /
 * izjesti → iźesti, izjelica → iźelica /iʑelitsa/, zjenica → źenica
 * Using što for interrogative form of what (as in Croatian, and unlike Serbian šta).
 * Supine or "short infinitive" (pjevat, radit, nać, moć) instead of standard "full infinitive" (pjevati, raditi, naći, moći).
 * -ih → -ijeh

Reading
Stariji novoštokavski govori ijekavskog izgovora zahvataju najveći deo Crne Gore i deo Sandžaka jugoistočno od Sjenice. Oni su poznati pod nazivom zetsko-sjeničkih mada bi im nesumnjivo bolje odgovarao naziv zetsko-južnosandžački, jer su govori Sjenice i najbliže njene okoline više najnovijeg ijekavskog tipa. Oni ispunjavaju oblast između Jadranskog mora na jugu i jugozapadu i linije koja ide od Kotorskog zaliva prema severoistoku, nešto južnije od Nikšića, pa preko planina produžava istim pravcem, opet južnije od Kolašina, preko planine Bjelasice i jugoistočnije od Sjenice, dopire do starovlaških planina i reke Ibra na severoistoku i do Žljeba, Prokletija i albanske granice na istoku.

Kao i stariji novoštokavski govori ekavskog izgovora, i ovi se uglavnom odlikuju čuvanjem stare akcentuacije od dva silazna akcenta na bilo kome slogu reči, tj. na starom mestu njihovu, i jednakošću imeničkih oblika genitiva i lokativa množine, enklitičkim oblicima zamenica ni i vi (mesto nam i vam) za dat. mn., ne i ve (m. nas i vas) za ak. mn.; zameničkim oblikom dativa i lokativa jedn. na e: mene, tebe, sebe;

pretežčom upotrebom kraćeg oblika infinitiva, bez krajnjeg i: gledat, pričat, nosit, ostavit i drugim nekim osobinama. Ovo govori o dužem zajedničkom razvitku zetsko-sjeničkih i kosovsko-resavskih govora, odnosno o razvitku njihovu u istim ili bar sličnim uslovima, a u svakome slučaju – o bliskim dodirima i mešanju predstavnika ovih dijalekata otprilike do kraja XV veka. Ipak je u zetsko-sjeničkim već pre toga vremena stari glas jat zamenjen sa "je" u kratkim i sa "ije" u dugim slogovima, sem u položajima ispred o, j i lj, gde je mesto jat dobiveno "i": vidio, sjedio (u ekavskom: video, sedeo), sijati (prema ekavskom sejati), biljeg (prema ekavskom beleg). Ali dok se zetsko-sjenički govori ovom osobinom uglavnom slažu s drugim ijekavskim, u njima se, za razliku i od njih i od ostalih naših govora, stari poluglasnik razvio u jedan neodređeni samoglasnik između a i e: saen, paes, opa'na'k, ma'gla, ta'ma'n, mudaer itd. Zapažaju se razlike po nekim dijalekatskim crtama i između pojedinih od ovih govora, koje su se nesumnjivo pojavile u uslovima donedavnog plemenskog života u Crnoj Gori. Ali je važnije istaći razlike pojedinih govora ovoga dijalekta koje su dobivene u rezultatu ukrštanja s drugim susednim dijalektima. Tako se od ostalih razlikuju vasojevićki i sandžački — prvi prenošenjem kratkog akcenta s poslednjeg sloga na prethodni, a drugi još i zamenom poluglasnika vokalom a. Iste osobine iz hercegovačkog prodiru i niz dolinu reke Zete prema jugoistoku, u pješivački i bjelopavlićki govor. Aobičan glas a na mestu toga neodređenog samoglasnika imaju i hercegovačkom susedni govori Stare Crne Gore u severozapadnom njenom delu, skoro sve do Cetinja, kao i govori zetske ravnice između Podgorice i Skadarskog jezera. Poznata zajednička osobina svih ovih govora je i nepoznavanje upottrebe oblika lokativa s nekim predlozima, mesto kojeg se s njima uvek upotrebljava oblik akuzativa: Živi na Cetinje, kao: Ide na Cetinje', Rodio se u selo (m. u selu); Ovce su mu na livadu (m. na livadi). - http://govori.tripod.com/karta.htm