User:Prof. MD's zigula

Prof. MD amanyikane kama Muya Dhuma Musa Uhenga uku-lawa kwa mmwandika professor Muya Dhuma. Nani katogola ni kwinkhe uhenga mdhodho ukuhusu idhi buku dhino dhi-wandikwe kwa ulosi wa chizigula kabla hunati ku konga kusoma habari izo ziyumo mno. Uhenga uwo nawo ni kwamba, kaneva ukaunga umanye nyingi mwe dhuniya ino na ku fahamu idhi fikiriyo dye dhibuku dhino kwa uhamwenga, kongera ku soma  idhi Tanaraliko dye dhi buku dhino, akalaho numo nomaanye izo zi kwiza mndani mwe dhi buku au ima'ana ye idhibuku jose kabla hunati kusoma fungu kwa fungu. Una galuka mmaanyi yuja akunga ku manya zedhi ichedhu hofaidhike male. Una galuka mmaanyi yuja akunga ku manya zihiye baasi, hofaidhike male mwe dhuniya ino, lakini una galuka yumwenga akunga ku manya zedhi na zihiye ba kwa uhamwenga, basi nogaluke yuja nambari imwenga kwa umanyi na ku fahamu habari za dhuniya zose. Ku komereza, hodhaahe ku manya na ku fahamu ichochose mwe dhuniya ino kabla hunati kuchunga na ku chijamanya ichindu icho. Kaneva ukaunga ku manya chindedhi na udhanro, heba kasome lezo ya “HULUZO” au piya naho na “MMWANDIKA”mwedhibuku dhino. Kaneva ukaunga ku-hinya kusoma na ku wandika chizigula, heba soma lezo ya “CHI KONGERO CHA MATAMKO YA CHIZIGULA,” naho fungu dhino dhitongere mpaka ku komereza kwake. Baadha ya aho namini kama hakuna mbulli imwenga ya chizigula na ikusindwe ku tamka au ku isoma male. Kumbuka, kuwandika buku dhino chitumiya chizigula cha Somaliya. Lakini namini kama kila mndu nadhi mwambize buku dhino kaneva anaunga ku manya ivo chizigula chi kudhaaha kuwandikwa na kuhinywa. Kwanza kila chindu china sababu yake mndu binadhamu ana hakiri zake aku chitongeera. Kwa mfano, mie siwona ulosi wa chizigula nuwo uni huhire, basi niyo na konga ku chisomera baadha ya kupata nguvu kwa Engineer Ali Musa Mberwa amanyikane kama Hamadi Madisa. Ku longa haki ni bora mie sisomera chizigula tu kwa sababu siwona chizigula nicho ni kudhaaha kutozeza chinru tu. Kwaivo karibuni kwe chingiiro che dhi buku dhino buku. TANRALIKO: Tanraliko ma'ana yake ni chingiiro che dhibuku kwa kusimwira chise che dhibuku, Baadha ya wachemaji wachi rapu (ZDK RECORDS) na wasomi watuhu mwe dhilika kugwirana na kugaluka na mchimalo umwenga wa kuwandika buku dhino. Kwaivo, Hano nani kaunga ni msimwirizeni mbuli ndodho ziku husikana na umuhimu weidhi buku dhino. Fikiriyo dya ku wandika buku dhino dhiza na Electronic Computer Engineer (ECE)Ali Musa Mberwa Mwechiwa baadha ya kuwona wazana wetu waja werekerwe mwe Kenya, somaliya na hano Marekani wagaluka ulosi wawo weichi zigula wawagira, wa ugogoma na awamwenga ba hawa-udhahire male. Baadha ya kuleka (NDIMA) kazi ya utemi (CEO) chief executive officer ywa Somali-bantu community of San Diego-California niyo asamira Las Vegas, Nevada, 2008, aho ajendire kwa kugwirana na professor Muya Dhuma Musa ywa tarehe na mira ya chizigula ino ya haluse imanyikane kama “RAP music” (mmwandika na mwambiza ywa mhambizi ywe idhi buku dhino. Na ichise icho che simwirizi yawo nani kwamba, ivo buku dhino nadhi dhaahe ku wandikika, akalaho wandu wetu wa faidhikire izo chi manyize naho vikungwa vijendwe. Kwaivo umuhimu weidhi buku dhino ni kwamba naho ba nani yedhi chi hafithi (1) tarehe yetu ama zijinkhire watoga firi mndani mwe somaliya ivo nachi dhahe ku-simwiriza wana wetu naho ba ni makumbusano,(2) chi dhahe ku-soma ulosi wetu na ku-dhaha ku uwandika, na wona china dhamanya ivo cha dhaha ku-pata chikongero cha masomo (3) unaunga ku wandika Baruwa ama karatasi kwa mzigula mnyao use ku-mtumira kwa ku-tumiya ulosi mtuhu siyo wachi zigula, au wadhaha ku wandika dhibu zako zose unanazo za mambizo ukunga kwa ku-tumiya chizigula akalaho zihitulwe ama zi tafsiriywe kwa ulosi wowose ivo nodhahe kwivigwa dhibu yako (4) kwambiza wana wetu wadhahe hata mbuli ndodho ama nyingahi za chizigula. Kwa sababu kakila siku wandu wafa naho wakerekwa. Awo nawa sigaire wemeso nawo ni Binadhamu, kwaivo wadhaha ku-zimiza. Lakini zina wandikwa kana vino, mwana hata aneza kwerekwa miyaka mbokolo (100) ikwiza, neze azi some, ku zikumbuka na ku-zimanya izo zilagaire wababa wa chi asili yake. Piya naho buku dhino dhadhaha kwambiza mndu mjima ambae haku dhaha ku-hinya kusoma na ku-wandika milosi mituhu. Kwa aho buku dhino dyadhaha dhika mgalukira chikongero. Na ona mbwani kakila mndu ni vedhi amanye kama yeye ni mndu naho ana haki kama Binadhamu mtuhu. Manya vinru vingi ambae vinru ivo viku fungana na luhu au nafsi ya Binadhamu kila msi. Kwa mfano, heba kweyuze: (1)mie ni ani? (2) mie ni mbwani? (3) nalawa kuhi?(4) Naita kuhi na hause vino sichimala hahi? (5) Simanyigwa ama simanyigwe?(6) Nnyani ani manyize? (7) Simanywa vihi na si jamanya mbwani hata nani manyikane?(8) Simanya mbwani na sidhaha mbwani? (9) na dhaha kwa ku-kaula haki yangu kuhi naho ba kwa sira gani? Kwani mie ni Sawasawa na binadhamu watuhu? Mtaliya na mfunganya (mhambizi) ywe idhi buku dhino: prof. Haji Abdalla Shongolo kagamba vino *kumbuka kama buku dhino hadhi ku-simwira tarehe ya mzigula yose aho ikongere mpaka aho iku komereza male* kwaivo sino mfikiri kama simwirizi zino ni zose au ni kamili. ZINA JEIDHI BUKU Buku dhino zina dyake jetangwa “zigulu dya katatu” (ZDK). Isababu iyo buku dhino dhitangirwe zina dhino ni kwamba chiona kama wazigula waishi mahali hatatu mwe dhuniya. Mahali haidhi ni Mndani mwe Afrika na mahali hamwenga ni Mndani Mwezi isi za uswero.mahali hakwanza naho ba waku dhai kama waku soligwa uko miyaka iku giyasika 400 chi utumwa ambae naho ba waku hisaba ulawiro ama chi kongero cha asili yawo, ni isi iyo ikwitangwa “Tanzaniya,” kwa kuonekana kama ni chindedhi, Tanzania ina kabila ama makabila ya kulonga ulosi umwenga na wazigula wasomaliya; akalaho naho wowo ba (kabila ijo dya Tanzania) jetangwa wazigula. Kwaivo ni kabila imwenga wose naho walonga ulosi umwenga. Mahali ha’kaidhi ni ko uhembe wa Afrika naho ba ku manyikane kama “somaliya” ambae ni wana isi ama wenyeji werekerwe momsanga. Hata dhino chi kuhisaba kama zigula dya katatu ba dya lawa uko. Mahali haka tatu ni uswero wei dhuniya naho ku manyikane kama “Marekani” ambae waitire chi zumbi baadha ya kusumbuka zaidhi ya miyaka 14 Mndani Mwezi kambi za awa zumbi za Kenya, naho ba zi manyikane kama Hagardheer, Ifo, Dhegahale, Marafa, na Kakuma. Wa wandika malombezi yawo kwaku lombeza safari za (mwikalo wa isi ya katatu) third country resettlement ivo nawa dhahe kupata uwamani, masomo ya wana na ku konga maisha mahya. Kwaivo, maadhama wekale mahali hatatu ivo, basi niyo chaona buku dhino ambae dhiku simwira wazigula naizo wajinkhire ama zi walagaire mwe isi yao wenye; Afathali chi dhinkhe zina kana dhino: ZIGULA DYA KATATU (ZDK). 2005, prof. MD na Dr. BM amanyikane kama Bilali Senkhondo Muya nawo wekale hasi niyo walawa na idhizina dhino wakati waka konga kuchema mwe ZDK Records ambaye kukomereza igaluke ZDK unit. Baadha ya aho mwe 2008 mwezi wa 5 wakati chikunga kuwandika buku dhino, numo chi waikiye idhilika longozi kuhusu zina dhino (ZDK) nawo niyo wa chitogoera chi dhitumiye kwe dhibuku. Maadhama umanyize ima'ana yeidhi buku naivo idhizina dhizire, haluse na chi katogola kukonga kusimwira ivo chikunga chidhaahe kusoma na kuwandika ulosi wetu. Kila chinru una chitongera mphalahole kwa niya ya kumanya, nochi fahamu.