User:Pruthviraj pruthvi/sandbox

ಸೋನಮ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ
ಸೋನಮ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ (1923-1968) ಒಬ್ಬ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾದ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಹತ್ತಿದಂತಹ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಿಶ್ವದ ಹದಿನೇಳನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು 22 ಮೇ 1965ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಎಂ. ಎಸ್. ಕೊಹ್ಲಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಹತ್ತಿದ 9 ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಯಾಗಿ 42ವರ್ಷದ ಸೋನಮ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ ಇದ್ದರೆ ಕಿರಿಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಯಾಗಿ 23 ವರ್ಷದ ಕಿರಿಯ ಸೋನಮ್ ವಾಂಗ್ಯಾಲ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಏರಿದರು. ಸೋನಮ್ ರವರು 1950ರಲ್ಲಿ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಏರಿ 50 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆದ ಮತ್ತು ಎವರೆಸ್ಟ್ ಶಿಖರವನ್ನು ಏರಿದಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆ ಇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇವರು ಪರ್ವತಾರೋಹಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿದಂತಹ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನ ಗಮನಿಸಿದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇವರಿಗೆ 1965ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯನ್ನತ ಗೌರವವಾದ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.

ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಕಾಂಚನಜುಂಗಾದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಸಿಕ್ಕಮೀಸ್ ಗ್ರಾಮವಾದ ಕೆವ್ಜಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ 1923ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸೋನಮ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ 1946ರಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಸೇವೆಯ ನಂತರ 1949ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಬ್ಯುಲರಿ ಫೋರ್ಸ್ಗೆ ಹೆಡ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್ ಆಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಇವರಿಗೆ 1954ರಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ನ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಮೌಂಟೇನಿಯರಿಂಗ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇವರಿಗೆ 1957ರಲ್ಲಿ ನಂದಾದೇವಿ ಪರ್ವತಾರೋಹಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಫಲರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಅವರು 1958ರಲ್ಲಿ 26,897 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಚೋ ಓಯು ಶಿಖರವನ್ನು ಮೊದಲನೇ ಬಾರಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಏರುತ್ತಾರೆ. ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ ತನ್ನ ಚೋ ಓಯು ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ 1961ರಲ್ಲಿ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ III ಶಿಖರವನ್ನು ಹತ್ತುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಯಶಸ್ವಿ ಆರೋಹಣಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. 1961ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಚೆಂಗ್ಯಾವೋ, 1963ರಲ್ಲಿ ಹಾಥಿ ಪರ್ಬತ್, ರಾಥೋಂಗ್ ಶಿಖರ ಮತ್ತು 1964ರಲ್ಲಿ ಲಾಂಗ್ಪೋ ಚುಂಗ್ ಶಿಖರಗಳನ್ನ ಹತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ಅವರು 1960 ಮತ್ತು 1962 ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಹತ್ತುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಶೀಖರವನ್ನು ಏರುವುದಕ್ಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅವರು 700 ಅಡಿ ಮತ್ತು 400 ಅಡಿಗಳವರೆಗೆ ಶಿಖರವನ್ನ ಏರಿದ್ದರು. ಅವರು 1965ರ ಮೇ 22ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಎಸ್ ಕೋಲ್-ಎಸ್ಇ ರಿಡ್ಜ್ (S Col-SE Ridge) ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಎವರೆಸ್ಟ್ನ್ನು ಏರಿದ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಶಿಕರವನ್ನು ಏರಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕ ಪೂರೈಕೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ 50 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಭೂಮಿಯ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎನ್ನುವ ಎರಡು ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಾಖಲೆಯು 15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1978 ರಲ್ಲಿ 49ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಿಯರೆ ಮಝೆಯುಡ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಶಿಖರವನ್ನು ಹತ್ತುವವರೆವಿಗೂ ಅಂದರೆ 13 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇತ್ತು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ಒಂದೇ ಪರ್ವತಾರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶ್ವದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಈ ಹಿಂದೆ 6 ಸದಸ್ಯರ ತಂಡ ಮಾಡಿದ್ದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿಯಿತು. ಈ ಸಾಧನೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯು ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ನಂತರ ಇವರು ಸಿನಿಯೋಲ್ಚು ಶಿಖರವನ್ನು ಸಹ ಏರಿದರು. ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ ಅವರು ಕುಜಾಂಗ್ ಚೋಡೆನ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಐದು ಜನ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಸೋನಮ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ಎಸ್ಜಿಎಂಐ) ಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ 1968 ಏಪ್ರಿಲ್ 22ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ 45ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಫ್ರೋಸ್ಟ್ ಬೈಟ್ ತೊಂದರೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಗೇಟ್ಸೊ ಅವರಿಗೆ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತಾರೋಹಣದ ಎರಡು ಯಶಸ್ವಿ ಪರ್ವಾತಾರೋಹಣಕ್ಕೆ 1962ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿತು. 1965ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಯಶಸ್ವಿ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಏರುವುದಕ್ಕೂ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲು ಭಾರತದ ಉನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಭೂಷಣವನ್ನ ನೀಡಿತು. ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರವು ಇದೇ ವರ್ಷ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪೆಮಾ ದೋರ್ಜಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಯುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಹತ್ತುವ ಇವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ 1960ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಮೌಂಟೇನಿಯರಿಂಗ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (ಐಎಂಎಫ್)ನಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್ನಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಟಿಬೆಟ್ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಸೋನಮ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ ಮಾರ್ಗ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ಸಿಕ್ಕಿಂನ ರಾಥೋಂಗ್ನಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು 1968ರಿಂದ ಸೋನಮ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.