User:Pyrford/sandbox

WENTZL

POLSKI

Wentzl (pochodzi od Wentzel lub Wentz’l) to rodzina kupców i bankierów, członków patrycjatu miejskiego. Maksymilian Wentzel (1750 – 1813) (syn Jana bądź Johana Wentzla) i jego żona Tekla Wierzchanowska (1764 - 1841) mieli czterech synów: Jana Kantego Wentzla (1784 – 1866), Antoniego Wentzla (1785 - 1855), Macieja Szymona Wentzla (1788 - 1868) i Józefa Mateasa Wentzla (1790 - 1857) oraz córkę, Teklę Agnieszkę Barbarę Wentzel (1792 - 1866), która poślubiła Jana Chrzciciela Stummera  (herbu Radzisław) (1784 - 1845). Wentzlowie i ich bliska rodzina odegrali znaczącą rolę w dziedzinie handlu i finansów.

Linia krakowska: Jan Kanty Wentzl, działający również jako kupiec (pod firmą „J. Wentzl”), otworzył na Rynku Głównym w Krakowie restaurację. W rezultacie ślubu z Marianną Haller (1796 – 1880), córką Balcera (Baltazara) Hallera, pochodzącą z zamożnej krakowskiej rodziny kupców i patrycjuszy (wywodzącej się od Jana (Johanna) Hallera (1463 - 1525), majętnego kupca i jednego z pierwszych drukarzy w Polsce), otrzymał od Rodziny Hallerów kamienicę pod numerem 19 na Rynku Głównym. Jan Wentzl przeniósł tutaj swoją restaurację, która zajęła parter kamienicy i nazywała się odtąd „Restauracja Pod Obrazem”, zaś rodzina zamieszkała na piętrze - aż do śmierci Anny z Wentzlów Laskowskiej w roku 1936. Lokal ten z czasem stał się jedną z najbardziej znanych krakowskich restauracji. Kamienica pod numerem 19 na Rynku Głównym wraz z prowadzoną tam działalnością (w tym restauracją) przeszły z Jana Kantego Wentzla na jego syna Konrada Wentzla (1820 – 1897), który poślubił Józefę Brzeską (1833 – 1901), a następnie przez synów Konrada - Ignacego Wentzla (1866 – 1926) i Macieja Wentzla (1870 – 1932) na ich siostrę, Annę Laskowską z domu Wentzl (1884 – 1936), która wyszła za Franciszka Laskowskiego, ale było to małżeństwo bezpotomne.

W swoim testamencie Anna z Wentzlów Laskowska ustanowiła Fundację Familijną Rodziny Wentzlów i na jej rzecz zapisała kamienicę na Rynku Głównym oraz firmę „J. Wentzl”. Testament wyraźnie stanowił, że dom ma na zawsze pozostać własnością Fundacji Familijnej i pod żadnym pozorem nie może zostać sprzedany.

Na mocy testamentu Anny z Wentzlów Laskowskiej, celem działania Fundacji Familijnej jest wykorzystanie dochodów z będącego w jej posiadaniu majątku do niesienia pomocy materialnej potomkom ciotki Anny - Marii Walerii z Wentzlów Moczarskiej (1854 – 1937) i jej męża Ludwika Moczarskiego (więcej informacji w części poświęconej linii warszawskiej poniżej), potomkom Józefa Rostafińskiego i potomkom Józefa Stummera, w każdym z tych przypadków do czasu ostatecznego wygaśnięcia linii. Dzieci Ludwika Moczarskiego i Marii Walerii z Wentzlów Moczarskiej, które dożyły wieku dorosłego, to: profesor Zygmunt Adolf Moczarski, Maria z Moczarskich Zawadzka, Helena z Moczarskich Około - Kułak i Wanda z Moczarskich Peszke.

Na wypadek wygaśnięcia wszystkich linii rodziny uprawnionych do otrzymywania świadczeń, Anna postanowiła, że dochody Fundacji Familijnej mają być przeznaczone na zasiłki dla starszych pań wyznania rzymskokatolickiego z dobrych domów, które znajdują się, czy to czasowo, czy też stale, w trudnej sytuacji finansowej. Zapewnione zostały także środki na utrzymanie i konserwację kamienicy.

Na mocy testamentu pierwszymi członkami Rady Fundacji zostali mianowani mąż Anny, Franciszek Laskowski, dr Antoni Mazanek, adwokat Anny i wykonawca jej testamentu, oraz Jerzy Władysław Zawodzki (zmarły w obozie Buchenwald w roku 1942). Anna wskazała, że przyszli członkowie Rady mają być wybierani spośród znanych i szanowanych osób dających gwarancję, że pracować będą w kierunku wytyczonym w jej testamencie.

W testamencie swym Anna zobowiązała także każdorazową Radę Fundacji, aby ta w święto Bożego Ciała, w pierwszą niedzielę po Bożym Ciele, w Oktawę i w święto Matki Boskiej Różańcowej (procesje odbywają się cztery razy do roku) po wieczne czasy na pamiątkę jej Rodziny ustawiała ołtarz w dniach urządzania procesji przez Kościół na krakowskim Rynku Głównym - jak to było w zwyczaju Rodziny. Anna oświadczyła, że cała dekoracja ołtarza stanowi jej własność i zapisała ją na rzecz Fundacji Familijnej. Dodała, że dekoracja ta składa się z drewnianych części, schodów, ram, desek, stołu, ram do ołtarza, pąsowej firanki, wraz z 4 materiałowymi rozetami, dużego dywanu, pąsowego opięcia na ramy (trzy sztuki), 6 drewnianych lichtarzy, obrazu przedstawiającego Głowę Chrystusa Pana (zawsze zawieszanego na sznurze), dwóch wazonów mlecznych, 4 kandelabrów, lnianego obrusa, serwetki na tabernakulum, profitek i gasidła do świec. Napisała także, że tabernakulum jest zawsze wypożyczane z kościoła św. Marka.

Na skutek drugiej wojny światowej, powojennej okupacji sowieckiej i rządów komunistów, a co za tym idzie niekorzystnego otoczenia politycznego i prawnego w Polsce, Fundacja Familijna Rodziny Wentzlów i jej tytuł prawny do kamienicy pod numerem 19 przy Rynku Głównym zostały przez polskie sądy potwierdzone dopiero w dniu 16 października 1998. W obiekcie tym, będącym w posiadaniu Fundacji Familijnej Rodziny Wentzlów, aktualnie działa hotel, restauracja i kawiarnia pod firmą Wentzl. Okoliczności powstania Fundacji są pod pewnymi względami prawnie problematyczne, w efekcie czego żyjący członkowie Rodziny Wentzlów nie mają obecnie żadnego związku z działalnością Fundacji.

W roku 1935 Anna z Wentzlów Laskowska i Franciszek Laskowski ofiarowali Muzeum Narodowemu w Krakowie pokaźną spuściznę po bracie Anny, Macieju Wentzlu, która obejmowała wyroby szklane, ceramikę, biżuterię (w tym część o charakterze patriotycznym), zegarki i tabakierki.

Linie warszawskie: Obydwie warszawskie linie Rodziny Wentzlów były blisko związane, w sposób bezpośredni i w następstwie małżeństw, z Bankiem Polskim.

Drugi syn Maksymiliana Wentzla, Antoni Wentzl (1785 – 1855), który poślubił Karolinę Zychoniową (1792 - 1850), był Naczelnikiem Wydziału w Banku Polskim, podobnie jak jego syn, Amilkar Wentzl (1813 - 1881). Mieli oni również drugiego syna, Jana Wentzla (1825 - 1867) i dwie córki, Anielę Wentzl (1810 - 1890) i Karolinę Wentzl (1826 - 1896).

Trzeci syn Maksymiliana, Maciej Szymon Wentzl (1788 - 1868), był wieloletnim Dyrektorem Banku Polskiego (w latach 1840 – 1865). W roku 1845 Maciej Wentzl i jego potomkowie otrzymali tytuł szlachecki i zostali przyjęci w poczet szlachty mazowieckiej z herbem Zbroja. Maciej poślubił Marię Zuzannę Bayer (1795 - 1876), córkę Franciszka Bayera i Justyny Morbitzer. Mieli oni syna Adolphe’a (lub Adolfa) Macieja Bayer Wentz’l (1819 - 1892) i dwie córki, Wilhelminę Justynę Teklę Wentzl, która poślubiła Michała Rostafińskiego (1807 - 1881), Dyrektora Banku Polskiego w latach 1865 – 1874 , oraz Bertę Wentzl (1828 - 1907).

Adolphe Wentz'l przez wiele lat mieszkał i pracował w Londynie jako Zarządca Mennicy Banku Polskiego. W ramach swoich obowiązków często współpracował z Londyńskimi Zakładami Cynkowymi. W czasie pobytu w Anglii (w dniu 17 listopada 1849 roku) Adolphe Wentz’l poślubił Angielkę wyznania protestanckiego nazwiskiem Anna Maria Hewlins (primo voto Eachus, wdowę po lekarzu chirurgu o nazwisku George Eades Eachus), z miejscowości Emsworth w Hampshire. Adolphe Wentz’l został następnie londyńskim agentem barona Antona Fraenkel, finansisty, założyciela Credit Foncier. Później wraz z rodziną przeprowadził się do Paryża, gdzie przez jakiś czas był prywatnym sekretarzem barona Fraenkel, by ostatecznie powrócić do Warszawy.

Adolphe i Anna mieli troje dzieci: Adolphe’a (Adolfa) Macieja Wentzla II (1852 - 1892), który poślubił Marię Plebańską (małżeństwo bezpotomne), Tadeusza (zmarł w wieku 6 lat) i córkę, Marię Walerię Wentzl (1854 - 1937), która poślubiła Ludwika Antoniego Moczarskiego vel Mocarskiego (herbu Łada ) (1831 - 1901) w Dreźnie w roku 1873. Poznali się w Londynie, gdzie Ludwik przebywał służbowo jako pracownik Banku Polskiego.

Ludwik Moczarski vel Mocarski był młodszym synem Antoniego Moczarskiego (1787 - 1867) i Franciszki Zawadzkiej. Antoni Moczarski, syn Jana Moczarskiego vel Mocarskiego z miejscowości Mocarze, w powiecie łomżyńskim (z tej samej starej szlacheckiej rodziny mazowieckiej pochodził Mikołaj Moczarski , ostatni pułkownik Lisowczyków – „Jeźdźców Apokalipsy” ) i jego drugiej żony Anny Supińskiej, od 1 kwietnia 1811 roku służył w 2-gim Pułku Piechoty Wielkiego Księstwa Warszawskiego. W roku 1812 pełnił funkcję adiutanta przy płatniku Armii Polskiej w 5-tym Korpusie francuskiej Wielkiej Armii. Za odwagę okazaną przy przeniesieniu skrzyni zawierającej żołd Oddziałów Polskich podczas przekraczania Berezyny w dniu 29 listopada 1812 roku Antoni Moczarski został odznaczony Złotym Krzyżem Armii Polskiej (Virtuti Militari).

Antoni później opowiedział historię przeniesienia skrzyni swojemu synowi, Ludwikowi, który z kolei opowiedział ją swoim dzieciom: jak to w kluczowym momencie Antoni chwycił skrzynię pełną pieniędzy i wraz z trzema żołnierzami przepłynął z nią przez rzekę pod ciężkim ostrzałem wroga. Scenie tej przyglądał się Książę Józef Poniatowski, który natychmiast, tam nad rzeką, osobiście odznaczył Antoniego Moczarskiego Złotym Krzyżem zdjętym z własnej piersi. W ten sposób Antoni został odznaczony jeszcze przed otrzymaniem oficjalnego Patentu. Dopiero w dniu 31 czerwca 1819 roku dostał Antoni „w miejsce Patentu” świadectwo podpisane przez komisję złożoną między innymi z Generała Dywizji Hauke i Generała Brygady Rautenstraucha, stwierdzające, że został on „odznaczony Złotym Orderem Polskiej Armii” za kampanię z roku 1812.

Starszy syn Antoniego Moczarskiego, Konstanty Jan (urodzony 16 czerwca 1821 roku), otrzymał chrzest święty w kaplicy Pałacu Belwederskiego 20 sierpnia 1822 roku, a ceremonia ta odbyła się w obecności wielkiego księcia Konstantego. Książę, sam będąc żołnierzem, polubił Antoniego Moczarskiego i zgodził się zostać ojcem chrzestnym jego syna. Chrzest Konstantego Jana został upamiętniony na portrecie w stylu klasycznym autorstwa Franciszka Ksawerego Lampiego, zamówionym przez jego rodziców i ofiarowanym im w dniu 16 czerwca 1823 roku.

Konstanty Jan Moczarski był dziadkiem Valeriana (Vali) Łada - Mocarskiego oraz jego brata Eugene (1898 – 1971). Valerian (Vala) Łada - Mocarski był dyrektorem J. Henry Schroder Banking Corporation (Schrobanco), który przez wiele lat miał swoją siedzibę w Paryżu, i podpułkownikiem w amerykańskiej wojennej organizacji wywiadowczej pn „Biuro Usług Strategicznych” („Office for Strategic Services”). Vala Łada - Mocarski poślubił Laurę „Polly” Klotz (1902 - 1997), córkę zamożnego amerykańskiego producenta jedwabiu. Vala i Polly Łada - Mocarski ofiarowali wiele przedmiotów bibliotece Uniwersytetu w Yale.

Ludwik Moczarski, trzeci syn Antoniego Moczarskiego, przez wiele lat pracował w Banku Polskim, dochodząc do stanowiska Szefa Wydziału. Ludwik Moczarski i Maria Waleria z Wentzlów Moczarska mieszkali w Warszawie i mieli czworo dzieci: Profesora Zygmunta Adolfa Moczarskiego (1876 - 1957) związanego z uniwersytetem poznańskim, Marię Walerię Moczarską (1877 - 1961) która poślubiła Franciszka Zawodzkiego, Helenę Aleksandrę Moczarską (1881 - 1949) która poślubiła Aleksandra Około - Kułak i Wandę Bronisławę Moczarską (1883 - 1978) która poślubiła Ignacego Emila Peszke. Potomkowie tych linii nadal żyją - wszyscy należą do grupy beneficjentów Fundacji Familijnej Rodziny Wentzlów, wszyscy pochodzą z Rodziny Wentzlów.

Prof. Zygmunt Moczarski i jego żona Ludwika Lipnicka (1885 - 1964) (córka Augusta Franciszka Lipnickiego i jego żony Ludwiki Gawrońskiej) mieli dwóch synów. Starszy, Ludwik Zygmunt Moczarski (1910 - 1943) („Ludwik”), podczas drugiej wojny światowej i okupacji Polski przez siły niemieckie zaangażowany był w działanie podziemnej drukarni AK w budynku niedaleko ulicy Miodowej w Warszawie. Schwytany przez Niemców podczas policyjnego nalotu na drukarnię w dniu 6 lutego 1943 roku, został zabrany na Pawiak. Nigdy więcej go nie widziano. Ludwik i jego dwaj koledzy z Politechniki Warszawskiej, Jan Idźkowski i Jerzy Płoszajski, zapisali się również w historii jako autorzy projektu nowatorskiego samolotu. Prace nad projektem rozpoczęły się jesienią 1935 roku. W ich efekcie powstał samolot o pięknych liniach znany jako MIP Smyk, w którym według opinii specjalistów wykorzystano kilka bardzo pomysłowych rozwiązań. Określa się go jako jeden z najciekawszych polskich projektów aeronautycznych z lat bezpośrednio poprzedzających drugą wojnę światową.

Drugi syn prof. Zygmunta Moczarskiego, Stefan Ziemowit Moczarski (1917 - 1993), uciekł z Polski w roku 1939 wraz z Jerzym Płoszajskim i innymi osobami ostatecznie przybywając do Anglii z początkiem roku 1940. W latach wojennych walczył jako członek załogi bombowca (radiowiec i strzelec) w Królewskich Siłach Powietrznych. Po ukończeniu studiów z dziedziny rolnictwa na Uniwersytecie Cambridge, pracował w Afryce (Nigeria, Gambia, Etiopia i Lesoto) i na Bliskim Wschodzie (Jemen, Afganistan i Iran), najpierw w Brytyjskiej Służbie Kolonialnej (British Colonial Service), a następnie w Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa. Stefan Moczarski poślubił Jolantę Lew - Ostik Kostrowicką (1933 - 2009) (dnia 26 września 1953 roku w Londynie), córkę majora Samuela Andrzeja Lew - Ostik Kostrowickiego (po białorusku: Kastravitzky) AK („Jakub”), z nowosielskiej (Mińsk) linii tej starej szlacheckiej rodziny o korzeniach białorusko - litewskich (siostrzeńca białoruskiego poety Kazimierza Kostrowickiego, pseudonim literacki „Karus Kahaniec” ; z rodziny tej pochodził francuski poeta Guillaume Apollinaire, którego pełne nazwisko brzmiało Albert Włodzimierz Apolinary Kostrowicki   ) i jego żony Jadwigi Dzierzgowskiej (herbu Jastrzębiec). Ojciec Jadwigi Dzierzgowskiej, Wacław Dzierzgowski (1865 - 1927) był dyrektorem Banku Polskiego oraz organizatorem i dyrektorem Wydziału Ceł, a także podsekretarzem stanu w Ministerstwie Skarbu. Jego brat, Szymon Leonard Dzierzgowski (1866 - 1928), był dyrektorem Instytutu Medycyny Eksperymentalnej w Petersburgu i profesorem Uniwersytetu Warszawskiego. Ich matką była Wanda Maryja Praxeda Hutten - Czapska (herbu Leliwa) z Radomic. Stefan i Jolanta Moczarscy mieli dwóch synów. Alexandra Stefana Moczarskiego (urodzony w roku 1955), zajmującego kierownicze stanowiska w firmach branży ubezpieczeniowej i Jeremiego Johna Moczarskiego (urodzony w roku 1960), w okresie aktywności zawodowej bankiera i prawnika. Obaj żyją i doczekali się potomków.

Józef Maciej Wentzl, czwarty syn Maksymiliana Wentzla, poślubił Marię Działyńską z Działynia (herbu Ogończyk). Mieli oni jedną córkę, Olimpię Teklę Wentzl (1810 - 1889).

ENGLISH VERSION

Wentzl (derived from Wentzel or Wentz’l) is a patrician merchant and banking family.

Maksymilian Wentzel (1750 – 1813) (son of Jan or Johann Wentzel)[i] and his wife Tekla Wierzchanowska (1764- 1841) had four sons, Jan Kanty Wentzl (1784 – 1866), Antoni Wentzl (1785-1855), Maciej Szymon Wentzl (1788-1868) and Józef Mateas Wentzl (1790-1857) and a daughter, Tekla Agnieszka Barbara Wentzel (1792-1866), who married Jan Chrzciciel Stummer[ii] (crest/herb: Radzisław) (1784- 1845). The Wentzl’s and their close relations played distinguished parts in commercial and financial affairs.

KRAKOW LINE: Jan Kanty Wentzl, while also a merchant (trading under the name “J. Wentzl”), opened a restaurant in the Rynek Główny (English: Great Square) of Kraków. Following his marriage to Maryanna Haller (1796 – 1880), daughter of Balcer (Balthazar) Haller, from a wealthy merchant and patrician Kraków family (descended from Jan (Johann) Haller (1463-1525), a wealthy merchant and one of the first commercial printers in Poland)[iii], he received from the Haller Family the mansion at 19 Rynek Główny[iv], into the ground floor of which he moved his restaurant, which operated there under the name “Restauracja Pod Obrazem” (Restaurant Beneath the Painting), with the family living above, until after the death of Anna z Wentzlów Laskowska in 1936. This restaurant became among the best known in Kraków.

The mansion at 19 Rynek Główny and its business affairs including the restaurant were passed down from Jan Kanty Wentzl through his son Konrad Wentzl (1820 – 1897), who married Józefa Brzeska (1833 – 1901), via Konrad’s sons Ignacy Wentzl (1866 – 1926) and Maciej Wentzl (1870 – 1932) to their sister, Anna Laskowska, nee Wentzl (1884 – 1936), who was married to Franciszek Laskowski, but without issue.

Under her Testament Anna z Wentzlów Laskowska[v] established The Family Foundation of the Wentzl Family (Polish: Fundacja Familijna Rodziny Wentzlów), bequeathing the mansion at Rynek Główny and the business of J. Wentzl to the Family Foundation[vi]. The Testament expressly required that the house be held by the Family Foundation permanently and that under no circumstances should it be sold.

Under the Testament of Anna z Wentzlów Laskowska, the object of the Family Foundation is to use its income to provide material benefits to the descendants of Anna’s Aunt, Maria Waleria z Wentzlów Moczarska (1854 – 1937) and her husband Ludwik Moczarski (see below – Warsaw Line), to the descendants of Mr Józef Rosta[iński and to the descendants of Mr Józef Stummer, in each case until the line is fully extinct. The named children of Ludwik Moczarski and Maria Waleria z Wentzlów Moczarska were: Professor Zygmunt Adolf Moczarski, Maria z Moczarskich Zawadzka, Helena z Moczarskich Około-Kułak and Wanda z Moczarskich Peszke.

In the event of extinction of the families entitled to receive benefits, Anna directed that the income of the Family Foundation should be used for the assistance of older ladies of Roman Catholic religion, from good families, who find themselves either temporarily or permanently in straitened financial circumstances. Provision was also made for the maintenance of the house.

The Testament appointed as the first Board of Trustees Anna’s husband, Franciszek Laskowski, Dr Antoni Mazanek, her lawyer and Executor of her Testament, and Jerzy Władysław Zawodzki (died in Buchenwald in 1942). Anna directed that future Trustees should be chosen from among worthy respected people giving an assurance that they will work in the direction outlined by her Testament.

By her Testament Anna begged that each Board of Trustees should arrange that on the Feast of Corpus Christi, on the First Sunday after Corpus Christi, on the Octave, and on the Feast of Our Lady of the Rosary (the procession takes place four times a year) for all time in remembrance of her Family they should erect an altar on the days when the Church arranges processions on the Kraków Rynek, as had been the custom of the Family. Anna declared that all of the decorations of the altar were her property and bequeathed it to the Family Foundation. She stated that they comprised of wooden parts, steps, frames, boards, a table, altar frames, a crimson curtain, 4 matching cloth rosettes, a large carpet, garnish for the frames (three pieces) in scarlet, 6 wooden candlesticks, a painting representing the Head of Christ the Lord (always hung on a rope), two milky cases, 4 candelabra, a linen tablecloth, a napkin for the Tabernacle, candle holders and a candle extinguisher. She said that the Tabernacle is always borrowed from the Church of St. Mark.

Due to the intervention of World War II, Post War Soviet Occupation and Communism and the consequent political and legal environment in Poland, the Family Foundation of the Wentzl Family and its ownership of the mansion at 19 Rynek Główny was not formally confirmed by the PolishCourts until 16 October 1998[vii]. In this mansion, which is owned by the Family Foundation of the Wentzl Family, there are now operated a hotel, restaurant and cafeteria under the name Wentzl[viii], although the circumstances of Foundation establishment raise some legal issues which have such consequence as that the living members of the Wentzl Family are not connected with the operation of these businesses.

In 1935 Anna z Wentzlów Laskowska and Franciszek Laskowski endowed the National Museum in Kraków (Polish: Muzeum Narodowe w Krakowie) with the large legacy of Anna’s brother Maciej Wentzl, which included glassware, ceramics, jewelry (with some patriotic pieces), timepieces and snuffboxes[ix].

WARSAW LINES: The two Warsaw lines of the Wentzl Family became closely associated, directly and through marriages, with The Bank of Poland (Polish: Bank Polski).

Maksymilian Wentzl’s second son, Antoni Wentzl (1785 – 1855), who married Karolina Zychoniowa (1792-1850), was a Head of Department (Naczelnik Wydziału) at The Bank of Poland, as was their son Amilkar Wentzl (1813-1881). They also had a second son Jan Wentzl (1825-1867) and two daughters, Aniela Wentzl (1810-1890) and Karolina Wentzl (1826-1896)[x].

Maksymilian’s third son, Maciej Szymon Wentzl (1788-1868), became a long serving Director of The Bank of Poland (from 1840 – 1865)[xi] [xii]. In 1845 Maciej Wentzl and his descendants were ennobled as members of the Mazovian Nobility, with the Crest Zbroja (crest/herb Zbroja)[xiii]. Maciej married Maria Zuzanna Bayer (1795-1876), daughter of Franciszek Bayer and Justyna Morbitzer. Together they had a son Adolphe (or Adolf) Maciej Bayer Wentz’l (1819-1892) and two daughters, Wilhelmina Justyna Tekla Wentzl (1818-1908), who married Michał Rostafiński (1807- 1881), a Director of The Bank of Poland from 1865–1874[xiv] [xv], and Berta Wentzl (1828-1907).

Adolphe Wentz’l, who was the Manager of the Mint of The Bank of Poland, lived for a number of years in London, during which time he managed arrangements on behalf of the Bank with London Zinc Mills. It was while living in England that (on 17 November 1849) Adolphe Wentz’l married a widowed Protestant English lady, Anna Maria Hewlins (primo voto Eachus, widow of Dr. George Eades Eachus, a Surgeon), from Emsworth in Hampshire[xvi]. Adolphe Wentz’l subsequently became the London agent of Baron Anton Fraenkel, the financier and founder of Credit Foncier. Adolphe Wentz’l and his family later moved to Paris, where he, became the Private Secretary to Baron Fraenkel for a time, before returning to Warsaw.

Adolphe and Anna had three children. Adolphe (Adolf) Maciej Wentzl II (1852-1892), who married Maria Plebańska (no issue), Thaddeus (died aged 6) and a daughter, Maria Waleria Wentzl (1854- 1937), who married Ludwik Antoni Moczarski vel Mocarski (crest/herb: Łada[xvii]) (1831-1901) in Dresden in 1873. They had first met in London, where he had been sent by The Bank of Poland, for which he worked.

Ludwik Moczarski vel Mocarski [xviii]was the younger son of Antoni Moczarski (1787-1867) and Franciszka Zawadzka. Antoni Moczarski, son of Jan Moczarski vel Mocarski of Mocarze[xix], in Łomża County (from which old Mazovian noble family came Mikołaj Moczarski[xx], the last Colonel of the Lisowszcycy – “The Horsemen of the Apocalypse” [xxi]) and his second wife Anna Supińska, was from 1 April 1811 in the 2nd Infantry Regiment of the Grand Duchy of Warsaw. In 1812 he was aide-de-camp to the Paymaster of the Polish Army in the 5th Corps of the French Grande Armee. It was for his courage in bringing across the chest containing the pay of the Polish Corps at the Crossing of the Berezyna River on 29 November 1812 that Antoni received the Gold Cross of the Polish Army (Virtuti Militari). Antoni later told the story to his son, Ludwik, who in turn related it to his children, how at the crucial moment he grabbed the chest full of money and together with three soldiers swam with it across the river, under heavy fire, watched by Prince Józef. Prince Poniatowski, having witnessed this event, himself awarded the Gold Cross to Antoni Moczarski, which he removed from his own chest and pinned it on to that of Antoni there and then, by the river. Thus he received the decoration before getting the Letters Patent – only on 31st June 1819, did Antoni receive “in place of the Patent” a Certificate signed by a Commission comprised of General of Division Hauke, General of Brigade Rautenstrauch and others, stating that he was “decorated for the campaign of 1812 with the Gold Cross of the Polish Army” [xxii].

Antoni Moczarski’s older son Konstanty Jan (born 16 June 1821), was baptized in a ceremony conducted in the Chapel of The Belvedere Palace on 20 August 1822 in the presence of the Grand Duke Constantine who, having taken a liking to Antoni Moczarski, being himself a soldier, stood Godfather to his son. Konstanty Jan’s baptism was commemorated in a portrait in classical style by Franciszek Ksawery Lampi, commissioned by his parents and presented to them on 16 June 1823[xxiii]. Konstanty Jan Moczarski was the Grandfather of Valerian (Vala) Łada-Mocarski (1898 – 1971), a director of the J. Henry Schroder Banking Corporation (Schrobanco), based in Paris for many years[xxiv], and a Lieutenant Colonel in the American OSS[xxv] and of his brother Eugene. Vala Łada-Mocarski was married to Laura “Polly” Klotz (1902-1997)[xxvi], daughter of a wealthy American silk mill owner. Vala and Polly Łada-Mocarski donated many items to the library of Yale University[xxvii] [xxviii].

Ludwik Moczarski, third son of Antoni Moczarski, worked for The Bank of Poland for many years, becoming its Chief Cashier (Szef Wydziału Banku Polskiego). Ludwik Moczarski and Maria Waleria z Wentzlów Moczarska lived in Warsaw and together had four children: Professor Zygmunt Adolf Moczarski[xxix] (1876-1957) of Poznań University, Maria Waleria Moczarska (1877-1961) who married Franciszek Zawodzki, Helena Aleksandra Moczarska (1881-1949) who married Aleksander Około-Kułak and Wanda Bronisława Moczarska (1883-1978) who married Ignacy Emil Peszke. From these lines there are descendants alive today, each within the class of beneficiaries of The Family Foundation of the Wentzl Family, all descended from the Wentzl Family.

Prof. Zygmunt Moczarski[xxx] and his wife Ludwika Lipnicka (1885-1964) (daughter of August Franciszek Lipnicki and his wife Ludwika Gawrońska) had two sons. The elder, Ludwik Zygmunt Moczarski (1910-1943) (“Ludwik”), who during World War II and the German Occupation of Poland was among the operators of an Underground Army (AK) printing press established in a building near ul. Miodowa, was captured by the Germans in a surprise raid on this building on 6 February 1943 and taken to Pawiak Prison[xxxi]. He was not seen again[xxxii]. He and some of his fellow students at The Warsaw Technical University, Jan Idźkowski and Jerzy Płoszajski, are also remembered for their project, begun in the Autumn of 1935, to develop a novel aircraft design[xxxiii]. The resulting aircraft, which became known as MIP Smyk (Brat)[xxxiv], has been described as having embodied several ingenious solutions and displayed exquisite lines and as one of the most interesting Polish aeronautical designs of the immediate pre-war era[xxxv].

Prof. Zygmunt Moczarski’s second son, Stefan Ziemowit Moczarski (1917-1993), escaped from Poland in 1939 with Jerzy Płoszajski and others, eventually coming to England in early 1940. He fought as aircrew (Wireless Operator/Air Gunner) in the Bomber Command of the Royal Air Force during WWII. After completing his studies in Agriculture at Cambridge University, he subsequently worked in Africa (Nigeria, Gambia, Ethiopia and Lesotho) and the Middle East (Yemen, Afghanistan and Iran), first for the British Colonial Service and later for the Food and Agriculture Organisation of the United Nations. Stefan Moczarski married Jolanta Lew-Ostik Kostrowicka (1933-2009) (in London on 26 September 1953), daughter of Mjr. Samuel Andrzej Lew-Ostik Kostrowicki (Bielorusian: Kastravitzky) AK (“Jakub”), of the Nowosiolki [xxxvi](Minsk) line of this old noble family of Bielarus/Lithuania[xxxvii] (son of Dr Ambrozhy Samuel Kostrovitsky and nephew of the Bielorusian poet Kazimierz Kostrovitsky, pen name “Karus Kahaniec”[xxxviii], from which family came the French poet Guillaume Apollinaire – full name Albert Wlodzimierz Apolinary Kostrowicki[xxxix] [xl]) and his wife Jadwiga Dzierzgowska (crest/herb: Jastrzębiec). Jadwiga Dzierzgowska’s Father, Wacław Dzierzgowski    (1865-1927)[xli] was a Director of The Bank of Poland and Organizer and Director of the Customs Department, Under-Secretary of State in the Ministry of the Treasury[xlii] and the brother of Szymon Leonard Dzierzgowski (1866-1928), Director of the Institute of Experimental Medicine in  St Petersburg and Professor of Warsaw University[xliii], - their Mother was Wanda Maryja Praxeda Hutten-Czapska (crest/herb Leliwa) of Radomice. Stefan and Jolanta Moczarski had two sons, Alexander Stefan Moczarski (born 1955), a senior Insurance Industry Executive, and Jeremy John Moczarski (born 1960), a former merchant banker and lawyer, both living and with issue.

Józef Maciej Wentzl, fourth son of Maksymilian Wentzel, married Maria Działyńska z Działynia (crest/herb: Ogończyk). They had one daughter, Olympia Tekla Wentzl (1810-1889)[xliv].

REFERENCES

  [              <ref[xviii]/ http://www.sejm-wielki.pl/b/psb.18640.2> <ref[xix]/ http://pl.wikipedia.org/wiki/Mocarze_(obraz) [xx] http://pl.wikipedia.org/wiki/Mikołaj_Moczarski> [<ref[xx]/http://pl.wikipedia.org/wiki/Mikołaj_Moczarski> <ref[xxi]/http://en.wikipedia.org/wiki/Lisowczycy> <ref[xxii]/http://napoleon.org.pl/forum/viewtopic.php?f=6&t=760&start=10> <ref[xxiii]/http://en.wikipedia.org/wiki/Franciszek_Ksawery_Lampi> <ref[xxiv]/“Schroders – Merchants & Bankers” by Richard Roberts, published by the Macmillan Press in 1992, ISBN 0-333-44511-2> <ref[xxv]/http://www.specialforcesroh.com/showthread.php?36964-Lada-Mocarski-Valerian> <ref[xxvi]/http://cool.conservation-us.org/byorg/abbey/an/an21/an21-4/an21-408.html> <ref[xxvii]/http://www.folger.edu/template.cfm?cid=1789> <ref[xxviii]/http://drs.library.yale.edu/HLTransformer/HLTransServlet? stylename=yul.ead2002.xhtml.xsl&pid=beinecke:lada&clear-stylesheet-cache=yes> <ref[xxix]/ http://pl.wikipedia.org/wiki/Zygmunt_Moczarski> <ref[xxx]/ http://www.cbr.edu.pl/rme-archiwum/2010/rme38/dane/2_1.html> <ref[xxxi]/http://nsz.com.pl/index.php/aktualnosci/434-20101610-iii-rajd-pieszy-szlakiem-narodowych-si- zbrojnych-po-warszawie> <ref[xxxii]/http://www.miplo.pl/point.php?p=2z7PpkQs>> <ref[xxxiii] http://www.samolotypolskie.pl/samoloty/1889/126/Moczarski-Ludwik2> <ref[xxxiv]/http://pl.wikipedia.org/wiki/MIP_Smyk> <ref[xxxv]/“Polish Aircraft 1893-1939” by Jerzy B. Cynk, (published 1971 in London by Putnam & Co.), pp. 646- 8> <ref[xxxvi]/http://www.radzima.org/pl/object/2831.html> <ref[xxxvii]/“Rody szlacheckie Imperium Rosyjskiego pochodzace z Polski, Herbarz polsko-rosyjski Tom I” by Jan Ciechanowicz, pp. 577-586, ISBN 83-89968-59-2> <ref[xxxviii]/http://pl.wikipedia.org/wiki/Karuś_Kahaniec> <ref[xxxix]/http://en.wikipedia.org/wiki/Guillaume_Apollinaire> <ref[xl]/“Dom Apollinaire’a” by Anatol Stern, Wydawnictwo Literackie Krakow 1973 [xli] http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=87987> <ref[xlii]/http://mojecmentarze.blogspot.co.uk/2012/11/szymon-dzierzgowski.html [xliii] http://pl.wikipedia.org/wiki/Szymon_Dzierzgowski> <ref[xliv]/http://www.sejm-wielki.pl/n/Wentzl>