User:Rakelacchino/sandbox

thumb|lemin|200px|Doreen Micallef Doreen Micallef (1 ta' Ġunju, 1949 – 1 ta' Diċembru 2001) kienet poetessa Maltija assoċjata mal-Moderniżmu u l-Moviment Qawmien Letterarju. Hija bdiet il-karriera letterarja tagħha bħala kittieba tad-drammi u ngħatat il-premju l-Istilla mogħti mix-xandir għall-aqwa radjudrammi tas-sena tliet darbiet fl-1969, 1970 u 1973. Hija kitbet ukoll artikli ta' natura politika.

Tfulija u Żgħożija
Doreen Micallef kienet l-unika bint ta' Gerald Micallef u Giorgina Micallef imwielda Borg. Hija għexet l-ewwel ftit snin ta' ħajjitha l-Furjana fejt attendiet l-iskola primarja u sekondarja tal-gvern u kompliet tavvanza l-istudji tagħha fil-Malti, il-letteratura u l-filosofija permezz ta' korsijiet ta' korrispondenza. Hija kisbet diploma fil-filosofija klassika u kontemporanja u fl-istorja tal-letteratura, fejn kitbet studju "Il-Ħidma Xjentifika vis-à-vis l-filosofija f'Theilhard de Chardin". Studjat ukoll il-ħsieb politiku.

Il-Moviment Qawmien Letterarju
Is-snin sittin kienu epoka li ġabet rivoluzzjoni sħiħa fil-ħsieb ħieles. Iż-żgħażagħ taż-żmien riedu juru li l-kreattività tagħhom ma kellhiex tkun maħnuqa mir-riġidità tradizzjonali, u kultant diskriminatorja. Madwar id-dinja kien hawn movimenti ribelli li riedu jibdlu wiċċ id-dinja u l-mod kif id-dinja taħseb. Kien żmien il-Beatniks, il-Hippies u l-Flower Power. Fpajjiżna, dan ir-rinaxximent modern tal-ħsieb, ħeġġeġ lill-kittieba żgħażagħ li filwaqt li jimirhu fmetodi ħielsa, permezz tal-Moviment Qawmien Letterarju, ikomplu jagħtu spinta lill-Ilsien Malti li kien għadu meqjus minn ħafna bħala sekondarju.Fost il-ħafna żgħażagħ kittieba maskili fdan il-Moviment kien hemm xebba waħda, Doreen Micallef.

Il-Moviment Qawmien Letterarju tas-snin sittin ġab taqliba sħiħa fil-letteratura tagħna. Mhux il-kittieba stabbiliti kollha aċċettaw din il-bixra ġdida. Mhux kulħadd seta jniżżilha li poeżija tinkiteb fi stil li mhux tradizzjonali. U fi żmien meta l-mara ftit kont issibha foqsma pubbliċi, leħen Doreen favur il-vers ħieles kien sinifikanti aktar. Doreen kienet l-ewwel poetessa ta pajjiżna li kitbet il-vers ħieles. Kienet ukoll l-unika kittieba femminili fil-Moviment Qawmien Letterarju.

Minkejja kollox, qatt ma ddejqet tkun kontroversjali sakemm kienet konvinta mir-raġunijiet tagħha. Darba kien hemm lejla letterarja organizzata mill-istess moviment u fost iż-żgħażagħ kienu attendew ukoll poeti stabbiliti bħal Ġużè Cardona, Anton Buttigieg u Ġużè Aquilina. Deher ċar li kien hemm antagonizmu bejn min kien favur jew kontra l-vers ħieles. Micallef tkellmet ukoll u nsistiet favur il-vers ħieles u affrontat lil kull min ma qabilx magħha. Saħqet li bħalma kien qiegħed jiġri universalment fil-ħelsien kemm tal-ħsieb kif ukoll tal-mod kif jinkiteb, Malta, bħala nazzjon parti mid-dinja, kellha dritt ukoll li tgħaddi minn din il-bidla.

Doreen Micallef kienet tikteb dwar il-letteratura fIl-Berqa u fost il-ħafna drabi li dehru poeżiji tagħha ppubblikati fġurnali jew fantoloġiji, kienet ħarġet tliet kotba poetiċi li huma Fit-Triq ta l-Empirew (1975), De Profundis (1979) u Kyrie (1980). Fkull wieħed minn dawn il-kotba dejjem kien hemm daħla analitika minn Oliver Friggieri. Kellha wkoll xogħlijiet li ġew ippubblikati fl-Ingilterra u fl-Istati Uniti.

Kienet tikteb ukoll id-drammi. Kienet rebħet l-Istilla tad-Deheb organizzata mir-Rediffusion għall-aqwa dramm tas-sena tliet darbiet. Dawn kienu fis-snin 1969, 1970 u 1973. Fl-1972 kienet ħarġet damma ta sitt drammi bl-isem ta Wiċċ imbwiċċ u drammi oħra. Għadd ta drammi tagħha ttellgħu fit-Teatru Manoel jew fuq il-mezzi tax-xandir. Kienet kitbet ukoll Maqam li ġie mmuzikat minn Charles Camilleri. Iżda l-akbar ħabib u idolu li kellha fil-qasam teatrali kien Francis Ebejer.

Ħajja Personali
Meta mietu ommha u missierha, Doreen spiċċat tgħix waħedha fappartament fi Triq Sant Andrija fil-Belt. Dan il-fatt kien nikkitha ħafna. Il-ġenituri tagħha mietu t-tnejn fl-istess xahar ta Frar:

u dlam u riħ u kesħa u telf u baħħ u mrar fi frar ħriġna fid-dlam  u ntlifna żewġ ombri suwed fil-lejl il-lejl inġazzat u riefnu il-lejl mistmerr tal-kesħa ta frar  ħriġna fid-dlam u ħrabna  żewġ ombri suwed fil-lejl ostaġġi tal-lejl u s-sikta fil-kesħa, fir-rezha tal-lejl qattret demgħa waħda… li kitbet storja dmugħ… il-lejla l-kwiekeb jibku il-lejla reġa frar 

Minkejja s-solitudni ta bniedma introverta għall-aħħar, mara li qatt ma kienet fiżikament bsaħħitha, kienet tħobb tissoċjalizza wkoll, iżda dejjem bxi suġġett profond għad-diskussjoni u bsaħħa mentali enormi. Kienet bniedma li tistaqsi ħafna u kultant iġġibek fid-dubju jekk hix tagħtik tagħrif jew inkella hix qiegħda tagħmel mistoqsija. Is-suġġetti tagħha kienu dejjem imsaħħin bargument filosofiku qawwi, l-aktar dwar l-Ilsien Malti, il-qawwa fil-kelma Maltija u bmod partikulari l-poeżija.

Għaliha l-poeżija kienet il-bidu u t-tmiem. Kienet tgħid li “l-poeżija hija r-ruħ, u kull bniedem li għandu ruħ ġo fih għandu wkoll il-poeżija.” Kienet titkellem u taħseb bi stil proza-poetiku. Is-sentimentalizmu, ribelljoni, qilla, rabja u determinazzjoni kienet tinsiġhom fversi poetiċi ġo moħħha. Jekk imbagħad kienet tkun fil-burdata kienet tiktibhom, jekk le kienet tħallihom itiru mar-riħ. Araha dejjem itterraq fis-solitudni tat-toroq tal-Belt Valletta. Għexet hajja fqira, kwieta u umli msejsa fuq it-twemmin tagħha.

jien ma nemminx li jien u int u l-bnedmin kollha ġejna mix-xejn għalxejn…

Forsi l-akbar ħbieb li kellha kienu l-qtates. Kienet tħobb lill-annimali kollha, iżda speċjalment lill-qtates. Jekk kien ikollha lira kienet tippreferi tibqa bil-ġuħ hi, iżda qatt ma tfalli milli tixtri l-ikel għal grupp ta qtates fil-viċinanza ta fejn kienet tgħix.

Doreen kienet tinteressa ruħha ħafna fl-astroloġija. Kienet taf taqra l-karattru ta dak li jkun anke skond id-data tat-twelid, speċjalment fdik li hi astroloġija Ċiniża.

Kienet tħobb ħafna l-mużika ta The Beatles u gruppi oħrajn ta żmienha. Fil-fatt kellha poeżija minnhom li semmietha Eleanor Rigby, isem ta kanzunetta ta Lennon/McCartney.

Xogħolijiet

 * Fit-Triq tal-Empirew (1975)
 * De Profundis (1979)
 * Kyrie (1980)
 * Wiċċ imb Wiċċ u Drammi Oħra (1972)

Mewt
Doreen Micallef mietet nhar l-1 ta Diċembru 2001 fl-età ta 52 sena.

Kienu saru sforzi minn Frans Galea mal-Ministeru tal-Edukazzjoni biex fl-appartament fejn kienet tgħix fil-Belt isir mużew ċkejken dwar il-poetessa fkamra minnhom, u l-bqija jsir is-sede tal-Akkademja tal-Malti. Fdin il-ħidma kien għen ukoll Mario Azzopardi iżda sa llum kollox għadu kif kien.