User:SAHEBRAJU PEERZADE/sandbox

वंचित बहुजन आघाडी

इतर भाषांत वाचाया पानावर बदलांसाठी लक्ष ठेवा.संपादन करा

वंचित बहुजन आघाडीपक्षाध्यक्षप्रकाश आंबेडकरस्थापना२० मे २०१८राजकीय तत्त्वेसंविधानवाद, आंबेडकरवाद, लोकशाही, धर्मनिरपेक्षता,समाजवाद, पुरोगामीत्व

भाषण करताना प्रकाश आंबेडकर, २०१०

वंचित बहुजन आघाडी (संक्षिप्त: वंबआ, व्हीबीए) हा २० मे २०१८ रोजी प्रकाश आंबेडकर यांनी स्थापन केलेला एक राजकीय पक्ष आहे. या पक्षाची वैचारिक प्रणालीसंविधानवादी, आंबेडकरवादी, धर्मनिरपेक्षता, समाजवादी, पुरोगामी असून त्याची समान वैचारिक धोरणे असलेल्या अनेक राजकीय पक्षांची आघाडी आहे. मार्च २०१९ मध्ये वंचित बहुजन आघाडीस महाराष्ट्रातील नोंदणीकृत 'राजकीय पक्ष' म्हणून मान्यता मिळाली आहे.[१] भारिप बहुजन महासंघ आणि ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीनह्या दोन मोठ्या पक्षांसह जवळजवळ १०० लहान राजकीय पक्ष व सामाजिक संघटना बहुजन वंचित आघाडी सोबत सहभागी आहेत.[२] भारिप बहुजन महासंघाचे अध्यक्ष प्रकाश आंबेडकर हे वंचित बहुजन आघाडीचे अध्यक्ष आहेत. या आघाडीची १७व्या लोकसभा निवडणूकीमध्ये महाराष्ट्रातील संपूर्ण ४८ जागा लढवण्याची तयारी असून त्यांनी अनेक मतदारसंघातील उमेदवारांची नावेही घोषित केली आहेत.[३][४]

तृतीयपंथी कार्यकर्त्या आणि कवयित्री दिशा पिंकी शेख ह्या वंचित बहुजन आघाडी प्रदेश प्रवक्त्या आहेत. दिशा शेख राजकीय पक्षाच्या प्रवक्ते म्हणून कार्य करणाऱ्या महाराष्ट्रातील पहिल्या तृतीयपंथी (ट्रान्सजेंडर) आहेत.[५][६]तसेच पक्षाचे प्रदेश महासचिव म्हणून सागर डबरासे कार्य करीत आहेत.[७]

इतिहास व पार्श्वभूमीसंपादन करा

१ जानेवारी २०१८ रोजी पंढरपूर येथे झालेल्या धनगर समाज मेळाव्यात "वंचित बहुजन आघाडी" हे नाव सर्वप्रथम वापरले गेले. या सोहळ्याचे अध्यक्षपद प्रकाश आंबेडकर यांना देण्यात आले होते. यानंतर अनेक शोषित, वंचित असलेल्या आणि ज्यांच्यावर सतत अन्याय होत आलेला आहे अशा सर्व समाजांच्या संघटना यात सहभागी होत गेल्या. सध्या बहुजन वंचित आघाडीत जवळपास १०० लहान पक्ष व सामाजिक संघटना सहभागी झालेल्या आहेत.[८] जून २०१८ मध्ये, लक्ष्मण माने, हरिदास भदे आणि विजय मोरे यांच्या प्रकाश आंबेडकर यांच्यासोबत झालेल्या एका बैठकीत सर्व पुरोगामी पक्षांची 'वंचित बहुजन आघाडी' स्थापन करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. "या आघाडीत सर्व पुरोगामी पक्ष असतील. प्रत्येक पक्षाचं अस्तित्व कायम ठेवून ही आघाडी केली जाईल." अशाप्रकारे आघाडीची वैचारिकता आंबेडकरांनी स्पष्ट केली. त्यानंतर २० मे २०१८रोजी आंबेडकरांनी वंचित बहुजन आघाडीची स्थापना केली. मार्च २०१९ मध्ये वंचित बहुजन आघाडीस नोंदणीकृत 'राजकीय पक्ष' म्हणून मान्यता मिळाली आहे, आणि पुढे यात भारिप बहुजन महासंघ पक्ष विलीन करणार असल्याचेही आंबेडकरांनी म्हटले आहे.[९] वंचित बहुजन आघाडीचे पहिले अधिवेशन किंवा सभा २८ सप्टेंबर २०१८ रोजीसोलापुरात झाले होती, ज्याला लोकांचा मोठा प्रतिसाद मिळाला. त्यानंतर एमआयएम ला या आघाडीत सहभागी करण्यासाठी एमआयएम पक्षाचे औरंगाबादचे आमदारइम्तियाज जलील यांनी एमआयएम चे अध्यक्ष व खासदारअसादुद्दीन ओवैसी यांच्याशी चर्चा केली व ती सकारात्मक ठरली, त्यानंतर ओवैसी यांनी २ ऑक्टोबर २०१८ रोजीच्या औरंगाबादमधील वंचित बहुजन आघाडीच्या औरंगाबादच्या सभेमधे बहुजन वंचित आघाडीला साथ देण्याचे जाहीर केले आणि एमआयएम पक्ष आघाडीमध्ये सहभागी झाला. या आघाडी मार्फत महाराष्ट्र राज्यातील आगामी लोकसभाआणि विधानसभा निवडणुका लढवण्यात येणार आहेत.[१०]आंबेडकरांनी वंचित बहुजन आघाडीच्या मार्फत महाराष्ट्र राज्यभर सभा-मेळावे घेऊन निवडणुका स्वबळावर लढण्यासाठी वातावरण निर्मिती केली. सुरुवातीला शेतकरी,कामगार, युवक, आरक्षण अशा वेगवेगळ्या नावाने परिषदा घेऊन विविध समाजघटकांना संघटित करण्याचा प्रयत्न त्यांनी केला. त्यानंतर त्यांनी जिल्ह्या-जिल्ह्यात सत्ता संपादन मेळावे घेऊन राजकारणात उतरण्याची तयारी केली.[११]

२३ फेब्रुवारी २०१९ रोजी मुंबई येथील शिवाजी पार्कवरवंचित बहुजन आघाडीची ओबीसी आरक्षण परिषद झाली होती. ह्या सभेचे अध्यक्ष आगरी-कोळी समाजाचे नेते राजाराम पाटील होते तसेच प्रकाश आंबेडकर आणि असदुद्दिन ओवैसी यांची प्रमुख उपस्थिती होती. ह्या परिषदेतओबीसींच्या हक्काबद्दलचे प्रश्न मांडण्यात आले तसेच मुंबईत आगरी, कोळी, भंडारी, ईस्ट इंडियन आदिवासी यांची २०० गावठाने आहेत. त्यांचे सीमांकन करून भुमिपूत्रांना प्रॉपर्टी कार्ड मिळावेत, त्यांना स्वयंविकासाचा अधिकार सरकारने द्यावा. याचप्रमाने झोपड़पट्टयांचा विकासही गावठाण हक्क कायद्याने व्हावा ह्या मागण्या करण्यात आल्या. शिवाजी पार्कवरील या सभेला लोकांचा मोठा प्रतिसाद लाभला होता, तसेच शिवसेनेच्या दसरा मेळाव्यापेक्षाही अधिक जनसमुदाय वंचित बहुजन आघाडीच्या सभेला उपस्थित होता.[१२] या आघाडीने घेतलेल्या सभांना आतापर्यंत मोठा प्रतिसाद मिळाला आहे. पण तरीसुद्धा भाजपविरोधी महाआघाडीसाठी काँग्रेस-राष्ट्रवादी यांच्यासोबत प्रकाश आंबेडकरांनी जावे, यासाठी प्रयत्न झाले होते. वंचित घटकाला प्रतिनिधित्व देण्यासाठी धनगर, माळी, भटके,ओबीसी, छोटे ओबीसी व मुसलमान अशा सहा घटकांना लोकसभेच्या प्रत्येकी दोन जागा अशा एकूण १२ जागांचा प्रस्ताव आंबेडकरांनी काँग्रेसपुढे ठेवला. यावर काँग्रेसने कोणतीही स्पष्ट भूमिका घेतली नाही. त्यामुळे आंबेकडरांनी एमआयएमची साथ घेतली. त्यानंतर काँग्रेसने वंचित बहुजन आघाडीला चार जागा देऊ केल्या.[१३] "आम्ही काँग्रेससमोर [सुरुवातीला] १२ जागांचा प्रस्ताव ठेवला होता, पण त्या प्रस्तावाला अनुकुल प्रतिसाद मिळाला नाही. त्यानंतर [आता] २२ जागांबाबतही चर्चा होती. पण तीदेखील बारगळली आहे," असे प्रकाश आंबेडकर यांनी सांगितले. तसेच आता थेट ४८ जागांची तयारी करून ठेवली असल्याचेही आंबेडकरांनी सांगितले.[१४]

लोकसत्ताचे सहसंपादक मधु कांबळे यांच्या मतानुसार, "वंचित बहुजन आघाडीचे उमेदवार लोकसभेवर निवडून येतील की नाही, हे आत्ताच सांगणं कठीण आहे. पण विदर्भ,मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील सांगली, सोलापूरअशा मतदारसंघांमध्ये नक्कीच प्रभाव पाडतील." तसेच त्यांनी असे निरीक्षणही नोंदवले की, "मुंबईतही ईशान्य, दक्षिण-मध्य आणि वायव्य या तीन मतदारसंघांमध्ये दलितआणि मुस्लिमबहुल मतदारसंघांमध्ये वंचित बहुजन आघाडीचे उमेदवार चांगली कामगिरी करू शकतात."[१५]

उमेदवारीसंपादन करा

मार्च २०१९ मध्ये, वंचित बहुजन आघाडीने आपल्या ३७लोकसभा उमेदवारांची पहिली यादी जाहीर केली, त्यामध्ये उमेदवाराच्या नावासमोर त्यांच्या जातीचा किंवा धर्मांचाउल्लेख करण्यात आला होता. धनगर, कुणबी, भिल्ल, बौद्ध,कोळी, वडार, लोहार, वारली, बंजारा, मुस्लिम, माळी,कैकाडी, धिवर, मातंग, कोळी, आगरी, शिंपी, लिंगायत आणिमराठा अशा विविध समाजातील लोकांना उमेदवारी देण्यात आली आहे. उमेदवाराच्या नावापुढे जातीचा/धर्माचा उल्लेख करण्याबाबत प्रकाश आंबेडकर म्हटले की, "या आधीमराठ्यांशिवाय इतर कुणाला उमेदवारी दिलीच जायची नाही. म्हणून ते जाहीर करण्याची वेळच येत नसे. हे गृहितच धरलं जायचं की उमेदवार मराठाच आहे परंतु ती नंतर मराठयांची सत्ता न राहता कुटुंबाची घराणेशाही झाली." आंबेडकर पुढे म्हणतात, "आज आम्ही जात जाहीर केली कारण ही प्रणाली कोणताही पक्ष स्वीकारत नाही. शिवसेना, भाजप, राष्ट्रवादी काँग्रेस हे लोक मराठ्यांव्यतिरिक्त कुणालाच उमेदवारी दिली जायची नाही. हीच पद्धत पुढे घराणेशाहीत बदलली." ज्या वंचित समाजातील लोकांना कधीही कुठल्या पक्षाने उमेदवारी दिलेली नाही त्यांना वंचित आघाडीने उमेदवारी दिली त्यामुळे त्यांच्या जातीचा/धर्माचा उल्लेख करणे आंबेडकरांना आवश्यक वाटला.[३][१६]

सतरावी लोकसभा, २०१९अ.क्र.मतदारसंघउमेदवारपक्षनिकाल१अकोलाप्रकाश आंबेडकरवंबआ२उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण३उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण४उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण५उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण६उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण७उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण८उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण९उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण१०उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण११उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण१२उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण१३उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण१४उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण१५उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण१६उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण१७उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण१८उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण१९उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण२०उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण२१उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण२२उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण२३उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण२४उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण२५उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण२६उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण२७उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण२८उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण२९उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण३०उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण३१उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण३२उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण३३उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण३४उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण३५उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण३६उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण३७उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण३८उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण३९उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण४०उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण४१उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण४२उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण४३उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण४४उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण४५उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण४६उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण४७उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण४८उदाहरणउदाहरणउदाहरणउदाहरण

निवडणूक चिन्हसंपादन करा

२०१९ च्या लोकसभा निवडणुकीसाठी भारतीय निवडणूक आयोगाने वंचित बहुजन आघाडीच्या बहुतेक उमेदवारांना "कपबशी" हे निवडणूक चिन्ह दिले आहे.

ध्वजसंपादन करा

३१ मार्च २०१९ रोजी, प्रकाश आंबेडकर यांनी वंचित बहुजन आघाडीच्या अधिकृत ध्वजाचे अनावरण केले. या ध्वजातअशोकचक्रासह निळा भीम ध्वज, केशरी, पिवळा व हिरवारंग घेतलेला आहे.

जाहीरनामासंपादन करा

६ एप्रिल २०१९ रोजी, वंचित बहुजन आघाडीने भारतीय संविधानाचा सरनामा हाच त्यांचा जाहीरनामा असल्याचे सांगितले. या जाहीरनाम्यात वेगवेगळ्या २७ मुद्द्यांवर भर देण्यात आला आहे. त्यामध्ये केजी ते पीजी मोफत शिक्षण,राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाला भारतीय राज्यघटनेच्या चौकटीत आणणार, लिंगायत समाजाला स्वतंत्र्य धर्माचा दर्जा, तसेच शेतकऱ्यांसाठी विविध योजना राबवणार अशी अनेक आश्वासने या जाहीरनाम्यात देण्यात आली आहेत.[१७][१८]