User:Sabina Mulla/3-707

इतिहास
सुर्याच्या वतान वा उजाच्या धगान खारें उदक आटोवन मीठ तयार करप हें खूब आदल्या काळाचें गिन्यान. खणीतल्यांन खनीज मीठ तयार करपाची प्रक्रिया सुमार इ.स पयली १४०० वर्सां अस्तित्वांत आयली. हेडगें जिवात फाटीं पडून शेतकी उत्पादनाचें युग सुरू जालें. तेन्नासावन मिठाचो उपेग दोन कारणां खातीर जालो आसूं येता १) शोतकी उत्पादनाचेर आदारीत अन्नाची गरज म्हूण आनी २) शेतकी उत्पादन आदारीत जीवन अवस्थेंत धर्मीक चालीरितीचो जाल्ल्या उदयाचो परिणाम म्हणून. धर्मीकचाली अंतर्गत देवाक दान करपाच्या जिनसांमदी मिठाचो आस्पाव मुखेलपणान दातलो. तिगोवन दवरपाचो गुणधर्म आगांत आशिल्ल्या मिठाक निश्ठचें प्रतीक म्हूण संस्कृतीक संदर्भ फाव जाला. हाकालागून true to salt म्हणजे निशठावन( इंगलीश ), नमक हराम म्हणजे बेइमानस (पर्सीया ), खल्ल्या मिठाक जागपी म्हळ्यार इमानी (कोंकणी) अशे तरेचे मिठासंबदिचे वाक्यप्रचार वेगवेगळ्या भाशांनी मेळटात. इथिओपिया, आफ्रिका आननी तिबेटच्या कांय भागांनी मिठाखड्यांचो चलन म्हूण वापर जाल्ल्याची नोंद मेळटा. रोमन सैनिकांक मठाभत्तो दिवपाची पद्धत आशिल्ली. साम्राज्यवादी काळांत त्या कळाच्या Salarium भत्यावयल्यान Salary (सेलरी) हो इंग्लीश शब्द तयार जाला. मिठाचें अशे तरचें म्हत्व लक्षांत घेवन मिठाचें उत्पादन आनी पुरवण हाचेर सरकारी नियंत्रण आदल्या काळासावन तें आतांमेरेन चालू आसा. ब्रिटीश राजवटीचे सुरवेक भारतांत इंग्लंडासावन मीठ आयत जातालें. ही आयात १९५४ त बंद जावन उपरांत खासा भारतच मिठाची निर्यात करपाइतलें मिठाचें उत्पन्न भारतांत जावंक लागलें. १९३० त मिठावयलो कर रद्द करपाच्या उद्देशान महात्मा गांधीच्या हा फुडारपणाखाल दांडी यात्रा ह्या नांवाचो सत्याग्रह जालो. ह्या सत्याग्रहाचो परिणाम म्हणून कर धोरण सरळ जावन स्वदेशी मीठ उद्धेगाक कामय सवलती मेळ्ळयो. मिठाच्या उद्धेगाक मार्गदर्शन मेळचें ह्या उद्धेशान भावनगर हागां सेंट्रल सॉल्ट मरीन कॅमिकल रिसर्च इन्सिटट्युची स्थापना जाली.

उत्पादन पद्धती
संवसारीक मीठ उत्पादन मुखेल करून धर्तरेवयल्या