User:Samadhansonwane358

भंडारा बौद्ध लेण्यी Bhandhara buddhist caves

भंडारा बौध्द लेणी, तळेगाव चाकण रोड, भंडारा डोंगर, इंदोरी, पुणे : Bhandara Buddhist Caves

छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे जन्मस्थान असलेल्या शिवनेरी किल्ल्यावर बौध्द लेण्या आहेत. तसेच शिवरायांचे गुरु संत तुकाराम महाराज ज्या लेण्यांवर जाऊन ध्यान धारणा करत त्याही बौद्ध लेण्या आहेत .छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जन्मस्थानी बौध्द लेणी असणे तसेच त्यांचे गुरु संत तुकाराम महाराजांच्या साक्षात्काराच्या ठिकाणी बौध्द लेणी असणे आणि एकंदरीत स्वातंत्र्य, समता आणि बंधुता या विचारांवर या दोन्ही महापुरुषांची झालेली वाटचाल पाहिल्यास हे नक्कीच म्हणावेसे वाटते कि या दोन्ही महापुरुषांच्या जडन घडणी मध्ये या बौध्द लेण्यांचा आणि बौध्द विचारांचा प्रभाव होता.

संत तुकाराम महाराजांच्या देहू गावाच्या शेजारील इंदुरी गावातील भंडारा डोंगरावर या भंडारा बौध्द लेणी आहेत. याच बौध्द लेनिमध्ये संत तुकाराम महाराज ध्यान धारणा करण्यासाठी जात असत. आज या भंडारा डोंगराच्या वरच्या बाजूस संत तुकाराम महाराजांचे भव्य मंदिर बांधलेले आहे. परंतु तिथून हाकेच्या अंतरावर असलेल्या बौध्द लेण्या मात्र दुर्लक्षित आहेत.

हा एकूण सात बौध्द लेण्यांचा समूह आहे. यातील एक क्रमांकाची लेणी भव्य असून तिच्या आतमध्ये दोन छोटी शुन्यागार आहेत. संत तुकाराम महाराजांच्या पावलावर पाउल ठेवून सध्या काही वारकरी या लेणी मध्ये संत तुकाराम महाराजांच्या गाथांचे पारायण करत असतात. या लेणीच्या वरती च दोन छोट्या लेण्या आहेत. जी भिक्कू निवासस्थाने आहेत. दोन्ही लेण्यांमध्ये झोपण्यासाठी चा पलंग आहे. यातील एका लेणीचे छप्पर पूर्णपणे तुटलेले आहे तर दुसर्या लेणीचे छप्पर अर्धे तुटलेले आहे. एक क्रमांकाच्या लेनिपासून थोडे पुढे गेल्यावर आणखी एक छोटी लेणी आहे जे शुन्यागार आहे. या शुण्यागाराच्या शेजारीच एक भव्य बौध्द स्तूप आहे. स्तुपाची उंची अंदाजे १० ते १२ फुट आहे. या लेणीचे छप्पर ही तुटलेले आहे. परंतु भव्य स्तूप अजूनही स्तुस्थितीत आहे. स्तूपाच्या आणखी थोडे पुढे गेल्यास आणखी दोन लेण्या आहेत. एक क्रमांकाच्या लेनिजवळ दोन पाण्याच्या टाक्या देखील आहेत.

भंडारा बौध्द लेणीकडे जाण्याचा मार्ग :

चाकण तळेगाव रोडवर तळेगाव पासून २ ते ३ kilometer वर इंदुरी गाव आहे. या गावामध्ये भंडारा डोंगर आहे. याच डोंगरावरील घाट रस्त्यावरून तुकाराम महाराजांच्या मंदिराकडे जात असताना डावीकडे एक पिवळ्या रंगाचे Barricade लावलेले आहे. इथे एक इलेक्ट्रिक पोल आहे त्या पोल च्या खालच्या बाजूल एक निळा arrow मार्क केला आहे. या Barricade च्या अलीकडे एक पायवाट डोंगराच्या डावीकडून खाली उतरते. ही पायवाट खाली उतरत गेलयास पुढे निळ्या रंगामध्ये केलेले अनेक arrow मार्किंग दिसतात. हे arrow मार्क follow करत गेल्यास १५ ते २० मिनिटातच लेण्यांकडे जाता येथे.