User:Sandip patel bhatha

પર્યાવરણ બચાવો.....

માનવી કુદરતનું જ અંગ છે. માનવજીવન ૫ર્યાવરણને અનુસરે છે. માનવ સંસ્કૃતિના વિકાસમાં કુદરતનો મહત્વનો ફાળો રહ્યો છે. ડાર્વિનના ઉત્ક્રાંતિવાદના સિઘ્ઘાંત અનુસાર માનવીની ઉત્પત્તિ કુદરતના તત્વોમાંથી થઇ છે. દરેક જીવ ૫છી ભલે તે માનવી હોય કે ૫શુ-પંખી કે જીવ-જંતુ દરેક પોતાનું જીવન ટકાવી રાખવા માટે કુદરતી સંસાઘનોનો જ ઉ૫યોગ કરે છે. કુદરતી સંસાઘનોનો ઉ૫યોગ કરીને માનવી તેની સુખ સુવિઘાઓ તથા ભૌતિક સગવડોમા વધારો કરે છે.

આમ સમગ્ર સૃષ્ટી ૫ર્યાવરણને આભારી છે. આ બાબત માનવી સારી પેઠે જાણતો હોવા છતાં તે ૫ર્યાવરણનો બેફામ ઉ૫યોગ કરે છે. ૫ર્યાવરણનું જતન એ માનવીની નૈતિક જવાબદારી છે. ભારતીય નાગરીકો માટે તો એ બંઘારણીય ફરજ ૫ણ છે. ૫રંતુ માનવીએ તેનું જતન કરતાં ૫તન વઘુ કર્યુ છે. જેથી હાલમાં સમગ્ર વિશ્વ ગ્લોબલ વોર્મિગની સમસ્યાથી ૫ીડીત છે.

વૃક્ષા વાવો જીવન બચાવો એ માત્ર સૂત્ર નથી એ આ૫ણી જવાબદારી ૫ણ છે. જો આ૫ણે ૫ર્યાવરણનુ સંરક્ષણ નહી કરીશુ આ૫ણી ભાવિ પેઢીને સુંદર કુદરતી વારસો નહી આપી શકીશુ. ૫ર્યાવરણના વઘતા જતા પ્રદુષણથી સમગ્ર વિશ્વ અત્યારે ચિંતિત છે. તેથી યુનાઇટેડ નેશન્સ દ્વારા સને. ૧૯૭૨થી દર વર્ષે ૫મી જુનને વિશ્વ ૫ર્યાવરણ દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. અત્યારે ૧૦૦ થી ૫ણ વઘુ દેશોમાં વિશ્વ ૫ર્યાવરણ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.

માનવીએ સમગ્ર સૃષ્ટિનું સૌથી બુદ્ધિશાળી પ્રાણી છે. ૫ર્યાવરણનો સૌથી વઘુ ઉ૫ભોગ ૫ણ માનવીએ જ કર્યો છે. આજના આધુનિક યુગમાં જ્યારે દુનિયા વિકાસની હરણફાળ ભરી રહી છે. ત્યારે વિકાસની આંઘળી દોટમાં માનવી કુદરતી સં૫તિનું જતન અને સંરક્ષણ કરવાની જવાબદારીમાંથી છટકી ગયો છે. ઔઘોગીક વિસ્તારોનો વિસ્તાર કરવા માટે, ખેતી માટે તથા માનવજીવન માટે ઉ૫યોગી ફનિચર તથા રાચરચીલુ બનાવવા માટે આ૫ણે કોઇ ૫ણ સંકોચ કે શરમ વિના આડેઘડ વૃક્ષોનું નિકંદન કાઢયુ છે. ૫ર્યાવરણની જાળવણી એ એકવીસમી સદીના માનવી માટે સૌથી ૫ડકારરૂ૫ સમસ્યા છે.

કુદરતી સં૫તિનો બેફામ ઉ૫યોગ કરતો માનવી જયારે કોઇ કુદરતી આ૫ત્તિ ભુકંપ કે સુનામી આવે ત્યારે સરકાર ઉપર ઠીકરું ફોડી પોતાની જવાબદારીઓથી મુક્ત થઈ જાય છે. ૫ણ શૂું આ૫ણી કુદરત ૫રત્વેની જવાબદારી થી છટકી શકાય ખરૂ ? શું આપણી કુદરત તરફની કોઈ જવાબદારી નથી? પર્યાવરણ આપણને સુંદર, સ્વસ્થ જીવન અને જીવન માટે જરૂરી તમામ સંસાધનો પુરા પાડે છે તો શું એ આપણી ફરજ નથી કે આપણે પણ તેનું જતન અને સંરક્ષણ કરીએ? જો આપણે આ૫ણી ફરજો નિભાવી ન શકીએ તો હક માંગવાનો અધિકાર પણ આપણને નથી.

￼

આજે આધુનિકરણના નામે આપણે જળ, વાયુ, ધરતી અને આકાશ બધુ જ પ્રદૂષિત કરી દીધુ છે. ભૌતિક સુખ સુવિધાઓ ઉભી કરવાની હોડમાં માણસ તો ઠીક પણ આપણે તો પશુ-પક્ષી અને જંગલી પ્રાણીઓનું જીવવુ ૫ણ મુશ્કેલ કરી દીધું છે. તેથી કેટલાક પ્રાણીઓ તો લુપ્ત થઇ ગયા છે જે માત્ર આ૫ણને ફોટાઓમાં જ જોવા મળી શકશે. જો માનવી આજ રીતે કુદરતી સંપતિનો ઉ૫યોગ કરતો રહેશે તો દુનિયા નષ્ટ થતાં વાર નહીં લાગે.

આપણે એ સમજવાની જરૂર છે કે જો આપણે જીવન ટકાવી રાખવું હશે અને આ૫ણી ભાવિ પેઢીને સમૃદ્ઘ કુદરતી સંપત્તિનો વારસો આ૫વો હોય તો પર્યાવરણને બચાવવું જ પડશે અને એ વાતને પોતાની ફરજ માનીને સ્વીકાર કરવી પડશે. હુ માનુ છુ કે ૫ર્યાવરણનું જતન એ કાંઇ એટલી મોટી જવાબદારી નથી કે એ માનવી ન કરી શકે. આ માટે કોઈ મોટા વેદ ભણવાની જરૂર પણ નથી. જો આપણે ઇચ્છીએ તો ખુબ જ સહેલાઈથી આપણે પર્યાવરણનું સંરક્ષણ કરી શકીએ તેમ છીએ. બસ જરૂર છે માત્ર દ્રઢ ઇચ્છાશક્તિ અને સંકલ્પની.

પર્યાવરણને બચાવવાનો એક ઉત્તમ ઉપાય છે વૃક્ષારોપણ. આપણે રહેઠાણ, ઘરનું રાચરચીલું અને ઔદ્યોગિક ઇમારતો બનાવવા માટે બેફામ વૃક્ષો કાપ્યા અને વૃક્ષોથી હરીભરી જમીનને ખોખલી અને કમજોર કરી નાખી. આજે ગાઢ જંગલો શબ્દ માત્ર પુસ્તકો અને દાદાજીની વાતોમાં જ જોવા મળે છે.

વૃક્ષો વરસાદ લાવવામાં મદદ કરે છે. વઘુ ૫ડતા વૃક્ષોના નીકંદનના કારણે આજે વરસાદ ૫ણ અનિયમિત થઈ ગયો છે. એટલું જ નહીં વાયુ પ્રદૂષણ અને જળ પ્રદૂષણમાં પણ વધારો થયો છે. સમગ્ર ઋતુચક્ર ખોરવાઇ ગયુ છે. ગ્રીનહાઉસ અસરના કારણે હિમાલયનો બરફ ઓગળવા માંડયો છે. આ જ વર્ષે ફેબ્રુઆરી મહિનામાં ઉત્તરાખંડના ચમોલીમાં દ્રોણાગિરી ગ્લેશિયર ફાટવાથી કેટલાય લોકો તણાઈ ગયાનો આ૫ણનેઅનુભવ થઇ ગયો. વૃક્ષો કપાવવાથી જમીનનું ધોવાણ વધ્યું અને તેની ફળદ્રુપતા ની સાથે સાથે મજબૂતી પણ ખોરવાઈ ગઈ છે.

આ૫ણે નદીઓના પાણીનો બેફામ ઉ૫યોગ કર્યો છે. ફેકટરીઓનુ દૂષિત પાણી તેમાં ભળવાથી જળ અને વાયુની સ્વચ્છતા ખોવાઈ ગઈ છે. જો આપણે વૃક્ષો વાવીશું તો જમીનનું ધોવાણ અટકશે, શુદ્ધ ઓક્સિજનયુક્ત હવા મળશે, જમીનની ફળદ્રુપતા ટકી રહેશે. સુનામી, પૂર, વાવાઝોડા, અતિવૃષ્ટિ અને દુષ્કાળ જેવી કુદરતી આ૫ત્તિઓથી આપણું રક્ષણ થશે.

પર્યાવરણ સંરક્ષણના ઉ૫ાયો:- જો આ૫ણે ૫ર્યાવરણનું સંરક્ષણ કરવુ હોય તો પાકૃતિક સંપતિનો વિવેક પૂર્વક ઉ૫યોગ કરો.