User:Semayizi john/sandbox

Okusomesa ebikolwa ebitaliiko kkomo nga neyambisa akakodyo akokwezulira netekinologiya wa YouTube. 1.okumanya ddi ebikolwa webitekebwa kukikolo kyekigambo okulaga amakulu. 2.abayizi bange basanga obuzibu mukwezulira ebintu ebipya ebiyinza obayamba okuyiga. 3.abayizi basanga obuzibu mukuteka ebyo ebibayigirizidwa munkola. 4.abayizi basanga obuzibu mukutekgera ekyo kyenyini ekyogerwako olwobutetabya mikutu gyampuliziganya mukusoma Luganda. 5.abayizi bafuna okusomozebwa olwobukalubu bwebigambo ebigambo ebivvunulwa nga bigibwa muluzungu okudda muluganda. 6.basanga obuzibu okujjukira ebyo ebibasomesedwa olwobutabawo kibaletera kujjukira. 7.obutaba nabintu bibaletera kwefumitiriza olusi nobutawebwa budde kwegezamu mubibasomesedwa. 8.abayizi bafuna obuzibu n'obudde obutamala obubawebwa okusoma oluganda. *oluvanyuma lwesomo lino njagala ebirubirirwa bino bitekebwe munkola okusobozesa abayizi okumanya n'okwagala esomo lino. 1.okuyamba abayizi okujjukira n'okukusuwaza ebyo ebibasomeseddwa mululimi oluganda. 2.kuyamba abayizi okwefumitiriza n'okwejjulula mu ebyo ebibasomesedwa mululimi oluganda 3.okuvvunuka obuzibu oba okusomooza kwebasanga mu kuyiga olulimi oluganda 4.okuyamba abayizi okutegeera n'okussa munkola ebyo ebibasomesedwa mululimi oluganda. Bino biyinza okuyamba abayizi okwefumitiriza,okususuwaza,okutegera,okwefumitiriza mululimi oluganda; Okola ebibinja,okozesa technologies,no'kwebuuza kubasomesa sako n'okwegezesamu mubiseera byabwe ebyedembe. Muluganda tulina ebikolwa ebyenjawulo nga era buli kikolwa kirina amakulu oba kiba kiraga amakulu gakyo bulungi okugeza ekikolwa ekiriiko ekkomo newaberawo ne bikolwa ebitaliko kkomo.Muluganda tukozesa ennyingo ezenjawulo okulaga ekika kyekikolwa ekyogerwako. Omulamwa gwaffe omukulu tugenda kwogera kubikolwa ebitaliiko kkomo.kino ekikolwa kiragibwa nekikolwa oba katugiyite ennyingo muluzungu"to" ate muluganda tugiyita "oku" nga kino kikozesebwa kukikolo kyekigambo okusobola okujayo amakulu getwetaga okusobola okulaga nti ekikolwa tekiriiko kkomo.kino kangezeko okisa munkola tusobole okulaga n'okumanyira ddala ekyetagisibwa.kino ngenda kikola nga nkozesa oluganda nga tukozesa "oku" ate nemuluzungu nga tukozesa"to". Ebyokulabirako ebyoluganda byebino wammanga nga tukozesa "oku": Biriiko ekkomo. Ebitaliiko kkomo 1.soma--okusoma 2.zaanyaokuzaanya 3.yimba-okuyimba 4.linnyaokulinnya 5.fumba-okufumba 6.zaalaokuzaala 7.waata-okuwaata NB:linnya---(oku)linnya,zaanya---(oku)zaanya,yimba---(oku)yimba.
 * Abayizi bange ab'oluganda basanga obuzibu obw'enjawulo mukuyiga oluganda era buno wammanga bwebumu kubuzibu abayizi bwebasanga.
 * Omulimu gwange gwentegese gugenda kuba nga gukwata kubikolwa ebitaliiko kkomo(Infinitive phrases)

Ate wetuba tukozesa oluzungu nekikolwa (to) tukyeyambisa mungeri zino wammanga; 1.Read--to read 2.Eatto eat 3.swim---to swim 4.Runto run 5.sing---to sing 6.play---to play. NB:read-(to)read,swim(to)swim nebirala bingo. Wetuba twogera kubikolwa bino muluganda tetuyinza kwerabira kwogera Ku "GERUNDS".gerund eragibwa nekikolwa muluzungu" ing",kino kyo kyawukanamu kubanga kyo oba gerund etekebwa kunkomerero yekolwa okusobola okujayo amakulu.kino mundowooza eyange tuyinza okukiyita nakongeza ekikolwa.ebyolulabirako nga tukozesa gerund byebino wammanga; 1.swim-swimming 2.eat--eating 3.walk--walking 4.fight-fighting 5.sing--singing 6.play--playing. NB.swim---swimm(ing),walk---walk(ing),fightfight(ing) Ebikolwa bino biteke kubikolwa ebitaliiko kkomo muluganda. 1.wandiika--- 2.zina 3.londa-- 4lya--- Bino muluzungu biteke kubikolwa ebitaliiko kkomo nga tukozesa(to) 1.write- 2.sweep- 3.drink- 4.walk- Ebikolwa bino bitekeko gerund 1.sing 2.dance 3.sleep 4.sweep- 5.drink-- 6.sit---
 * omulimu gwokwegezamu
 * Tekinologiya ow'enjawulo ayinza okozesebwa okuyamba abayizi otegera,okwefumitiiriza,n'okwejjulula mwebyo ebibasomesebwa mululimi oluganda. Tusobola okozesa tekinologiya wa sound claud nga tuwuliriza amaloboozi amalikondinge,tuyinza okozesa vidiyo Ku YouTube ,tuyinza okozesa watsap,Facebook nebirala bingi.Facebook ne watsapu tubikozesa nga tutondawo ebibinja mwetusomera ate vidiyos zo tuzisindika Ku youtube awo abayizi tubasindikira link gyebagoberera nekiyamba omuyizi okugiraba buli budde wabera agyetagira okusobola okwefumitiriza olwebirowozo n'obudde bwotekayo nga yekaanya ebifananyi oba okuwuliriza amaloboozi.
 * nze nsazewo nkozese tekinoligiya owa vidiyo nga nyinnyonyola Ku infinitive phrases oba muluganda ebikolwa ebitaliiko kkomo nsobozese abayizi bange okwefumitiriza n'okwezulira,sako n'okutegera esoma musomo lino ate ekirala abayizi bange bona tewali ayina buzibu basobola okulaba n'okuwulira ekinsobozeseza okulonda omukutu gwatekinologiya Oyo ngigirize abayizi bange.
 * okutobeka tekinologiya ,ebisomesebwa n'ebyensomesa kiyamba abayizi okulaba kyenjogerako nekibasobozesa okwezulira,okutegera,okwefumitiriza n'okwekanya ekyogerwako mukatambi ekisikiriza abayizi nebafayo kubisomesebwa