User:Shiravliss

@नारंगी आदिवासी कातकरी लोकांचे बदलते जीवन@

नमस्कार, आदिवासी कातकरी लोक म्हणजे डोंगर भागात राहणारे लोक असे आपण समजतो. त्या लोकांचे जीवन हे डोंगर भागातील सर्व गोष्टीवर अवलंबून असतात. परंतु आताच्या परिस्थितीला या लोकांचे जीवन खूप बदललेले आपणास दिसून येते. कारण मी नारंगी आदिवासी कातकरी वाढीवर प्रकल्प माहिती साठी गेलो होतो. तेव्हा आलेले काही अनुभव मी तुम्हाला सांगतो. त्यातून असे दिसून येते की त्यांचे जीवन खूपच बदललेले आहे.

अलिबाग वरून 18 कि. मी अंतरावर असलेलं नारंगी हे गाव आहे .त्या गावाच्या वरील बाजूस ही कातकरी आदिवासी वाडी आहे. आदिवासी कातकरी लोक राहतात त्या भागाला आदिवासी वाडी असे म्हणतात. जेव्हा मी या वाडीवर गेलो तेव्हा मला या वाडीवरील परिस्थिती पाहून आदिवासी कातकरी लोकांचे जीवन परिस्थिती खूप वेगळी जाणून आले. त्या वाडीवर जाण्यासाठी योग्य प्रकारचे रस्ते, त्यांची राहण्याची घर, पाण्याचे योग्य प्रकारची सोय इत्यादी गोष्टींचा समावेश मला दिसून आला. त्यानंतर त्या वाडीवर असलेल्या प्राथमिक शाळेला मी भेट दिली. त्यामध्ये विद्यार्थी खूप आवडीने शिक्षण घेतात. वाडीवर मंदिरही खूप सुंदर प्रकारचे आहे. त्या मंदिरात मला काही प्रमाणात चषक दिसून आले. क्रिकेट सामने जिंकून आणलेले हे चषक असावेत. असे माझ्या लक्षात आले. म्हणून मी एका युवकाकडून जाणून घेतले की ह्या मंदिराच्या चषकांचा समावेश कसा. तेव्हा त्या युवकाने मला सांगितले कि या वाडीवर १ क्रिकेट संघ आहे. तो आदिवासी असोशियन मध्ये खेळतो व त्या असोशियन मधून जिंकलेले हे चषक आहेत.

जेव्हा मी या वाडीवरील लोकांशी संवाद करत होतो. तेव्हा मला जाणून आल की या समाजावर त्यांच्या बाजूला राहणाऱ्या समाजाचा मोठा प्रभाव पडलेला आहे. कारण आदिवासी कातकरी हे माझ्या सोबत बोलताना त्यांच्या बोलीत मराठी, आगरी व कातकरी या भाषेचा समावेश होत होता. परंतु ते जेव्हा त्यांच्या सोबतच बोलतात तेव्हा ते त्यांच्याच भाषेचा वापर करतात. वाडीवरील लोकांचे कामधंदे हे वेगवेगळे आहेत. काही लोक लाकडे विकतात, बहुतेक लोक आंब्यांच्या वाडीत कामाला जातात, काही प्रमाणात लोक प्लंबिंग ची कामे करतात व इतर काही मोलमजुरी करतात. या वाडीवरील काही लोक बकरीपालन सुद्धा करतात अशा वेगवेगळ्या काम धंद्यातुन ते आपले जीवन जगत आहे. वाडीवर लोक हे सण-उत्सव इतर जमाती प्रमाणे साजरे करतात. गौरी गणपती हा सण खूप मोठ्या उत्साहाने साजरा होतो. कारण या दिवसात कामगार लोकांचे हिशोब होतात ( आंब्याच्या वाडीत जातात त्या लोकांचे ).त्यामुळे पैसा असल्या कारणाने हे खूप मोठ्या उत्साहात साजरा होत. नवरात्रीमध्ये मंदिरात देवीची मूर्त बसवली जाते व नऊ दिवस खूप मोठ्या प्रमाणात देवीचे जागरण केले जाते. त्यामध्ये वेगवेगळे कार्यक्रम व नाच यांचा जागरणात समावेश असतो. या सर्व गोष्टीवरून आदिवासी कातकरी लोकांचे जीवन इतर समाजाप्रमाणे होत चालला आहे असे दिसून येते व त्यांचे जीवन जगण्याची पद्धत बदलत आहे.