User:Sinno65

روستای گلوسنگ
گلوسنگ روستایی است که در منطقه کلیبرو در میان اهالی خود روستا آن را به زبان محلی "گلیسی"به فتح گاف میشناسیم. در خصوص وجه تسمیه این روستا نظرات مختلفی وجود دارد. به گمان بعضیها "گل و سنگ" و یا گلسنگ (خزه) بوده و به تدریج به این شکل درآمده است (که البته بعید است درست باشد چرا که "گل سنگ" یا "گل وسنگ" به ضم گاف اندکی دور از ذهن به نظر میرسند). به تعبیر بعضی دیگر "گلورسو" به معنای آب روان می باشد. و به تعبیر بیشتر اهالی خود روستا گلوسنگ در واقع گلوی سنگ است و این نام به سبب قرار گرفتن این دهکده زیبا و ییلاقی در میان کوههای سنگلاخی به این روستا اطلاق شده است. گلوی سنگ یعنی میان سنگلاخ. بیگمان این تعبیر ادعای بیشتری برای پذیرفته شدن دارد چرا که گلوسنگ درست در میان دره سنگلاخی قرار گرفته است و هرجا که می نگری سنگ است وسنگزارو سنگلاخ. از طرفی وجود روستای دیگری به نام "بالاسنگ" تقویت کننده این تعبیر است. بالای سنگ و میان سنگ و به این ترتیب گلوسنگ. اما یک احتمال بسیار ضعیف هم وجود دارد ولی به هرحال نمیشود نادیده گرفت و آن هم اینکه ممکن است "گروسی" بوده و به تدریج حرف "را" که محل تولید آن با "لام" یکی است جای خود را با این حرف عوض کرده است. کسی چه میداند شاید دیر زمانی قومی ازکادوسیان یا همان گادوزیان که قوم طالش امروز باشند در این روستا رحل اقامت افکنده و مدتی زیسته اند.جالب است بدانید که خانواده ای به نام گروس نیز در این روستا زندگی میکرده اند.

جغرافیای گلوسنگ
به هر تعبیر روستای گلوسنگ که در حدود شش کیلومتری شمالغرب شهرستان کلیبر قرار گرفته است. از شمال با روستاهای کیاریق و نوجه ده و از جنوب باکلیبر واز غرب با روستاهای هجراندوست و لته ده هم جوار میباشد. فراوانترین پوشش گیاهی کوه های گلوسنگ، "گون" (به فتح گاف و واو) و درختچه "شیلیم" و "پولک" (با "لام" ساکن) می باشد. پولک از دیر باز پزشک گیاهی اهالی روستا بوده است و اهالی به قوت داشتن این گیاه شفا بخش از سرما هراسی نداشتند. سایر گياهان دارويي که در کوهسارها ی کلیبر یافت میشود عبارتند ازپونه, گل گاوزبان, كاكوتي مرزه, گزنه, خشخاش، بابونه, و... گلوسنگ منطقه ای کوهستانی است و آب و هوای خود روستا بدلیل قرار گرفتن در میان کوهها تابستانی گرم و زمستانی قابل تحمل داشته است. بارندگی کم نبوده ولیکن خصوصیت شنی بودن و سنگلاخی بودن مزارع و خاک مانع از این میشد که آب در خاک پایدار بماند. روایت میکنند که یکی از مالکان و فئودالهای پیش از اصلاحات ارضی راهش از گلوسنگ افتاده و ضمن صحبت با گلوسنگی ها از وضعیت محصولات جویا شده و یکی از ریش سفیدان و صاحبنظران روستا چنین گفته: " ای اقا گرَک یاغا, یاغا, یاغا, یاغا..." یعنی " ای آقا باید هی ببارد, ببارد, ببارد, ببارد, ببارد, ببارد,....." و همچنان ادامه داده تا اینکه خان حوصله اش سر رفته و گفته : " یاخشی دای کَس." یعنی " خیلی خوب دیگر بس کن." روستایی جواب داده: " آقا اگر کسسَم گوری یر." یعنی که " آقا اگر بس کنم میخشکد."

حرفه و کسب وکار
شغل اهالی روستا بیشتر دامداری و زراعت دیمی بوده است. گلوسنگ خاک خوبی برای زراعت نداشته اما محصولات گردو و گیلاس و توت و ذغال اخته وسيب و زردآلوی آن کفاف آذوقه زمستانی اهالی را میداده است. از محصولات دیگر این روستا میتوان به گلابي, به, آلو, آلوچه, آلبالوو انجيراشاره کرد. اهالی این روستا مردمی صنعتگر و هنرمند و باهوش بوده اند. گلوسنگ مدتهای زیاد به داشتن استاد اصلان و استاد نجفعلی و ابنعلی مهری و به برخورداری از مهارت ساخت قاشقهای چوبی و همچنین به داشتن ابزارهای مخصوص ساخت این قاشقها بر خود بالیده و نزد روستاهای همجوار فخرفروشی ها کرده است. مشهدی حسینعلی نجفپورضمن اینکه آرایشگر این روستا بود چاقوهای اهالی را تیز میکرد و چرخ چاقو تیز کنی اوو جعبه آرایشگریش برای ما نماد مدرنیسم وامنیت بود. کلبتین هایی داشت که دوای هر گونه دندان درد بود. یادم هست دو تا دندان کرم خورده داشتم اما هروقت در روستا میماندم دلم گرم بود که اگر اذیت بکنند حد اقل حکیمی هست که دست بدامنش بشوم. استاد اصلان تعلیم دیده استادان روسی بود. در وپنجره و منبرهایی میساخت که از ده ها کیلومتر دورتر می آمدند وسفارش میدادند. ساز درست میکرد یک بنا و خیاط تمام عیار بود. و تفنگهای سر پری میساخت که اصطلاحا به آنها "پیستونلو" میگفتیم "چون پستانک داشتند"و گاها به شوخی "دایان دولدوروم" مینامیدیم که به فارسی میشود " بشین پرش کنم". در عصری که پای تکنولوژی هنوز به کلیبر و گلوسنگ نرسیده بود او یک ادیسون و یک گراهام بل بود. " تغار" یا همان " نهره " و "تهنه" به یمن وجود درختان گردو و توت از سایر هنرهای دستی این استاد محسوب میشد. مشهدی کریم محمدی، میرزا و ملا و ذاکر حسینی دهکده بود و روح روستاییان را با خواندن دعا و آیه های قرآن جلا میداد.

اشخاص و کسان
آبعلی کاظمی (دامدار وکشاورز) ابراهیم مرادی(دامدار وکشاورز) ابنعلی مهری (دامدار وکشاورزو زنبوردار) احمد ملکی(دامدار وکشاورز) استاد اصلان طاهرنیا (درود گر و صنعتگر ودرزی و موسیقیدان) اصغر بوکان ایمان ابن احمد (دامدار وکشاورز) بایرام طاهری(دامدار وکشاورز) بایرام محمدی (سرایدارمدرسه) بشیربوکان (دامدار وکشاورز) پورحسین(دامدار وکشاورز) نوروز تقی جلالی (دامدار وکشاورز) توکل آهویی جلیل ملکی (مرحوم – دبیر ادبیات) جمشید ملکی (بازنشسته آموزش وپرورش) حسن احمدی(بازاری) حسنعلی محمدی (آموزگار) حسینعلی نجفپور(دامدار و کشاورز) زلفعلی محسنپور(دامدار وکشاورز) سعدالله احمدپور( آسیابان) شکرعلی کاظمی (بازاری) صاحبعلی کاظمی ( در قید حیات) صفرنجفی(دامدار وکشاورز) طالب انداوه (کشاورز و موذن روستا) عباس شتو ( طاهری) (دامدار وکشاورز) عبدالله خداداد(دامدار وکشاورز) علی (کدخدا) محمدپور (دامدار وکشاورز) فتحعلی محسنپور (دامدار وکشاورز) قبلعلی کاظمی(دامدار وکشاورز) قدرت تاری(دامدار وکشاورز) غریب بوکان (دامدار وکشاورز) کربلایی باباش مهری (دامدار وکشاورز) کربلایی پنجعلی شیدایی (دامدار وکشاورز) کمال حسین عبدی(چوب بر و دامدار وکشاورز) محمدعلی محسنپور(دامدار وکشاورز) آهویی (دامدار وکشاورز) محمود ملا کریم محمدی (دامدار وکشاورزو میرزای روستا) ملا ممی(محمدرضا) نبی پور(دامدار وکشاورزو بازاری ) مهدی (دامدار وکشاورز) میرزا محمد گروسی (دامدار وکشاورز) نجفعلی نجفپور (درودگر) نصراله جلالی(دامدار و کشاورز و بعدها کارمند شهرداری تهران) همراه مرادی (دامدار وکشاورز)

حیات وحش
حیات وحش گلوسنگ زیستگاه خرس و گراز و گرگ و روباه و خرگوش و جوجه تیغی و کفتار وشغال بوده است. کبک و سار و بلدرچین و زاغ کوهی و شانه بسر و دارکوب پرنده هایی بودند که آوازشان گوش کشاورزان این روستا را نوازش میکرد.

گردشگری
گلوسنگ جاهای دیدنی زیادی دارد. خود روستا که بر دامنه کوه آرمیده است اگر از ارتفاعات "کومه لر" و یا از "پنجره لی داش" به آن بنگری واقعا روح افزا و دلفریب است و دورنمای زیبایی دارد. اما بیایید سفر از درون روستا آغاز کنیم. "قبله آردوجی" به معنای"کاج قبله" اولین نقطه ایست که جلب نظر خواهد کرد. درخت کج و معوجی است که بر بالای تپه ای مشرف بر روستا قهر طبیعت عریانش ساخته و او را به پیرمردی فلکزده تبدیل کرده است. وقتی نگاهش میکنی یاد شیخ ها و شیدایان دیر مغان می افتی. وقتی ازکنار این درخت پیر و فرتوت و سرسخت به روستا نگاه میکنید در سمت راست روستا "قره قیه" به معنای صخره سیاه، سنگ سیاهی است که بر کناره کوره راه پایینی روستا قرار دارد و در سمت راست روستا دره ای کوچک که به ارتفاعات "گوغو" میرسد. درست در بالای روستا تپه های "چشمی لر" دیده میشوند که مرتع و چراگاه گاوها و گوسفندان گلوسنگ بوده است. بالاتر به سوی"ایلانلو قیه" (صخره مارها) که میروید باید از "پری زمی" (ملک پری) و" داری یری"  ( زمین دارو – دارو به معنای ارزن) دیداری کنید. آن بالا آبشار ایلانلی قیه هر چند به سختی اما مشهود است. وقتی میگوییم ابشار از آبشار نیاگارا یا آبشار انجل صحبت نمیکنیم. رود خانه گلوسنگ در مسیر خود به صخره بزرگی میرسد و از دیواره ای سنگی سقوط میکند. شاید ارتفاع این دیواره به بیست متر هم نرسد اما همین ارتفاع کافی است که اب رود خانه با هوا مخلوط شده و همچون پودر در هوا پراکنده شود. در داغترین موقع سال اگر یک دقیقه کنارش بایستید سردتان خواهد شد وآب پودر شده تا فاصله ده متر از آبشار کاملا صورتتان را صفا خواهد داد. حال تصور کنید یک چایی داغ در کنار این آبشار آیا مرده ای را زنده نخواهد کرد؟ در بالای آبشار "ایلانلی قیه" "آیی اولن دره سی" یعنی دره ای که خرس مرده بود" و "یونجه لوخ دره سی" یعنی دره یونجه زار"  قرار دارد. اینها ارتفاعات گلوسنگ هستند و وقتی از این ارتفاعات به گلوسنگ نگاه میکنید یک حس صعود و استعلا به شما دست میدهد. و وقتی شروع به پایین آمدن میکنید تا به روستا برسید خود را همچون عقابی در حال فرود بر طعمه حس میکنید. تمام دره تا ارتفاعات ایلانلی قیه و تا رودخانه کلیبر ملک گلوسنگ محسوب میشود و باغ ها و مزارع روستاییان گلوسنگ در دو سوی دره رونق و آبادی به روستا بخشیده است. قبرستان گلوسنگ در قسمت پایین روستا یعنی همان جا که از کلیبر وارد روستا میشویم بر کنار راه آرمیده است و روستاییان در سرراهشان حمد و سوره ای میخوانده و بعد گذر میکردند. در کنار قبرستان زیارتگاهی بود که به آن " پیر" میگفتند و مردم روستا در روزهای پنجشنبه در ان شمع روشن میکردند. دختران دم بخت و پسران آرزو به دل دخیل میشدند و نذر میکردند و باور میکنید که آرزوهایشان بر آورد میشد؟ اما آنها آرزوهایشان هم کوچک بود وقتی آرزو میکردند آرزوی ماکسیما و یا فراری و ساختمان ویلایی در تجریش نمیکردند. آرزو میکردند پسرشان از سربازی برگردد – آرزو میکردند خدا محبتشان را در دل مه لقا بیندازد.– آرزو میکردند خدا به انها پسر بدهد. – آرزو میکردند گاوشان سالم بزاید وووو.- چیز های بزرگ در تصور این ساده دل ها جایی نداشت.) (یاد ان روزها به خیر- جهل داشتیم و ایمان اکنون علم داریم و به هیچ چیز پایبند نیستیم )

فرهنگ
از نظر فرهنگ گلوسنگ دو مهره بزرگ داشته است. مرحوم حسنعلی محمدی و مرحوم جلیل ملکی. اینان سنگ بنای آموزش و پرورش و علم را در گلوسنگ گذاشتند. و باب پیشرفت های علمی و فرهنگی و شغلی را بر روی روستاییان گشودند. روحشان شاد.