User:Sirryff/sandbox

Navratri
Navratri (Hindi: नवरात्री Gujarati: નવરાત્રી ଓଡ଼ିଶା [oˑɽisaˑ]), Bengali: নবরাত্রী Assamese: নৱৰাত্রি Marathi: नवरात्री Punjabi: ਨਰਾਤੇ Kannada: ನವರಾತ್ರಿKashmiri: نَورات / नवरात Telugu: నవరాత్రీ Tamil: நவராத்திரி Malayalam: നവരാത്രി) er Hindu hátíð. Til eru fimm gerðir af hátíðinni en er hún aðeins haldin tvisvar sinnum á ári, í byrjun sumars og svo aftur í byrjun vetrar. Í hvert skiptið sem hún er haldin stendur hún í níu daga og níu nætur. Orðið Navratri þýðir í raun „níu nætur“ á Sanskrit en nava þýðir níu og ratri táknar nætur. Hátíðin er einnig þekkt undir nafninu Durga Puja.

Á meðan Navratri stendur þá köllum við eftir kraftbirtingar mynd guðs í formi alheims móðurinnar. Hún er oftar kölluð Durga sem bókstaflega þýðir sá sem tekur í burtu eymd lífsins. Hún er einnig kölluð Devi eða gyðja, eða Shakti sem táknar orku eða mátt. Það er þessi orka sem hjálpar Guði að halda áfram með sköpunina, varðveisluna og eyðilegginguna. Með öðrum orðum gætiru sagt að Guð sé hreyfingarlaus, algjörlega óbreytanlegur, og hin guðlega móðir Durga gerir allt. Sakti er tilbeiðsla sem staðfestir þá vísinda kenningu að orka er eilíf. Það er ekki hægt að búa hana til eða eyðileggja hana, hún er alltaf til staðar.

Efnisyfirlit * 1 Vasanta og Sharad Navaratri * 2 Níu dagar Navratri * 3 Saga Sharad Navratri * 4 Matur * 5 Siðir * 5.1 Garba dansinn

 Vasanta og Sharad Navaratri 

Navratri er haldin fimm sinnum á ári. Fyrst er það Vasanta Navaratri (mars-apríl), Gupta Navaratri (juní-júlí), Sharad Navaratri (september-október), Paush Navaratri (desember-janúar) og svo er það Magha Navaratri (janúar-febrúar). Af þessum fimm eru Vasanta Navaratri og Sharad Navaratri mikilvægustu hátíðirnar og eru þær þær einu sem haldið er uppá. Þær eru haldnar í byrjun sumars og vetrar, Vasanta Navaratri á Shukla Paksha eða á nýju tungli í Chaitra mánuði og Sharad Navaratri er haldin á fyrsta degi tungl mánaðarins Ashvina. Þetta eru mikilvægir tímapunktar loftlagsbreytingar og áhrifa frá sólu. Þessar tvær tímasetningar hafa verið valdar vegna þess að trúað er að hinn heilagi máttur framleiði orku fyrir jörðina svo að hún geti hringsnúist í kringum sólina. Vegna þessa tekur náttúran breytingum og þá þarf að þakka þessum heilaga mætti fyrir að halda alheiminum í jafnvægi. Líkamar og hugarástand fólks breytist einnig vegna þessara náttúru breytinganna. Og þá þarf einnig að tilbiðja hinn heilaga mátt til að gefa okkur öllum nægan kraft til þess að halda okkar líkamlega og andlega jafnvægi.

 Níu dagar Navratri 

Í hvert skipti er hátíðin haldin samanlagt í níu daga og níu nætur. Hátíðinni er skipt upp í þrjú sett af þremur dögum hvert og í hverju „setti“ eru mismunandi þættir hinnar æðstu gyðjunnar tilbeðnir. Fyrstu þrjá dagana er móðirin sögð vera hinn öflugi máttur Durga sem á að eyðileggja alla okkar lesti og galla. Durga er sýnd sem falleg, en stríðsleg gyðja. Næstu þrjá dagana er móðirin dýrkuð sem Lakshmi gefandi hins andlega auðs og er Lakshmi sögð hafa máttinn til þess að færa unnendum sínum mikinn og óendanlegan auð. Síðustu þrír dagarnir eru notaðir til að dýrka móðurina sem gyðju viskunnar, Saraswati. Til þess að ganga vel í lífinu þurfum við á blessun að halda frá öllum þáttum hinnar guðlegu móður, og þess vegna er hátíðin Navratri, tilbeiðsla í níu daga.

Ma Durga, mun gefa þér auð, velgegni, farsæld, visku, og fleira til þess að komast í gegnum lífið.

Tíundi dagurinn er einnig oft haldinn hátíðlegur og er hann kallaður Dasera og táknar sigur góðs yfir hinu illa, og einnig móðurhlutverk Guðs. Eftir að hafa dýrkað gyðjuna í níu daga fara hindúar í Bengal með myndina af henni á út á göturnar í helgigöngu og er mikil hátíð og dansað. Til þess að tákna þegar Durga fer frá foreldrum sínum eftir níu daga heimsóknina (kemur fram hér að neðan) er mynd hennar kastað í vatn. Tíundi dagurinn er einnig oft kallaður hinn sigursæli, en það er dagurinn sem Durga afhöfðaði Mahisasura.

''' Sagan á bakvið bardaga Sharad Navratri milli góðs og ills. '''

Guðinn Brahma gaf Mahishasura “buffalo djöfullinn”, ill blessun sem verndaði hann frá hvaða manni sem er í heiminum. Mahishasura setti sig fram til að sigra bæði heiminn og himnaríki og sigraði hann guð guðanna, Indra. Á málflutningi Indra bjuggu guðirnir Brahma, Vishnu og Shiva til gyðjuna Durga, með því að sameina guðlega mætti sína (shakti). Durga slóst við Mahisasura í níu daga, og afhöfðaði hann á tíunda deginum. Níu næturnar, Navratri, tákna níu dagana af bardaga á milli Devi Durga og Mahisasura. En á tíunda deginum, kallaður vijayadashami sem bókstaflega þýðir hinn tíundi sigursæli dagur, sigur góðs yfir hinu illa.

Navaratri er hátðíð þar sem Guð er dýrkaður sem Móðir. Það er sagt að Shiva hafi gefið Uma (annað form yfir gyðjuna Durga) leyfi til þess að heimsækja foreldra sína í níu daga, þannig að hátíðin táknar einnig níu daga heimsókn Uma. Fjölskyldur reyna að sameinast á þessum dögum, snúa heim og fara á tíunda deginum.

 Matur 

Margir fasta á meðan Navratri stendur, þá aðalega á Noður og Vestur Indlandi. Þetta er góður tími til að taka framförum í andlegu lífi eða til að ákalla orku móðurgyðjunnar og þá ekki síður til að hreinsa líkama og huga. Reglur föstunar eru víðast hvar svipaðar og fela í sér að þó megi borða ákveðna hluti, eins og sumt mjöl, krydd, kryddjurtir og sumt grænmeti.

Flestir láta sig nægja sig við að neyta ávexti á meðan Navratri stendur og sumir borða aðeins eina máltíð á dag. Fólk forðast að neyta lauks og hvíltauks.

Réttir

Sabudana vada

Sundal

Sabudana vada

Sabudana Khichadi

Puri Chana and Halwa

Makhane Ki Sabzi

Sawank Ke Chawal

Dahi Pudine Wale Aloo

Makhane Ki Sabzi

Shakarkandi Ki Chaat

Sabudana Papad

Banana Raita

Aloo Raita

Singhare Ke Pakode

Banana Chips

Kaddu Ka Raita

Malaiwale Kofte

Fruits/Fruit Juices

Sabudana Khir

Bhagar

Varai

Bhindi Sabzi

Ramdana (rajgira) ladoo

Sweet Puttu

Kuttu ke aate ki poori/kadhi

 Siðir 

Navaratri hátíðin byrjar á fyrsta degi pratipada sem eru björtu vikunar tvær í tunglmánuðinum Ashvin. Fagnað er í níu nætur. Hátíðin er haldin með ýmsum hætti á Indlandi. Litríkustu og tilkomu mestu hátíðarhöldin eru í Bengal, þar sem risa stór líkneski gyðjunnar eru dýrkuð. Í Gujarat eru máluð leirker með vatni eða lampa í, notuð til að tákna mátt gyðjunnar. Eldurinn táknar hinn eilífa guðlega mátt á meðan vatnið táknar breytingar.

Þetta þykir góður tími til að kaupa gull eða skart og markaðarnir eru yfirleitt opnir þangað til seint á kvöldin á þessum tíma. Konurnar klæða sig í vönduð og falleg föt á hverjum degi fyrir puja, eða helgisiðina og næturdansana. Einnig tíðkast að hanna puja-thalis eða aartis sem eru skreyttir diskar til að heiðra móðurgyðjuna.

Hátíðin er ekki haldin eins í öllu Indlandi. Eins og á Suður Indlandi tíðkast að setja upp þrep og leggja líkneski á þau. Þetta er þekkt sem golu. Síðustu fjórir dagarnir af Sharad Navaratri eru með frekar dramatískum hætti í Vestur Bengal, á Vestur Indlandi. Þeir eru fagnaðir sem Durga Puja. Þetta er stærsta hátíð ársins í hérðainu. Í hofum og á fleiri stöðum eru fallega vönduð og skreytt líkneski af gyðjunni Durga sett up, þar sem hún er að drepa djöfulinn Mahishasura. Þessi líkneski eru dýrkuð í fimm daga og á fimmta deginum eru þeim sökt í ánni.

Garba

Garba er þjóð dans sem kemur upphaflega frá Gujarat héraði og er hann dansaður á Navrati hátíðinni. Navratri hátíðin í Gujarat er ein af aðal hátíðunum. Dansinn er líkur klassískum indverskum dönsum eins og Bharatanatyam og Odissi dönsunum. Garba dansinn hefur breiðst víða og ýmir afbrigði hans eru nú dönsuð í dag í löndum eins og Bandaríkjunum og Bretlandi þar sem stórir hópar íbúa frá Gujarat svæðinu búa. Í dansinn ganga konurnar í glitrandi klæðum sínum og mynda hóp. Þær syngja saman og njóta hátíðarinnar. Þær klappa, hreyfa líkamann og dansa í hringi í kringum líkneski gyðjunnar.

Greinin byggist lauslega upp á ensku Wikipedia greininni um Navrati, https://en.wikipedia.org/wiki/Navratri.

Tilvísanir og heimildaskrá