User:Soloric2000/نیکولای ولادیمیرویچ زاتیف

نیکولای ولادیمیرویچ زاتیف
نیکولای ولادیمیرویچ زاتایف (روسی: Николай Владимирович Затеев) (زاده‌ 30 ژوئن 1926 مرگ 28 اوت 1998) یک نظامی و فرمانده‌ی زیردریایی روسی و کاپیتان درجه یک در نیروی دریایی شوروی بود که به عنوان فرمانده زیردریایی Soviet submarine K-19 شناخته می‌شود. در جولای 1961 در جریان نشت مایع خنک کننده راکتور هسته‌ای زیردریایی کلاس هتل کی-۱۹ زاتیف و نیروهای زیرفرمانش علیرغم قرار گرفتن در معرض تشعشعات شدید توانستند از یک فاجعه‌ی هسته‌ای جلوگیری کنند. پس از این رویداد، زاتیف و نیروهایش مقابل دولت کمونیست شوروی سوگند یاد کردند که در رابطه با وقایع رخ داده، پنهان‌کاری کنند و فقط پس از فروپاشی کمونیسم، اجازه افشای رخداد را پیدا کردند. زاتایف بعداً خاطرات خود را در مورد این رویداد منتشر کرد که به عنوان پایه‌ای برای تعدادی از آثار ادبی و همچنین یک مستند و فیلم سینمایی در سال 2002 استفاده شد. زاتایف در این خاطرات از طراحی و ساخت عجولانه اولین زیردریایی مجهز به راکتور و موشک بالستیک هسته‌ای روسیه انتقاد کرد. اقدامات او و همرزمانش در 4 ژوئیه 1961 باعث شد تا خدمه بازمانده نامزد مشترک جایزه صلح نوبل در مارس 2006 شوند.

اوایل زندگی و شغل
زاتیف در نیژنی نووگوراد متولد شد. او در سال 1943 به ارتش سرخ فراخوانده شد و در مدرسه مقدماتی نیروی دریایی باکو تحصیل کرد. او دوره ناوبری را گذراند و از M.V مدرسه عالی نیروی دریایی Frunze در لنینگراد فارغ از تحصیل شد. در اواخر دهه 1940 او به ناوگان دریای سیاه پیوست و ابتدا به عنوان افسر ناوبری در زیردریایی‌ها خدمت کرد و سپس به مقام افسر اجرایی رسید. در سال 1954 دوره افسری ویژه پیشرفته را به پایان رساند و فرماندهی زیردریایی را به عهده گرفت. برای عملکرد عالی توپخانه زیردریایی به دستور وزیر دفاع مارشال ژوکوف، به او ارتقاء رتبه داده شد و در سال 1958 او را به ناوگان شمال منتقل کردند و فرماندهی زیردریایی نوساز K-19 به او واگذار شد. او همچنین به نویسندگی و رمان نویسی علاقه‌ی زیادی داشت و نویسنده‌ی چیره‌دستی بود.

K-19
در 4 ژوئیه 1961، زمانی که K-19 در نزدیکی جنوب گرینلند در حال ماموریت بود، فشار آب در راکتور هسته‌ای سمت راست آن به دلیل نشت مایع خنک کننده و تداخل آن با بخار درون پوسته‌ی راکتور که دسترسی به درون آن بسیار دشوار بود، به شدت کاهش یافت. از دست دادن مایع خنک کننده باعث شد که راکتور شروع به گرم شدن و عبور از دمای بحرانی کند و یکپارچگی میله‌های سوخت را به خطر بیندازد. زاتایف معتقد بود که این می‌تواند منجر به یک انفجار هسته‌ای شود و چنین انفجاری به پایگاه ناتو که زیردریایی در نزدیکی آن قرار داشت آسیب برساند. چنین رخدادی می‌توانست دنیا را مستعد یک جنگ هسته‌ای بین اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده کند. میخائیل گورباچف بعداً در خاطرات خود نوشت: "انفجار در عرشه K-19 می‌توانست برای یک تحریک نظامی یا حتی تلاش برای حمله هسته‌ای به سواحل آمریکای شمالی قلمداد گردد و واکنش فوری ایالات متحده و ناتو می‌توانست منجر به جنگ جهانی سوم گردد. در نتیجه زاتایف بی‌درنگ دستور کنترل شرایط پیش آمده را صادر کرد و هشت خدمه راکتور و تاسیسات که با فداکاری بدون توجه به سطح آلودگی وارد اتاق راکتور شدند در روزهای پس از 4 ژوئیه جان خود را از دست دادند. با تلاش آنها، یک سیستم خنک کننده نصب شده به صورت دستی با موفقیت از هرگونه فاجعه جلوگیری کرد. K-19 بعداً به بندر بازگردانده شد و راکتورهای آن در مدت دو سال جایگزین شدند.

کمیته نوبل نروژ در سال 2006 نوشت، قربانیان مسمومیت با تشعشعات در تابوت‌های سربی و در دریا دفن شدند.

زاتایف متعاقباً به عنوان رئیس بخش در پایگاه دریایی لنینگراد و در مقر نیروی دریایی در مسکو مشغول به کار شد. در سال 1972، او رئیس بخش آزمایشات نیروی دریایی و پذیرش کشتی‌های جدید از کارخانه‌های کشتی‌سازی بود. در سال 1986 بازنشسته شد و پس از سال 1990 به طور فعال در امور کهنه سربازان نیروی دریایی شوروی شرکت داشت. او در سال 1998 بر اثر بیماری ریوی درگذشت و در مسکو در کنار تعدادی از همرزمانش از K-19 به خاک سپرده شد.

در فرهنگ عامه
شخصیت کاپیتان الکسی وستریکوف که توسط هریسون فورد در فیلم K-19: The Widowmaker در سال ۲۰۰۲ ساخته شد به‌شدت از شخصیت زاتایف الگو برداری شده است.