User:Srinivasmsm9

రాణి శంకరమ్మ.

మహారాష్ట్ర సైన్యాలను గడగడలాడించిన యోధురాలు - నిజాం చేతుల మీదుగా రాయోబేగమ్‌, - పల్లకి, మహీమార్తాట్‌ బిరుదులు - రుద్రమదేవిగా పేరు ప్రతిష్టలు నవతెలంగాణ-మెదక్‌రూరల్‌ ఇది చాలా పురాతనమైన సంస్థానం. నిజాం రాష్ట్రంలో ఉన్న సంస్థానాల కంటే అధిక విస్తీర్ణం కలిగి ఉండేదని చరిత్రకారుల అభిప్రాయం. ఈ సంస్థానం ఢిల్లీ సుల్తాన్‌ల మూడో వంశం అయి న తుగ్లక్‌ (1351-1388) పిరోజ్‌షా కాలంలో స్థాపించినట్లు మెదక్‌ రాజుల రికార్డుల్లో వెలుగు చూశాయి. వంశావృక్షావళి మెదలగు వాటివల్ల తెలుస్తోంది. నేటి మెదక్‌ మండలం మొత్తం పూ ర్వం ఈ సంస్థానంలోనే ఉండేది. కానీ ఇటీవల అంతరించిన ఈ సంస్థానం నేటి మెదక్‌ (మండలంలోని) చిన్నసీమకు పరిమితమైంది. మొగల్‌ చక్రవర్తి అయిన ఔరంగజేబు (1658-1707) పాదుషా హయాం వరకు ఈ సంస్థానం చెక్కు చెదరలేదు. దీనికి మెదక్‌ సంస్థానమని నామకరణం వెలుగులోకి వచ్చి ంది. ఈ సంస్థానం పూర్వ చరిత్రను రాయబేగం, రాణిశంకరమ్మ సంస్థాన పాలకు లలో 12వ తరానికి చెందింది. ఈమె సంగారెడ్డి శివారులోని గౌడిచెర్ల గ్రామంలో క్రీస్తుశకం (1702) రాజమ్మ, సంగారెడ్డి దంపతులకు జన్మనిచ్చింది. సంస్థాన పాలనను సమర్థ వంతంగా నిర్వహించిన వారిలో రాణిశంకరమ్మ రాజావెంకటనర్సింహ్మారెడ్డిని వివాహామాడింది. రాజ్యకార్యనిర్వహణలో రణతంత్ర (యుద్ధం) నందు ఆలనాటి కాకతీయ రాణి అయిన రుద్రమదేవి, పాలనాటి నాగమాంబను తలపి ంచే విధంగా వీరనారీమణి వీరి సంస్థానం నిజాం నవాబులకు సామంత రాజ్యంగా ఉంది. ఈమె ప్రభు కార్యనిర్వహణ దీక్షతో నిజాంలకు విజయాలను అందించాలన్న లక్ష్యంతో పీష్వాలతో (మహారాష్ట్ర పాలకులు) ఎన్నో యుద్ధాలను దీటుగా ఎదుర్కుని, వాటిని సునాయాసంగా చేధించి నిజాంల ప్రశంసలను పొందింది. మహారాష్ట్ర పీష్వాలతో యుద్ధం చేసే క్రీడా మైదానంలో కండలు తిరిగిన, కరడుగట్టిన, భయంకర మల్లయోధులు, ఖడ్గవీరులు, విల్లుయోధులు, అశ్వవీరులతో యుద్ధం చేసే సమయంలో శత్రువులకు రాణిశంకరమ్మ ఒక దుర్గదేవి, మహిషాసురమర్థినీ, రుద్రకాళీ అవత రాల్లో బంగారుఛాయల్లో విశ్వవిజేతగా నిలిచి ంది. ఎంతోమంది వీరాధివీరులు వచ్చిన వారిని ఒక్కచేతితో మట్టికరిపించిన మహారాణి రాణ ిశంకరమ్మ. ఒకరోజు నిజాం రాజ్యాన్ని అక్రమి ంచాలన్న ఆశతో మహారాష్ట్ర సైన్యం నారాయణఖేడ్‌ ప్రాంతంలో బస చేశారు. ని జాం ప్రశంసలు పొందాలన్న ఉద్దేశంతో, తన రాజ్యాన్ని, ప్రజలను రక్షించాలన్న ధ్యేయంతో ఎదురుగా ఉన్న సైన్యాలను ఓడించాలన్న లక్ష్యంతో, తన దగ్గర తక్కువ సైన్యం ఉండడ ంతో ఎత్తుకు పైఎత్తులు వేసి విజయం పొందాలనుకుంది. అర్ధరాత్రి తన ఆస్థానంలోని పశువుల కొమ్ములకు కాగడాలను కట్టి శత్రు సైన్యాల పైకి వదిలిపెట్టింది. ఇది గమనించిన శత్రుసైన్యం రాణిశంకరమ్మ సైన్యం ఎక్కువగా ఉందని భయపడి వెనుదిరిగినట్లు చరిత్ర కారులు ఇప్పటికీ చెబుతున్నారు. ఆ క్షణంలో నిజాం ప్రభు తన తెలివితేటలను మెచ్చుకుని రాయోబెగమ్‌ అనగా ఆడు సింహంవంటి రాణి'' అనే బిరుదును, పల్లకీ, మహీమర్తాట్‌ను అందజేసి ఘనంగా సత్కరించారు. రాయో బెగమ్‌ అన్న బిరుదు తెలుగు భాష ప్రజల వాడుకలో రాయబేగంగా మారింది. రాణిశం కరమ్మకు సంతానం లేకపోవడం నిజామాబాద్‌ జిల్లాలోని దొమకొండ సంస్థానంలో నివసిస్తున్న తన సొదరి రంగవ్వ రాణి, రాజరాజేశ్వ రరాఖ్యుల కుమారుడైనా సదాశి వరెడ్డిని దత్తత తీసుకుంది. కాగా సంస్థాన పాలకుల్లో రాజాసదాశివరెడ్డి ముఖ్యుడు. సదాశి వరెడ్డి జీవితచరిత్ర జానపదగీతంలో ప్రసిద్ధి గాంచింది. రాణిశంకరమ్మ పీష్వాలతో యుద్ధం ముగిసిన అనంతరం సంస్థానంలో శాంతి నెలకొల్పిన తరువాత కాశీయాత్రకు ప్రయా ణమైంది. రాణిశంకరమ్మ తిరిగి వచ్చేంత వరకు రాజ్యపాలన సదాశివరెడ్డికి అప్పజెప్పారు. ఆమె తిరిగి వచ్చినప్పటికి సంస్థానమున కుట్రలు ప్రభలి అధికారం ఇతరుల స్వాధీన పర్చుకున్నారు. దీంతో ఒక్కసారిగా ఆగ్రహించిన రాణిశంకరమ్మ తన శత్రువులను ఒక్కవేటుతో ఓడించారు. అనంతరం సదాశివరెడ్డికి పట్టా భిషేకం చేయించింది. మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లాలో ని గద్వాలకు చెందిన రాణిపా ర్వతమ్మను సదా శివరెడ్డి వివాహం చేసుకు న్నారు. రాణి పార్వతమ్మ వీరపత్నియే కాక, రాణీ ఝాన్సీలక్ష్మీభాయిని పోలిన వీరనారీమణి. అంతేకాకుండా సదాశివరెడ్డి చేసే యుద్ధాల్లో పార్వతమ్మ భర్తకు ఎన్నోసార్లు చేదోడు వాదోడుగా నిలిచి, తన భర్తకు విజయాలను అందించడంలో ముఖ్యపాత్ర పోషించింది. 1795సంవత్సరంలో రాజ్యకాంక్షవల్ల నిజాం కుటుంబంలో ఉత్పన్నమైన తగదాలలో సదాశి వరెడ్డి ప్రధానపాత్రను వహించి, నిజాం తనయుడైన (సికిందర్‌జా)పక్షాన నిలిచి, నిజాం ఆలీఖాన్‌ను ఎదురించి అనేక యుద్ధాలు చేసి సుమారు ఐదునెలలు ఎదురొడ్డి పలుమార్లు నిజాంసేనను ఓడించారు. మెదక్‌ పాలకులు తమ ఆస్థానంలో సంగారెడ్డి, వెలమకన్నె, రామా యంపేట మొదలగు ప్రాంతంల్లో పెద్దపెద్ద కోటలను నిర్మించారు. సదాశివరెడ్డి సోదరుడైన సంగారెడ్డి పటాన్‌చెరు సంస్థానాన్ని పాలిం చేవారు. సదాశివరెడ్డి కుమారుడు నర్సింహారెడ్డి మెదక్‌ సంస్థానాన్ని పాలించారు. అతనికి చార్‌ హజర్‌ అనే బిరుదు సైతం దక్కింది. అనం తరం శతాబ్దం నందు రాజవెంకటదుర్గారెడ్డి మెదక్‌ సంస్థాన పాలకుడిగా అధికారాలను స్వీకరించారు. రాజవెంకటదుర్గారెడ్డి ఆకాల మరణంతో సంస్థానం నానా అవస్థలు పడా ల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది. 1927సంవత్సరంలో కొంతకాలం మెదక్‌ ఆస్థానం కోర్టు ఆఫ్‌ వార్డ్సు పరంలో ఉంది. తరువాత రాజవెంకటదుర్గారెడ్డి భార్య రాణివెంకటలక్ష్మాయమ్మసర్‌దేశరు మెదక్‌ సంస్థాన పాలకురాలిగా బాధ్యతలను స్వీకరిం చారు. వీరి అనంతరం రాజరామచం ద్రారెడ్డి బహద్దూర్‌ మెదక్‌ సంస్థానాన్ని పాలిం చారు. అనంతరం పాపన్నపేట సంస్థానం గోల్కొండ చివరి చక్రవర్తి అయిన ఉస్మాన్‌ ఆలీ ఖాన్‌(1911-1948) కాలంలో విలీనమైంది