User:TATU AMUNI/sandbox

== UFAHAMU JUU YA AFYA YA NGOZI NA UCHAMBUZI WA TATIZO LA CHUNUSI.

=== Utangulizi. Afya ya ngozi ni suala la msingi kwa watu wa rika zote, ikizingatiwa kuwa ngozi ni kiungo kikubwa zaidi kwenye mwili wa binadamu. Ngozi yenye afya ni ile inayoweza kufanya kazi zake vizuri, kama vile kutoa muonekano mzuri, kulinda mwili dhidi ya madhara mbalimbali, kuhifadhi unyevu, kuwa na uimara. Katika makala hii, itaangazia zaidi katika kueleza muundo wa ngozi na kuchambua tatizo la chunusi, ambalo ni moja wapo ya matatizo ya ngozi yanayowakumba watu wengi.

Muundo wa ngozi. Ngozi ni sehemu muhimu ambayo inafunika mwili wa binadamu. Ngozi imeundwa katika sehemu kuu mbili:- 	Sehemu ya nje inayoitwa epidermis: hii ndiyo sehemu kubwa ya ngozi ambayo inafanya kazi ya kutengeneza melanin ambayo kazi yake ni kupambana na kulinda ngozi dhidi ya miale ya jua. vile vile kiwango cha uzalishwaji wa melanin ndicho kinachotofautisha rangi za binadamu. watu weusi wanakiwango kikubwa cha melanin, watu weupe wanakiwango kidogo cha melanin, vilevile uwezo wa kutengeneza melanin unarithiwa kizazi na kizazi. 	Sehemu ya ndani inayoitwa Dermis: hii ni sehemu ya ndani ya ngozi ambayo ina mishipa mingi ya damu na mishipa ya fahamu.pia ina tezi za jasho, tezi za mafuta vilevile ina seli za misuli kwa ajili ya kukaza na kulegeza uso. Matatizo ya ngozi.

Ngozi ya binadamu ina vitundu vidogo ambavyo huonekana kama ni vishina vya vinyweleo. Vishina hivyo huelekea sehemu ya ndani ya ngozi mpaka karibu na tezi ya mafuta, baina ya vishimo hivyo vya tezi za mafuta kuna mifereji ambayo inaunganisha vishimo hivyo na tezi za mafuta. Kazi ya tezi hizi za mafuta ni kuzalisha kimiminika mfano wa mafuta(sebum) ambayo hufanya kazi kama gundi kwa kukusanya seli zote zilizokufa ndani ya ngozi na kuitoa nje ya ngozi kupitia vishimo vinavyojitokeza nje ya ngozi. Ngozi hupata matatizo tofauti tofauti, baadhi ya matatizo hayo ni Kama yafuatayo:-

Tatizo la chunusi.
 * ngozi nyekundu
 * ukavu wa ngozi
 * chunusi
 * vishimo vya uso
 * pumu ya ngozi
 * utango wa ngozi

Chunusi ni ugonjwa wa ngozi ambao husababishwa na uwepo wa utendaji kazi wa tezi ya mafuta zilizopo katika sehemu ya ndani ya ngozi chini ya shina la vinyweleo. ufanyikaji wa chunusi hutokea kulingana na mambo yafuatayo: -

AINA ZA CHUNUSI
 * usafi wa ngozi yako
 * Mabadiliko wa hormones mwilini
 * vyakula unavyokula
 * msongo wa mawazo
 * kipindi cha ujauzito
 * mbadilishano wa mazingira
 * kupigwa na jua kwa muda mrefu
 * kutumia baadhi ya dawa za hospitali.


 * Chunusi isiyo ya uchochezi – hii husababishwa na kuziba kwa vitundu kutokana na kiwango cha mafuta kuzidi na seli zilizokufa. Haziinami sana wala haziwezi kuvimba. Mfano ni kifuniko cheusi (blackheads) na kifuniko cheupe (whiteheads). zinaweza kutibika ndani ya wiki 8 tu


 * Chunusi ya uchochezi - hutokea pale ambapo seli zilizokufa na mafuta yanapozidi kwenye vitundu, hivyo bakteria huzaliana kwa wingi na chembe nyeupe za damu huvunja kuta za vitundu kuja kupambana. Mara nyingi chunusi isiyo ya uchochezi isipotibiwa mapema hukua na kuwa ya uchochezi isipotibiwa mapema hukua na kuwa ya uchochezi. Chunusi hizi inauma, zinavimba na zina hatua tatu au nne:-

Chavua (papules)

Mihili (pustule )

Noduli

Mifuko ya maji

Hatua ya kwanza, chavua yenyewe huwa chunusi iliyovimba kidogo kuwa nyekundu. Kuuma japo sio sana. Chunusi ikiwa hatua hii ukiiwahi, inatibika mara moja kwa matumizi ya bidhaa za ngozi.

Kwa hatua zinazofuata ambapo chunusi huvimba zaidi, kuuma zaidi na kuwa kama kidonda na kuenea sehemu kubwa ya ngozi, matibabu yake ni kutumia dawa ya kunywa/ kumeza na kupaka ili kuua bakteria na kupunguza uzalishaji wa mafuta mwilini, Pamoja na kutumika bidhaa za ngozi Chunusi ni Tatizo hivyo usilichukie Hakikisha unatibu mapema.

Chunusi Zimegawanyika Katika Hatua Kuu Nne (4): - Chunusi Kadri unavyozidi kuziacha ndio zinazidi kuwa nyingi zinazidi kusambaa na inakuwa ngumu kutibu chunusi ambazo bakteria wake wameshakaa muda mrefu kwenye ngozi na kuwa kali. Chunusi nyingi huwa zinasababishwa na bakteria baadhi lakini bakteria maarufu ni Propionibacterium


 * 1) Chunusi ya wastani/Hatua ya 1
 * 2) Chunusi Inayotatiza/Hatua ya 2
 * 3) Chunusi Nzito/Hatua ya 3
 * 4) Chunusi Ngumu/Hatua ya 4

Chunusi ya wastani. Hii ni aina ya chunusi ambayo inaweza kujumuisha comedones nyeusi au nyeupe, vimbe ndogo nyekundu, na vimbe zenye usaha, lakini sio nodules au cysts. Ni aina ya chunusi ambayo inaweza kusimamiwa vizuri na matibabu sahihi ya kawaida ya kuzuia chunusi. Kwenye hii hatua mtu anajikuta anachunusi zinazohesabika, ngozi hapa inakuwa imeanza kuathirika lakini chunusi zake hazitoki mpya kila siku zinatokea mara chache kwa wiki muda mwingine inakuwa sio rahisi watu kuziona lakini ukijishika unazihisi.

Chunusi Inayotatiza. Hii ni hatua ya pili ambapo chunusi zinaweza kuwa kati ya 15 hadi 100. Zinaweza kuwa whiteheads, chunusi zisizotuna, au kusababisha kupiga wekundu. Chunusi hizi zinaanza kukua na kuwa ngumu kuzificha hata kwa kutumia makeup. Mara nyingine, zinaweza kujumuika kama papules, pustules, blackheads, whiteheads, na madoa mengi ya chunusi usoni.

Chunusi Nzito. Chunusi zinapokuwa nzito, maana yake zimezama ndani ya ngozi. Hizi zinaweza kusababisha maumivu na kuharibu ngozi, na mara nyingi kila kitu unachoweka kwenye uso unaweza kuuma. Usijaribu kuzitumbua au kufanya matibabu ya uso wakati wa hatua hii, kwani unaweza kusababisha matatizo makubwa ya ngozi na kuingia hatua ya 4. Ngozi inaweza kuwa na hasira na chunusi zake zinaweza kuwa na usaha na kusambaa hadi mdomoni na chini.

Chunusi Ngumu. Chunusi za aina hii zinaweza kuwa na maumivu zaidi na si rahisi kuzihesabu. Ni zaidi ya pustules, papules, nodules, whiteheads, na blackheads, na huenda usoni na kusambaa mwilini. Katika hatua hii, hata kunawa uso kunaweza kusababisha maumivu na kuwa ngumu kuzuia bakteria. Chunusi nyingi hufanya kidonda kabisa.

Mambo Muhimu ya Kuzingatia Kwa Wenye Chunusi. ➡ Usinunue Bidhaa Ovyo: Hakikisha una taarifa sahihi kuhusu chunusi zako na bidhaa unazotumia. Kumbuka, kuna aina nyingi za chunusi na sababu nyingi zinazoweza kusababisha. Matibabu hutofautiana, na unaweza kujipeleka kwenye hatua inayofuata kama utakosea.

➡ Usitumie Virutubisho Ovyo: Kuepuka matatizo ya ini na figo, usitumie virutubisho ovyo kwa sababu tu vimeandikwa "Kwa Ajili ya Ngozi."

➡ Usifanye Matibabu ya Uso Ovyo: Hakikisha unafanya matibabu ya uso na watu wenye utaalamu na vifaa vilivyosafishwa vizuri. Kufanya hivyo kunaweza kusababisha matatizo makubwa zaidi ya ngozi.

Kumbuka, hakuna chunusi ambayo haiwezi kutibika ikiwa utapata mtaalamu sahihi na matibabu yanayofaa kwa wakati unaofaa.

AINA YA NGOZI NA NAMNA YA KUIJUA NGOZI YAKO


 * 1) Ngozi ya kawaida Aina hii ya ngozi huwa na sifa zifuatazo:-

•	Kiwango cha mafuta na unyevu katika ngozi kipo na uwiano sahihi.

•	Tundu zake ni ndogo na hazionekana kwa haraka

•	Ngozi hii sio kavu sana wala ya mafuta sana ipo katika hali ya katikati

•	Huwa haionyeshi dalili za uzee kwa haraka mfano kuwa na mistari midogo na makunyanzi Ngozi hii mara nyingi hupatikana kwa Watoto wachanga.

Ni adimu sana kumkuta mtu mzima au kijana kuwa na aina hii ya ngozi. Unapokuwa na ngozi ya hii hakikisha unaendelea kutunza ngozi yako katika mfumo uliosahihi kulingana na mahitaji ya ngozi yako. Hakikisha unapotunza ngozi ya aina hii ni vyema kutumia bidhaa ambazo ni kwa ajili ya ngozi ya kawaida na mara nyingi huwa zimeeandikwa “for normal skin type”

2. Ngozi kavu Hii ni aina ya ngozi yenye uhaba wa mafuta na unyevu hivyo ngozi hii inakua sio laini na haina nuru nzuri. Ngozi kavu husababishwa na vitu vifuatavyo:- Kutokunywa maji mengi, Kupigwa na AC kila mara na kwa muda mrefu, Kuishi sehemu zenye baridi kali, kuosha uso kupita kiasi, kuchomwa na jua na bila kuwa na vilinda jua kwa ngozi yako, kuwa na asili ya ngozi kavu, kuanza kuzeeka na uvutaji wa sigara.

Dalili za ngozi kavu

•	Ngozi kukaza sana hadi kupelekea michubuko mipasuko na maumivu

•	Ngozi inasumbuliwa sana na kuwepo kwa dalili ya uzee katika umri mdogo ukilinganisha na miaka ya mtu husika mfani mistari midogo midogo na makunyanzi

•	Ngozi inakosa nuru kutokana na uhaba wa mafuta

•	Ngozi inauma inachoma na kubanduka magamba.

Ngozi kavu inakuwa na uhaba wa kuzalishwa mafuta, ikiwa kama utakuwa na ngozi kavu kisha ukawa bidhaa ambazo zinaongeza majimaji katika ngozi hapo unakosea a bado Tatizo halitakwisha ,lakini badala yake unatakiwa utumie bidhaa ambazo zitaongeza kiwango cha mafuta na kuifanya ngozi yako  kulingnisha vyema kutokana na ukavu wa mafuta.

3. Ngozi ya mafuta Aina hii ya ngozi huwa na sifa zifuatazo

•	Sebaceous gland zake huzalishwa kiwango kingi chha mafuta na hivyo kuifanya ngozi hii kung’ara sana

•	Ngozi inata na ni mara moja kunaswa na uchafu

•	Mara nyingi aina hii husumbuliwa na chunusi za mara kwa mara na wengine hadi kuwa na chunusi sugu. Ngozi hii kutokana na uzalishwaji kwa wingi wa sebum ndani yake hufanya Tundu za ngozi kuonekana mara moja mara tu baada mtu anapokuangalia usoni huwezi kuligundua Hilo. Aina hii ya ngozi husumbuliwa na chunusi za aina zote. Aina hii ya ngozi huwasumbua watu wengi sana nikiwa ni Pamoja vijana wadogo kuanzia umri miaka 15 na kuendelea.

Ngozi mchanganyiko

•	Huwa na mafuta katika t- zone yaani kikomoni, puani na kidevuni

•	Huwa ni kavu sehemu ya mashaveni

•	Ngozi hii ipo baina ya ngozi kavu na ngozi ya mafuta

•	Sehemu ya mashavu husumbuliwa na makunyanzi na ngozi kukakamaa, na sehemu ya t-zone husumbuliwa na chunusi ndogo kama ambavyo ipo ngozi ya mafuta Tabia kuu ya ngozi hii ni kwamba imechanganyika katika makundi mawili ya aina ya ngozi, watu wengi sana hudhani wana ngozi ya mmafuta lakini ngozi zao ni mchanganyiko. Kwa mfano mtu anapata chunusi ndogo ndogo pengine inaweza ikawa kutokana na ulaji wake lakini kutokana na kutoijua vizuri ngozi yake anasema ngozi yake ni ya mafuta. Siri kubwa ya uso wa mafuta ni kung’ara uso mzima na Tundu kubwa zinazoonekana kwa urahisi kwa baadhi ya watu.sio kila chunusi utakayopata inaashiria kwamba hii ni ngozi ya mafuta.

Je Wajuwa Kuwa Ngozi yako Inabadilika na kupata chunusi kutokana na sababu mbali mbali?, Miongoni mwa sababu hizo ni :-

Kipindi cha hedhi, katika mwili wako kunatokea tatizo la homoni kutosawazika hivyo hii hupelekea ongezeko la mafuta katika ngozi yako na hivyo kusababisha ufanyikaji wa chunusi

Kipindi cha ujauzito, Mama wajawazito wengi katika kipindi hiki hupitia hali ngumu ya mchafuko wa ngozi, kwasababu katika kipindi hiki homoni androgens huzalishwa kwa wingi na kusababisha kiwango kingi cha mafuta kuzalishwa pia kwa ngozi yako. Mafuta haya yanayozalishwa husababisha kuziba kwa tundu za ngozi na kufanyikana kwa bakteria na mwishowe kupata chunusi

Unapobadilisha mazingira, na ngozi yako pia inaweza kubadilika.

Unapotumia bidhaa ambazo haziendani na ngozi yako, kuna uwezekano mkubwa wa wewe chunusi kutokuisha

Unapopata mawazo, ndio kabisa ngozi yako inakuwa inaathirika na athari zake hujitokeza usoni mwako.

Hizo ni baadhi ya tabia ambazo zinaonesha kwamba kamwe huwezi kutibu chunusi na daima ngozi yako itapata hali tofauti kulingana na hali husika uliyonayo.

Fanya mambo yafuatayo kuhakikisha kwamba unailinda ngozi yako kutokana na chunusi na kubaki na ngozi nzuri:

1. Katika kipindi cha hedhi, au kipindi cha ujauzito tulia na ngozi yako na fahamu kwamba hicho ni kipindi cha mpito na baada ya muda ngozi yako itakua kama hapo awali. Katika kipindi hiki hata utokewe na chunusi au rashes katika ngozi yako basi tulia na wala usitumbue.

2.Pendelea sana kuzimudu mawazo zako. Na pia pendelea sana kujiepusha na stress zisizo na lazima na ubaki na furaha na ngozi yako itabaki na furaha pia

3. Unapobadilisha mazingira, hakikisha kwamba unaendelea na kutunza ngozi yako kama kawaida na wala usibadilishe bidhaa zako, kumbuka kwamba hio ni hatua za mapito tu na mwisho ngozi yako itamudu mazingira

4. Baki na routine yako, na hakikisha hubadilishi bidhaa mara kwa mara, kama bidhaa inakufaa baki nayo.

Kwa kufanya mambo haya, hata utokewe na chunusi nyingi kiasi gani basi bado utabaki na amani na utaamini kwamba kipindi hicho kitaisha. Ndiyo huwezi kutibu moja kwa moja chunusi lakini una uwezo mkubwa wa kuzizuia na zisikutokee mara kwa mara.

Jinsi ya kutunza ngozi yenye mafuta na chunusi kwa ufanisi.;-

Sabuni Ya Uso : Kutumia sabuni ya uso ni muhimu kwa kuondoa uchafu na mafuta kwenye ngozi. Chagua moja kati ya aina hizi za sabuni:


 * (Sabuni ya povu)
 * Clay Cleanser (Sabuni ya udongo)
 * Gel Cleanser (Sabuni ya gel)
 * Bar Cleanser (Sabuni ya mchele)

Hakikisha sabuni unayochagua ina viungo kama asidi ya salicylic, chai ya kijani, mti wa chai, au asidi glycolic.

Niacinamide: Bidhaa yenye nguvu kwa ngozi yenye mafuta. Ni antioxidant na husaidia kudhibiti mafuta kwenye uso, kutibu vipele na chunusi, na kufanya ngozi ionekane angavu. Unaweza kutumia kama toner au serum.

Unyevu: Ni muhimu kuhakikisha ngozi inapata unyevu wa kutosha, hata kwa ngozi yenye mafuta. Matumizi ya toner, essence, na serum yanaweza kusaidia kudumisha usawa wa unyevu kwenye ngozi.

Serum: Bidhaa hii husaidia kutibu matatizo maalum ya ngozi kama vile kuzuia chunusi mpya na kuondoa madoa ya zamani ya chunusi. Pia hufanya ngozi ionekane angavu.

Mafuta ya Usoni (Moisturizer): Kwa ngozi yenye mafuta, ni muhimu kutumia moisturizer ambazo hazina mafuta mengi. Gel moisturizers ni chaguo nzuri na zinapaswa kuwa nyepesi kwenye uso na kutowekea vifaa vya upenyezaji wa ngozi.

Sunscreen (Kizuizi cha miale ya jua): Kulinda ngozi kutokana na miale ya jua ni muhimu sana. Matumizi ya sunscreen husaidia kuzuia madhara ya jua kama vile kuchomwa na kupata madoa. Kwa ngozi yenye mafuta, unaweza kutumia sunscreen kama maji au gel.

Target Gel/ Matibabu: Bidhaa hii hutumiwa moja kwa moja kwenye chunusi na husaidia kukausha chunusi, kuzuia maambukizi, na kuboresha hali ya ngozi yenye mafuta na chunusi.

Tona na Serum za Kufuta: Tona na serum hizi husaidia kuondoa madoa meupe, madoa meusi, na seli za ngozi zilizokufa. Pia husaidia kufungua matundu ya vinyweleo.

Clay Mask (bara ya gundi /bara ya udongo): Hii ni maski maalum kwa ngozi yenye mafuta, ngozi yenye mchanganyiko, na ngozi yenye chunusi. Kwa ngozi yenye mafuta, unaweza kutumia maski hii kwenye eneo la T-zone.