User:Tasleem Abbasi/sandbox

عاجز ادريس عباسي هڪ تعارف بقلم :خادم ڪلهوڙو ادريس عاجز عباسي گمبٽ تعلقي جي ڳوٺ قائم ڪلهوڙو واسي، محمد مراد عباسي جو صاحبزادو ۽ اڪرم عباسي جو والد هو. هن تعليم، ذاتي زندگي، صحافت ۽ ادب جي سفر ۾ ڪافي جدوجهد ڪئي ادريس سندس نالو ۽ عاجز سندس تخلص هو. ادريس عباسي سان صحافت، علم دوست ادبي سنگت، ڏات رسالي، زڪوات کاتي جي پليٽ فارمن تان ورڪنگ رليشن شپ رهي جيڪا اڳتي هلي دوستي ۾ تبديل ٿي وئي. ادريس جڏهن شعر شاعري جو سفر شروع ڪيو ته ان وقت مان ڏات رسالي ۾ ايڊيٽر جي ذميواري نڀائي رهيو هيس، کيس اتساهڻ لاءِ ڪافي اهميت ۽ اسپيس ڏئي سندس شاعري ڇپيندو هيم، سندس شاعري تي خاص اسپيس ملڻ تي هو ڏاڍو خوش ٿيندو هو. هڪ ڀيري، مون کيس ڏات جي ٽائيٽل تي، غلام عباس ڀنڀرو جيترو اسپيس ڏئي تصوير سميت سندس شاعري ڇپي ته صفا ڪپڙن ۾ نه پيو ماپي ۽ مون کي چيائين "خادم ڪلهوڙا! ادريس جهڙي اڻ گهڙيل پٿر کي گهڙي ٺاهي ايترو ته بُت ُ بڻائي نروار ڪيو ٿي، جو غلام عباس ڀنڀرو جهڙي قدآور شاعر ۽ صحافي جي برابر ۾ بيهاري ڇڏيو ٿي، ڪٿي ايئين نه ٿئي جو ماڻهن کان هضم نه ٿئي ۽ توکي ئي ڏات جي ايڊيٽر شپ تان هٽايو وڃي" ادريس عباسي استاد بخاري، نظر لاکائي ۽ سيد انعام شاھ ٻيلهاڙوي جي شاعري کان ڪافي متاثر هو ۽ مون کي برزبان ٻڌائيندو هو. ادريس ڏات ۾ فطري بهتر نموني ڇپجڻ کان کان پوء هزار داستان، سنڌو مئگزين سميت ڪيترن ئي رسالن ۽ اخبارن ۾ لکڻ ۽ ڇپجڻ لڳو ادريس عباسي، صحافت ۽ ادب ۾ راڪيٽ جي رفتار سان اڳتي وڌڻ لڳو. هڪ ڀيري علم دوست ادبي سنگت جي مرڪز جي چونڊ ٿي رهي هئي. هرڪنهن کي چوائس ڏني وئي هئي من پسند عهدي تي فارم ڀري اچي، ادريس ۽ مان نائب صدر جي عهدي تي فارم ڀريو هو، جڏهن سڀ عهدا بنا مقابلي جي ٿي ويا ته ادريس منهنجي مقابلي ۾ هٿ کڻڻ لاءِ چيو ته مون کيس منع ڪئي، ادريس جي مقابلي ۾ مون ڪنهن کان به ووٽ نه گهريو ووٽ ٿيا، دوستن پرچي تي لکيل نالا ٽڪ ڪري ادريس کي ووٽ ڪيو، ادريس کٽي ويو ۽ سنگت به ٿاڦيل عهديدار واري ليبل کان بچي وئي ان ڏينهن کان علم دوست ادبي سنگت ۽ ادب ۾ سندس قد ڪاٺ اڃا به وڌي ويو، ادريس عباسي صحافت ۾ عبرت اخبار جو گمبٽ ۽ مهراڻ ٽي وي جو راضي ديرو مان، هڪ متحرڪ رپورٽر رهيو عبرت اخبار ۾ ڪافي سياسي، انتظامي ۽ زرعي مسئلن تي تجزيا /مضمون /رپورٽون لکيون پر انهن ۾ خبريت سان گڏ ادبي چسُ هوندو هو. ادريس عباسي پرائڻ / سکڻ جي مسئلي ۾ ڪوبه عار محسوس نه ڪندو هو. هو هر خبر، مضمون يا ڪوبه تجزيو اداري کي موڪلڻ کان اڳ ۾ فون ڪري مون سان ونڊ ڪندو هو جيترو ممڪن ٿي سگهندو هو مان سندس خيال ۽ الفاظن کي برقرار رکي اصلاح ڪندو رهيس ُ ادريس جڏهن مهراڻ ٽي وي لاءِ ڪم شروع ڪيو ته ان وقت مان ڌرتي ٽي وي ۾ ڪم ڪندو هيس، هو گهٽ تعليم لاءِ اڻ اعلانيه منهنجو رپورٽر مقرر ٿيل هو، ادريس جي سيڪيورٽي وغيره کي نظر ۾ رکندي کيس مخفي رکي به خبرون هلائڻيون پونديون هيون ادريس گمبٽ تعلقي جو واحد رپورٽر هو جيڪو ادب ۽ اديبن، تاريخي اهميت جي حامل هنڌن ماڳن درگاهن بابت مفصل رپورٽون ان ايئر ڪندو هو ادريس پاڻ شاعر هجڻ سبب خبرن وارن پيڪيجن جي بي گرائونڊ ۾ به ڪانه ڪا شاعري يا ميوزڪ جا آلاپ ڇڏيندو هو. ادريس ڪاري ڪامڻ جي مرض کي خبرن ۽ اسٽورين ۾ اهڙو فوڪس ڪندو هو جو لاڳاپيل عالمي ادارا پڻ نوٽيس ڪندا هئا ۽ آخر ۾ ادريس پاڻ به ڪاري ڪامڻ جي ور چڙهي ويو علم دوست ادبي سنگت ۾ مرڪزي نائب صدر ٿيڻ بعد ادريس عباسي علامه حزب الله سومرو ۽ ٻين جي صحبت ۾ اچڻ سبب / مشورن تي عمل ڪندي تحقيق تنقيد ۽ سچل شناسي ۾ پير پاتو ايم اي سنڌي به ڪيائين. سچل سائين جي عرس تي ادبي پروگرامن لاءِ "عيد سعيد" جيان ٺهي سنڀري خيرپور ايندو هو ۽ رات مون وٽ رهندو هو. پنهنجي علائقي جي ڪيترن ئي ساٿين کي جن ۾ اسلم ٻڌ، غلام رسول ڪلهوڙو، غلام حسين تبسم، زاهد تنيو، جاويد ٻڌ، اسلم "پياسي" عباسي به شامل آهن، کي صحافت ادب، شاعري ۽ سچل ادبي ڪانفرنس ۽ مشاعري طرف راغب ڪيو. ادريس عباسي صرف علم دوست ادبي مرڪزي عهديدار نه رهيو پر هن کي گمبٽ پريس ڪلب ۾ به آفيس بيريئر طور قبوليت ملندي رهي. حفيظ منگي ۽ ڪشور ڪمار وارا صحافي دوست ان ڳالھ جي گواهي ڏيندا، سندس ادبي ۽ صحافتي دوستن جو حلقو گمبٽ ۽ خيرپور کان سواء شڪارپور، حيدر آباد، سکر ۽ ڪراچي تائين پکڙيل هو ادريس عاجز عباسي جڏهن به ڪنهن ڪم ڪار سانگي، ڪنهن ادبي ڪانفرنس يا زڪوات کاتي جي ڪم سان خيرپور ايندو هو گهران نڪرڻ شرط فون ڪري چوندو هو ته "خادم اڪرم جي ماءُ کان اجازت وٺي خيرپور ٿو اچان، خيرپور ۾ ضرور رهجان، ملاقات ڪريون ادريس جڏهن به مون وٽ يا مون لاءِ، ايندو هو ته هٿين خالي نه ايندو هو، ڪانه ڪا سوکڙي يا تحرير کڻي ايندو هو ، سندس شاعري، تحرير يا اسٽوري هوندي هئي ته پڙهي ٻڌائي پاس ڪرائيندو هو ادريس عباسي سان دوستي سبب، صوبوديرو، سڳيون، جادو، اڳڙا، راضيديرو، واسي پاسي منهنجي ڪافي استادن عالمن صحافين اديبن سان شناسائي ٿي ادريس عباسي ۽ مان زڪوات کاتي ۾ ڪافي سٺي ورڪنگ رليشن شپ رکي، هو عاملين هو ۽ مان لوڪل زڪوات ڪميٽي جو چيئرمين، ان ڪري "زڪوات لا" زڪوات ۾ ڊسٽريبيوشن  اسٽرڪچر، ۽ زڪوات جي عملدارن سان ڪافي شناسائي ۽ ويجهڙائيون قائم ڪيون 2006ع ۾ مون شادي ڪئي، ادريس جي تجويز تي ساٿي لوڪل چيئرمينن، ڪلارڪن ۽ آفيسرن کي مدعو ڪيو، ان موقعي ضلع زڪوات ڪميٽي جي چيئرمين ۽ منهجي استاد سائين پروفيسر سليم الحق عباسي کان وٺي عبدالستار رند تائين سميت پنج ويھ کان وڌيڪ اهڙن دوستن شرڪت ڪئي جيڪي زڪوات کاتي ۾ ادريس ۽ منهنجا گڏيل دوست هئا. ادريس زڪوات کاتي ۾ عاملين هجن ڪري گمبٽ تعلقي جي ڪچي ۽ پڪي ۾ سڀني ديهن کي ڄاڻيندو هو سڀني ديهن جي لوڪل زڪوات چيئرمينن سان رابطو هجن ڪري ان تعلق کي صحافت ۾ به ڪتب آڻيندو هو بيماري ۾ وڪوڙجي وڃن سبب اسان کي ادريس جي بچڻ جو آسرو گهٽ هو پر يار يرقان کي شڪست ڏيڻ بعد اچي جو قلم هٿ ۾ کنيائين ته ڪيئي ڪتاب سرجي رکيائين جنهن سان علم دوست ادبي سنگت ۽ ڪارڪردگي جرڪي پئي ادريس جي ڪتاب جي مهورت خيرپور ۾ ڪرايم، ته رپڙي، گمبٽ احمدپور ،شڪارپور، اڳڙا، ۽ خيرپور جي ڪافي دوستن شرڪت ڪري کيس م مان بخشيو ساڻس ڪڏهن ڪابه چڱائي ڪبي هئي يا حمايت ته اظهار تشڪر ادا ڪرڻ ۾ اصل دير نه ڪندو هو ادريس اڪثر ڪري فون تي منهنجي نياڻين يسرا ڪلهوڙو ۽ نسرا ڪلهوڙو کان پنهنجي شاعري ترنم ۾ ٻڌندو هئو، خاص ڪري سندس نظم /غزل ڌرتي خاطر جنگ ڪبي کيس وڻندو هو، پاڻ به راڳ جو شوقين هو شاعري لکڻ مهل ڳائي لکندو هو راڳ جي حوالي سان نظر لاکائي ۽ ڪجهه صوفي فنڪار سندس رهنمائي ڪندا هئا ادريس جي زندگي جي آخري ايامن ۾ مون کي ڪراچي وڃڻ جي اهڙي چوس پئجي وئي جو هفتي جا پنج ڏينهن ڪراچي ۾ گذاريان. ان عمل ۾ محمد علي ابڙو کان سواء صاحب خان ڀنڊ ۽ اعجاز چنا جو ڪافي عمل دخل رهيو ادريس عباسي کان 2022 جي مئي مهيني ۾ مون ڪراچي مان فون ڪري طبيعت خيريت معلوم ڪئي ۽ کيس مطلع ڪندي چيو ته اسان اوهان سان خيرپور ۾ ڪا مختصر رهاڻ رچائڻ جو سوچيو آهي اچي سگهندين؟ ۽ اهو به ٻڌاء ته ڪينء پهچندين، توکي کڻڻ لاءِ مون کي ڇا ڪرڻو پوندو پهريان وڏو ۽ ٿڌو ساھ کڻي چيائين خادم مان هاڻي شايد گهڻو وقت جيئرو رهي نه سگهان، وٺجي ويو آهيان صفا، پر يار توڏي ته پاڻ کي کڻائي به اچبو، رات وقت ڪار ڪرائي تسليم کي ساڻ ڪري ايندم، پر پروگرام مختصر رکجان ء ملان (علامه حزب الله سومرو ) سان مشورو ضرور ڪجان، سليم ٽانوري صاحب کي مهمان رکجان ء، ٻڌو اٿم ته هاڻي انور پرديسي تنظيم کان منهن موڙي، مخالفن جي ور چڙهي ويو آهي، خادم يار، انور کي کي تنظيم ۾ ڪيڏي عزت ملي!؟ پر يار اٿئي پراڻو ان کي به پرچائي وٺي اچجان، دوستن کي ڏسڻ لاءِ دل چوي ٿي. پروگرام تي خرچ نه ڪجان يا صفا گهٽ ڪجانء دل وڏي اٿئي پر يار تون به غريب آهين. مان به تسليم کان سواء هڪ ٻہ ماڻهون سان کڻي ايندم بس چڱو تون هاڻي انهن نصيحتن کي ڇڏ رڳو پاڻ پهچڻ جي پڪ ڏي، مون سندس ڳالھ کي اڌ ۾ ڪٽيندي چيو پروگرام چانڊوڪي رات ۾ ڪندم، توکي به بوسڪي جو اهڙو پٽڪو سوکڙي ۾ ڏيندم /پارائيندم جو راڄ ڏسندئي پڳون پائيندڙ سردار برداشت ڪني يا لاهي کڻائي وڃڻي، حفاظت پاڻ ڪجان، مان ٻڌل ناهيان باقي پٽڪو پارائيندم مان. طبيعت جي ناسازي سبب به منهجي يار ڪافي ٽهڪ ڏنا ۽ وراڻيائين اها پٽڪا پارائڻ جي واه جو اٽڪل ڪئي اٿئي، اعجاز چنا ۽ ملان کي به پروگرامن ۾ پٽڪا پارائي واھ جو ڪم ڪيئي، اعجاز چنا واري پروگرام جي صدارت لالڻ چنا کان صدارت ڪرائي تمام ڀلو ڪم ڪيئي، ايئين چئي منهنجو يار کلندو رهيو پر مسلسل، ڪجهه دير خاموش ٿي وري ڳالهائڻ شروع ڪيائين خادم تنهنجو سڀ ڳالهيون ڀليون پر يار منهنجن ننڍڙن، ڀائرن ۽ پٽن جا نالا کڻندو ويو جي پارت هجئي هاڻي شايد زندگي مون سان ڊگهو ساٿ نه ڏئي ان ئي سال جون مهيني ۾ سنڌ اندر بلدياتي چونڊون هيون ڪجهه دوستن مان سائين امير گل ڪٽوهر، محمد علي ابڙو صاحب ،آزاد انصاري فياض خميساڻي ،سميت ڪافي دوست قسمت آزمائي ڪري رهيا هئا مان به سندن ڪاميابي لاءِ دوستن ۽ ووٽرن کي هٿ جوڙ ڪري رهيو هيس اليڪشن مهم جا آخري هفتو ڏھ ڏينهن پٽ ياسر علي سميت وڃي نئونديرو ۾ لڏو لاهي ويهي رهيس، جتي محمد علي ابڙو صاحب يونين ڪائونسل بهمڻ مان اليڪشن وڙهي رهيو هو ان دوران سوشل ميڊيا ذريعي ادريس جي وڇوڙي جي خبر پئي ادريس جو وڇوڙو منهنجي لاءِ، منهجي دوستن، صحافت، ادب ۽ علم دوست ادبي سنگت، زڪوات کاتي ۽ ڪلهوڙا برداري لاء وڏو ڌچڪو يا نقصان هو اڄ 19 جون تي گمبٽ ۾ ورسي تقريب آهي، ان جا پٽ ڀائر ڀائٽيا، يار دوست، علم دوست ساٿي، صحافي ،مٽ مائٽ، ڪلهوڙا بردري جا نامور ماڻهون ته موجود آهن پر ادريس واري دور ۾ علم دوست ادبي سنگت جي، خاتون مرڪزي صدر، ۽ ڌرتي جا گيت سرجيندڙ سرجڻهار صنم سنڌو ڀنڀرو ۽ ادريس ڪونه آهن. علم دوست جا مرڪزي صدر ۽ نائب صدر ٻئي مرحومن ٿي چڪا آهن سندن سوچ، پيغام ۽ يادون رهجي ويون آهن مٿي ذڪر ڪيل ٻئي مرحومين، ٻئي ڪلاڪار، ٻئي قلم ڪار، منهنجا لاڏلا، گهڻ گھرا، مڻيا دار ماڻهون هئا سندن يادن جا سيلاب اکين تي ڪڪر برسائي رهيا آهن. شال جنت جي باغن جا رهواسي هجن. ٻنهي ڌرتي ڌڻي ٿي مارن ماڻهن لاءِ گيت لکيا ظلم خلاف قلم کي جنبش ۾ آندو، ۽ امر ٿي ويا