User:Valon Thaqi/sandbox

Frymëmarrja është një zinxhir i reaksioneve kimike që u mundëson të gjitha qenieve të gjalla të marrin energjinë e nevojshme për të mbijetuar. Bimët kërkojnë oksigjen për të marrë frymë, procesi në kthim jep dioksid karboni. Ndryshe nga njerëzit dhe kafshët, bimët nuk kanë ndonjë strukturë të specializuar për shkëmbimin e gazrave, megjithatë, ato posedojnë stomata (Stomata janë poret e vogla të vendosura në epidermën e gjetheve, kërcellit dhe organeve të tjera (gjenden në gjethe). Dhe thjerrëzat (gjenden në kërcell) të përfshirë në mënyrë aktive në shkëmbimin e gaztë. Gjethet, kërcellët dhe rrënjët e bimëve marrin frymë me një ritëm të ulët krahasuar me njerëzit dhe kafshët. Të gjitha bimët e gjelbërta marrin frymë përmes procesit të frymëmarrjes qelizore. Në këtë proces, lëndët ushqyese të marra nga toka shndërrohen në energji dhe përdoren për aktivitete të ndryshme qelizore.

Të dyja kafshët dhe njerëzit marrin frymë, i cili është një hap i përfshirë në frymëmarrje. Bimët marrin pjesë në frymëmarrje gjatë gjithë jetës së tyre pasi qeliza bimore ka nevojë për energji për të mbijetuar, megjithatë, bimët marrin frymë ndryshe, përmes një procesi të njohur si frymëmarrja qelizore.

Në këtë proces të frymëmarrjes qelizore, bimët gjenerojnë molekula glukoze përmes fotosintezës duke kapur energjinë nga rrezet e diellit dhe duke e shndërruar atë në glukozë. Disa eksperimente të gjalla demonstrojnë frymëmarrjen e bimëve. Të gjitha bimët marrin frymë për të siguruar energji që qelizat e tyre të jenë aktive ose të gjalla.

Bimët posedojnë një aftësi specifike për të sintetizuar ushqimin e tyre përmes fotosintezës. Fotosinteza bëhet vetëm në ato pjesë të bimëve që kanë klorofil, pjesët e gjelbra të bimës. Fotosinteza është aq e dukshme saqë herë-herë duket se maskon procesin e frymëmarrjes në bimë. Frymëmarrja nuk duhet të gabohet si fotosintezë. Frymëmarrja ndodh gjatë gjithë ditës, por procesi i fotosintezës ndodh gjatë ditës, vetëm në prani të rrezeve të diellit. Si pasojë, frymëmarrja bëhet e dukshme gjatë natës në bimë.

Kjo është arsyeja që ne shpesh dëgjojmë njerëz të paralajmërojnë kundër gjumit nën një pemë gjatë natës, pasi kjo mund të çojë në mbytje për shkak të sasive të tepërta të dioksidit të karbonit të çliruar nga pemët pas frymëmarrjes.