User:VibhuteSunil/sandbox

डॉ. सुनील विभुते

डॉ. सुनील विभुते यांनी 1996 पासून विज्ञानसाहित्य लेखनास सुरुवात केली. महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध वर्तमानपत्रे, साप्ताहिके, मासिके, विशेषांक इत्यादीतून विविध विषयावर त्यांनी आतापर्यंत 200 हून अधिक लेखांचे व अनेक सदरांचे लेखन केले आहे. तसेच नामांकित दिवाळी अंकातून विज्ञानकथांचे लेखन केले आहे. सन 2016 मध्ये त्यांचा पहिला विज्ञानकथा संग्रह ‘विस्मयकारी विज्ञानकथा’ प्रकाशित झाला. या कथासंग्रहाला आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे शास्त्रज्ञ डॉ. विजय भटकर यांची प्रस्तावना लाभली आहे. भ्रष्टाचार, गुंडगिरी, वशिलेबाजी, दारूचे व्यसन, ढासळणारी नैतिक मुल्ये, प्रदूषण, निराधार वृद्धांचे जीवन अशा विविध सामाजिक समस्यांशी विज्ञानासोबत केलेली मनोरंजक गुंफण ही या पुस्तकाची ठळक वैशिष्ट्ये आहेत. या पुस्तकातील ‘बॅटमॅन’ व ‘ऑपरेशन सुपरपॉवर’ या दोन कथांवर आधारित नभोनाट्ये पुणे आकाशवाणी केंद्रावरून प्रसारित करण्यात आली आहेत. या पुस्तकातील ‘निर्णय’ ही विज्ञानकथा इ. 10 वी मराठी विषयाच्या ‘कुमार भारती’ पाठ्यपुस्तकात समाविष्ट केली आहे. डॉ. सुनील विभुते यांचे दुसरे पुस्तक ‘अजब शास्त्रज्ञांच्या गजब कथा’, 2020 साली प्रकाशित झाले आहे. या पुस्तकाला आदरणीय डॉ. विजय भटकर यांची प्रस्तावना आहे. कुशाग्र बुद्धीमत्ता, अभ्यासपूर्ण निरीक्षण, असामान्य जिद्द, चिकाटी, अखंड परिश्रम, विसराळूपणा व विक्षिप्तपणा अशी अनेक स्वभाववैशिष्ट्ये प्रतिबिंबित करणारे शास्त्रज्ञांच्या जीवनातील प्रसंग य पुस्तकामध्ये आहेत. हे पुस्तक मनोरंजनाबरोबरच ज्ञान व प्रेरणा वाचकांना देते. बालवाचकांसाठी डॉ. सुनील विभुते यांनी ‘सुरस धातू गाथा, भाग 1 व 2’ ही दोन पुस्तके लिहिली आहेत. विविध धातूंच्या विविध देशातील मनोरंजक कथा या पुस्तकामध्ये आहेत. या पुस्तकाला प्रसिद्ध विज्ञान साहित्यिक श्री. जोसेफ तुस्कानो यांची प्रस्तावना आहे. डॉ. विभुते यांचा ‘मिरॅकल’ हा दुसरा विज्ञानकथा संग्रह राजहंस प्रकाशन, पुणे यांनी फेब्रुवारी 2023 मध्ये प्रकाशित केला आहे. या पुस्तकाला प्रसिद्ध विज्ञानकथाकार व कादंबरीकार प्रा. डॉ. संजय ढोले यांची प्रस्तावना आहे. एका बाजूला आजच्या सामाजिक समस्या आणि दुसरीकडे विज्ञानाचा भविष्यवेधी विचार करून त्यावर आधारित संकल्पनांच्या साहाय्याने त्या समस्यांवर शोधलेले उत्तर, हे या पुस्तकातील कथांचे वैशिष्ट्य आहे. दहशतवादापासून परग्रहवासीयांच्या स्वारीपर्यंत, राक्षसमानवापासून यंत्रमानवापर्यंत विविध विषय कथांमधून हाताळले आहेत. पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकर सोलापूर विद्यापीठाच्या एम. ए. मराठी भाग 1 च्या अभ्यासक्रमात या पुस्तकाचा समावेश करण्यात आला आहे. अमेरिकेतील डेट्राईट शहरातून प्रसिद्ध होणाऱ्या ‘निनाद’ या जागतिक दिवाळी अंकातर्फे सन 2023 मध्ये घेण्यात आलेल्या जागतिक मराठी कथा स्पर्धेत त्यांच्या ‘ऑक्सिडीग्रेड’ या विज्ञानकथेला जागतिक उत्कृष्ट कथेचा पुरस्कार मिळाला आहे. आकाशवाणी पुणे, सोलापूर व उस्मानाबाद केंद्रावरून पर्यावरण, प्रदूषण व विविध वैज्ञानिक विषयावर 100 हून अधिक व्याख्याने त्यांनी दिली आहेत. समाजात विज्ञानाचा प्रसार करणे, वैज्ञानिक दृष्टिकोन निर्माण करणे, विज्ञानाची आवड निर्माण करणे या उद्देशाने त्यांनी ‘स्टोरी म्युझीयम सुनील विभुते’ हे यु ट्यूब चॅनेल व ‘डॉ. सुनील विभुते फाऊंडेशन’ ही संस्था स्थापन केली आहे. महाराष्ट्रातील प्रख्यात साहित्य संस्थांचे त्यांना आतापर्यंत 40 राज्यस्तरीय पुरस्कार मिळाले आहेत.