User:Vlerat e Matit

Trashëgimia Kulturore Mat'' Ura e vashes ndodhet ne rrethin Mat, poshtë fshatit-fshat, me një distanc nga qyteti i Klosit rreth 1 kilometer. Ura e Vashes është një ndër urat më të vjetra të këtij stili të ndertuarit në Shqiperi, dhe me vlera shumë të rralla historiko-kulturore. Në rrethin Mat, ka shumë vende që ende të pa zbuluar nga vizitoret vendas, apo të huajë. Por në këtë zone, duke mos qenë në vëmendje të pushtetit, kjo ka mbetur pa infrastruktur rrugore. Gjithashtu perveç kësaj, ka dhe vende të tjera që nuk duhen lënë pa përmendur, si kalaja e Petralbes që nga zbulimet e bëra, është kala mesjetare e ndërtuar në kohën e sundimit të Perandorit Bizantin Justianit të I, në shekullin e VI pas Krishtit. Kjo qe një prej kalave të ngritura prej tij në sistemin mbrojtës së Perandorisë. Është kala e ngritur mbi një terren me shpate mjaft të pjerrëta, madje nga ana jugore dhe juglindore të thepisura, të cilat e kanë bërë kalanë shumë të mbrojtur. Ajo u ngrit në momentin kur Kalaja e Vilës, kala antike, e cila ndodhet përballë Kalasë së Petrelës, e humbi rëndësinë e saj. Ajo u ngrit kryesisht për qëllime ushtarake. Kalaja e Petrelës kontrollonte rrugën Egnatia, dega Durrës-Tiranë-Elbasan, e cila për kohën kishte rëndësi të veçantë. Në fillim të shek. XIV-të ishte nën sundimin e Topiajve, në atë kohë zotërues midis Matit e Shkumbinit, në një faqe të murit ruhet dhe emblema e parë e Topiajve. Por nuk duhen harruar dhe figurat e larta të Matit si Pjetër Budi që lindi në Gur të Bardhë Mat, nga një familje e dëgjuar dhe e vjetër. Mësimet e para dhe formimin e tij intelektual e mori në vend, pranë disa ipeshkevet të ndryshëm, deri në moshën 21-vjeçare. Por më bën habi që po të kërkosh në internet nuk mund të gjesh as dhe një informacion për këtë rreth, kjo tregon që drejtus të muzeut Mat apo organe përkatës të këtyre studimeve,  nuk janë aspak të interesuar për këto vlera të çmuara të vendit tonë. Por mos harroni se vlerat kulturore janë krijuar dhe vazhdojnë të krijohen gjatë tërë procesit të zhvillimit të shoqërisë njerëzore. Krijimin e vlerave kulturore e kanë mundësuar shumë faktorë. Vlerat janë orientim për sjelljet tona. Shpresoj që ky informacion të sherbej sadopak. . . Faleminderit. . . ! F.C