User:Waipod Jumraksa/sandbox

ประวัติบ้านดอนศาลา อำเภอ นาหว้า จังหวัด นครพนม บ้านดอนศาลา หมู่ 1,11 ชาวบ้านดอนศาลา หมู่ที่ 1,11 ต.เหล่าพัฒนา อ.นาหว้า  จ.นครพนม ได้อพยพโยกย้ายถิ่นฐานมาจากบ้านดอนแดง   ต.บ้านเสียว  อ.นาหว้า  โดยอพยพมาอาศัยในบริเวณนี้เพื่อทำการเกษตรเป็นหลัก ทำนาทำไร่ทำสวนเลี้ยงสัตว์ เริ่มแรกได้ก่อตั้งที่อยู่อาศัยกระจายไปสามจุดคือหนองดินดาก เหล่าดงหมากยาง และที่ดอนศาลาในปัจจุบัน  ต่อมาประมาณอีกสิบปี  พ.ศ.2466 จึงได้รวบรวมผู้คนชักชวนญาติพี่น้องมาอาศัยอยู่ที่เดียวกันเพื่อจะได้ตั้งเป็นหมู่บ้าน  มีพ่ออุ้ยคา  คะสา เป็นผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน  ผู้ใหญ่บ้านอยู่ที่บ้านดอนแดงคือผู้ใหญ่กำนันแก้ว  ประมาณ พ.ศ.2478 จึงได้รับแต่งตั้งหมู่บ้านอย่างเป็นทางการ  ชื่อว่า “บ้านศาลากอย” ต.บ้านเสียว อ.ศรีสงคราม  มีผู้ใหญ่บ้านคนแรกคือพ่อผู้ใหญ่พรหมา ปัญญาสาร พ่อใบ  คะสุดใจ  เป็นผู้ช่วย พ.ศ.2514  จึงได้ย้ายมาขึ้นกับ กิ่งอ.นาหว้า ในปี พ.ศ.2518 ได้เปลี่ยนชื่อหมู่บ้านจาก “บ้านศาลากอย” เปลี่ยนชื่อเป็น    “บ้านดอนศาลา” ต.เหล่าพัฒนา  อ.นาหว้า จนถึงปัจจุบัน  มีอาณาเขตของหมู่บ้านดังนี้ ทิศตะวันออก มีอาณาเขตจดลำน้ำอูนและฮ้วยดินหม้อติดต่อกับบ้านเซียงเซา  บ้านโพนขาวตำบลโพนสว่าง  และบ้านนาโพธิ์   ตำบลนาโพธิ์  อำเภอศรีสงคราม ทิศตะวันตก มีอาณาเขตจดสายน้ำหนองคำพี้หนองท่ม  หนองหมาแจะ รวมกันเรียกว่า ซ่อมสาวพา   ติดต่อกับเขตแดนบ้านหนองดุด  และบ้านเหล่าพัฒนา   ตำบลเหล่าพัฒนา  อำเภอนาหว้า ทิศเหนือ  มีอาณาเขตจดสายน้ำหนองบัวขาว  หนองบัวยาว (หนองใหญ่) ติดต่อกับเขตแดนบ้านดอนสมอ  บ้านดอนมะจ่าง ตำบลท่าบ่อ และบ้านข่า   อำเภอศรีสงคราม ทิศใต้  มีอาณาเขตจดลำฮ้วยกุดลม   ติดต่อกับบ้านดอนพะธาย และบ้านดอนแดง ตำบลบ้านเสียว   อำเภอนาหว้า	มีเนื้อที่  12  ตารางกิโลเมตรโดยประมาณ ภาษา  ญ้อกะเหลอ ศาสนา พุทธ ประชากร   หมู่ที่ 1  มี  145  ครัวเรือนประชากรชาย  322  คนหญิง  315 คนรวม   637     คน หมู่ที่ 11 มี  147  ครัวเรือนประชากรชาย  322  คนหญิง  327 คนรวม   649     คน ประชากรรวม 2 หมู่ ชาย 644 คนหญิง  642  คนรวมทั้งสิ้น  1,268  คน อาชีพ    อาชีพหลัก   เป็นชาวนา  ทำนาทำไร่ทำสวน อาชีพเสริม  เลี้ยงสัตว์    เช่น  เลี้ยงปลา  เลี้ยงวัวควาย  ปลูกผักผลไม้  รับจ้างทั่วไป   ค้าขาย ทำไส้เดือนและปลิงตากแห้ง 	 หาของป่า        เป็นต้น ประเพณี   มีประเพณีตามฮีตสิบสองคองสิบสี่โดยทั่วไป แบ่งออกเป็น 2  อย่างคือ ประเพณีประจำปี เช่น  ส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่  สงกรานต์  เข้าพรรษาออกพรรษา  ทอดกฐิน ลอยกระทง  บุญประจำปี  ทอดผ้าป่า ประเพณีที่จรมา เช่น   ขึ้นบ้านใหม่   บายศีสู่ขวัญ  แต่งงาน  เกี่ยวกับการตาย ความเชื่อ   เช่น  ผีไท้ผีน้ำ  การทำแต่งแก้บูชา  การเลี้ยงปู่ตา  การสูตรรดน้ำ  พิธีส่งแขก   พิธีหว่านแฮ่หว่านทราย คำขวัญ  อยู่สุขมีกิน  แผ่นดินสร้างเงินทอง  หนองนาปลาชุม  รวมกลุ่มพัฒนา  ดอนศาลาพาเจริญ ในปีพ.ศ. 2483 ผู้ใหญ่พรหมา  ปัญญาสาร  ลาออกจึงได้แต่งตั้งผู้ใหญ่มี  คะสาเป็นผู้ใหญ่บ้านคนที่ 2  และทางราชการได้ก่อตั้งโรงเรียนประชาบาลในหมู่บ้านขึ้นชื่อว่า “โรงเรียนบ้านศาลากอย” มีนายเฝือ  วะชุมเป็นครูใหญ่   พ.ศ.2511  ผู้ใหญ่มีเกษียณราชการ  ผลงานที่สำคัญคือปรับปรุงซ่อมแซมวัด ดูแลโรงเรียนได้ย้ายจากโรงเรียนเก่าเนื้อที่น้อยมอบที่ใหม่ให้ทางทิศตะวันตก 16 ไร่คือโรงเรียนในปัจจุบัน และปรับปรุงแผนผังในหมู่บ้านกำหนดขอบเขตถนนหนทางให้เหมาะสมเพื่อรองรับการพัฒนาในโอกาสต่อไป พ.ศ. 2511 ได้แต่งตั้งผู้ใหญ่บ้านคนที่ 3 คือผู้ใหญ่โงน จำรักษามีผู้ช่วยคือนายบัว สุวรรณมาโจ  นายคำมา บุญเพ็ง นายจอม อินอุเทน  นายวิจิตร เกษมศิลป์ ในสมัยนี้เกิดการพัฒนาขึ้นอย่างก้าวกระโดด เช่น ผู้ใหญ่บ้านบริจาคที่ให้ราชการสร้างสถานีอนามัยตำบลในหมู่บ้าน มีชมรมเลี้ยงสัตว์ 200 ไร่ สร้างฝายหนองโดก กุดลม  หาทุนสร้างห้องสมุดให้โรงเรียนพ.ศ.2519 ได้เปลี่ยนชื่อหมู่บ้านจาก “บ้านศาลากอย” เปลี่ยนเป็น “บ้านดอนศาลา” จนปัจจุบัน พ.ศ. 2531 ได้แต่งตั้งผู้ใหญ่บ้านคนที่ 4 คือผู้ใหญ่ทอน คะสา  มีผู้ช่วยคือนายคำมา บุญเพ็ง  นายวิจิตร เกษมศิลป์ มีผลงานคือท่านได้บริจาคที่ดินของท่านเพื่อสร้างศูนย์เด็กเล็กในหมู่บ้าน มีความเจริญอย่างรวดเร็วมีไฟฟ้า ประปาในหมู่บ้าน โครงการอ่างเก็บน้ำหนองโดก ขุดลอกหนองหมาตายของ รพช. พ.ศ. 2536 ได้แต่งตั้งผู้ใหญ่บ้านคนที่ 5 คือผู้ใหญ่บุญเทียม คะสา มีผู้ช่วยคือนายสุ่ม ปัญญาสาร  นายคำมา บุญเพ็ง นายพนม ท้าวนาง ปกครองชาวบ้าน 225 ครอบครัว ผลงานที่เกิดขึ้นคือ ขยายประปา ไฟฟ้าให้ทั่วถึง เกิดถนนลาดยางในหมู่บ้าน 1.5 กม. มีการเลือกตั้ง อบต. เป็นครั้งแรก พ.ศ. 2541 ได้แต่งตั้งผู้ใหญ่บ้านคนที่ 6 คือผู้ใหญ่สุ่ม ปัญญาสาร มีผู้ช่วยคือนายหวาด พวงพั้ว  นายคำสี อุปทุม ช่วยกันให้บริการชาวบ้าน 238 ครอบครัว มีโครงการสำคัญเช่น ทำศาลาการเปรียญวัด ขุดลอกหนองบัว โครงการฉางข้าว กองทุนเงินล้าน กองทุน กขคจ. ถนนคอนกรีต อบต. และโครงการโทรศัพท์ในหมู่บ้านได้เกิดขึ้น ช่วงปลายสมัยของผู้ใหญ่สุ่ม ปัญญาสาร ช่วงเดือน พฤษภาคม 2545 ทางราชการได้อนุมัติให้แบ่งแยกหมู่บ้านเป็นสองหมู่ได้แล้ว จึงเกิดหมู่ที่ 11 บ้านดอนศาลาขึ้น มีการเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้านจึงได้ผู้ใหญ่คำพร  มักธิพันธ์เป็นผู้ใหญ่บ้านอีกคน นับเป็นผู้ใหญ่บ้านคนที่ 7 ปกครองดูแลหมู่ที่ 11 ต่อไป พ.ศ. 2546 ได้นายเผย เสนสุข เป็นผู้ใหญ่คนที่ 8  ของหมู่ที่ 1 มีนายนาจ  คะสุดใจ  นายฤทัย บุญเพ็ง  นายสงัด คะสา เป็นผู้ช่วย  มีอยู่ 238 ครอบครัว ชาย 589  หญิง 594  รวมได้ 1183 คนเกิดผลงานในช่วงนี้คือ ถนน อบต.หลายสาย  ศาลาที่ป่าช้า หออำนวยการบาตรสวรรค์  ถมพื้นที่ให้วัด 2 ไร่ เมื่อทางราชการได้อนุมัติให้แยกหมู่บ้านเป็น 2 หมู่ได้คือหมู่ 1 และหมู่ 11 โดยแบ่งแยกหมู่บ้านตามถนนผ่ากลางหมู่บ้านจากตะวันออกไปสู่ตะวันตก ผ่าครึ่งซีก ฝ่ายทิศเหนือเป็นหมู่ 11 มีสถานที่สำคัญคือโรงเรียน สถานีอนามัย โรงเรียนศูนย์เด็กเล็ก และตลาดชุมชน ฝ่ายทิศใต้เป็นหมู่ที่ 1 เดิมมีสถานที่สำคัญของหมู่บ้านคือวัดสว่างอารมณ์ มีข้อมูลดังนี้

หมู่ที่ 1	หมู่ที่ 11 ผู้ใหญ่คนที่ 8 นายเผย เสนสุข ผู้ช่วย -นายนาจ  คะสุดใจ    นายฤทัย  บุญเพ็ง นายสงัด คะสา ประชากร  120 ครอบครัว  ชาย  300  หญิง  323 รวม 623  คน คุ้มการปกครองดูแล 6 คุ้ม คุ้มแสงอรุณ คุ้มแสงตะวัน คุ้มกลาง  คุ้มสันติสุข คุ้มโนนสวรรค์ คุ้มรุ่งเรืองพัฒนา ผลงานที่สำคัญร่วมกับหมู่ 11 1.สร้างศาลาอเนกประสงค์ที่ป่าช้า 2.หออำนวยบาตรสวรรค์ 3.ถนนคอนกรีต อบต. 160 เมตร 4.ต่อเติมศูนย์เด็กเล็ก 5.ถมพื้นที่ให้วัด 2 ไร่ 6.ต่อเติมศาลาการเปรียญและวาดภาพพุทธประวัติ 7.ทำประตูเหล็กเข้าออกวัด 8.มอบเงินช่วยเหลืออนามัย โรงเรียน ศูนย์เด็กอย่างละ 5,000 9.สร้างลานแอโรบิกที่อนามัย 6,000 บาท 10.ออกลางวัดหนองบัว ดงดอกไม้หัวโพนแดงด้วยงบของ อบต. 67,300 บาท	ผู้ใหญ่คนที่ 7 นายคำพร มักธิพันธ์(สมัยที่ 1) ผู้ช่วย -นายเจริญ    พวงพั้ว    นายพิชัย  คะสา ประชากร    118 ครอบครัว  ชาย 289  หญิง 271 รวม 560  คน คุ้มการปกครองดูแล 5 คุ้ม  คุ้มสามัคคีธรรม คุ้มเจริญสุข  คุ้มร่วมสามัคคี  คุ้มไทยเจริญ คุ้มแสงสว่าง ผลงานที่สำคัญร่วมกับหมู่ 1 1.สร้างศาลาอเนกประสงค์ที่ป่าช้า 2.หออำนวยบาตรสวรรค์ 3.ถนนคอนกรีต อบต. 160 เมตร 4.ต่อเติมศูนย์เด็กเล็ก 5.ถมพื้นที่ให้วัด 2 ไร่ 6.ต่อเติมศาลาการเปรียญและวาดภาพพุทธประวัติ 7.ทำประตูเหล็กเข้าออกวัด 8.มอบเงินช่วยเหลืออนามัย โรงเรียน ศูนย์เด็กอย่างละ 5,000 9.สร้างลานแอโรบิกที่อนามัย 6,000 บาท 10.ออกลางวัดหนองบัว ดงดอกไม้หัวโพนแดงด้วยงบของ อบต. 67,300 บาท

พ.ศ. 2551 ผู้ใหญ่เผยหมดวาระ  จึงได้แต่งตั้งผู้ใหญ่ใหม่ ผู้ใหญ่คนที่ 9 นายสงัด คะสา ผู้ช่วย -นายนาจ  คะสุดใจ    นายสวาท  โคตตะ ประชากร  120 ครอบครัว  ชาย  300  หญิง  323 รวม 623  คน คุ้มการปกครองดูแล 6 คุ้ม คุ้มแสงอรุณ คุ้มแสงตะวัน คุ้มกลาง  คุ้มสันติสุข คุ้มโนนสวรรค์ คุ้มรุ่งเรืองพัฒนา ผลงานที่สำคัญร่วมกับหมู่ 11 1.ต่อสู้ที่ดินพิพาทที่สาธารณะที่ออกลางวัด 2.ขุดลอกหนองดินดาก หนองขี้เต่า หนองใหญ่ หนองบัวยาว 3.ถนนคอนกรีต อบต. 4.สร้างตลาดชุมชน SME  งบประมาณ 270,000 บาท 5.ปลูกสวนกกที่บริเวณหนองดูม 6.รับผิดชอบที่สาธารณะ หนองขี้เต่า  หนองดินดาก หนองน้ำสร้าง หนองบัวยาว  หนองบัวสุด  หนองจอก กุดกระโดน กุดยาว  กุดจารย์แก้ว  กุดเซือม  หนองหวาย กุดกระเตี้ย กุดตากล้า  เหล่าปอหู 7.ซื้อเครื่องสูบน้ำทำนาปัง 250,000 บาท 8.ปรับปรุงศาลาวัด 50,000 บาท 9.เป็นประธานคณะกรรมการสถานศึกษา

กันยายน 2558 เกษียณราชการของผู้ใหญ่สงัด จึงได้ผู้ใหญ่คนที่  12  มาเป็นผู้นำหมู่บ้านต่อไป ผู้ใหญ่คนที่ 12 นายนาจ คะสุดใจ ผู้ช่วย -นายชัยชนะ  ปัญญาสาร   นายสวาท  โคตตะ ประชากร    145  ครอบครัว  ชาย 322  หญิง 315 รวม 637  คน คุ้มการปกครองดูแล 6 คุ้ม คุ้มแสงอรุณ คุ้มแสงตะวัน คุ้มกลาง  คุ้มสันติสุข คุ้มโนนสวรรค์ คุ้มรุ่งเรืองพัฒนา

ผลงานที่น่าภูมิใจร่วมกับหมู่ 11 1.ต่อเติมศาลาการเปรียญของวัด 2.ปลูกต้นไม้ยูคารอบหนองหวายหนองบัว 3.จิตอาสาบำเพ็ญประโยชน์เดือนละ 1 ครั้ง 4.เกิดถนนลาดยางใหม่ภายในหมู่บ้าน 5.โครงการนาปังของกรมชลประทาน 10 ล้าน 6.เป็นประธานคณะกรรมการสถานศึกษา

พ.ศ. 2551 ผู้ใหญ่คำพรหมดวาระ  จึงได้แต่งตั้งผู้ใหญ่ใหม่ ไม่มีใครลงสมัคร นายคำพร มักธิพันธ์จึงได้เป็นผู้ใหญ่ บ้านคนที่ 10 เป็นสมัยที่ 2 ผู้ใหญ่คนที่ 10 นายคำพร มักธิพันธ์(สมัยที่ 2) ผู้ช่วย -นายเจริญ    พวงพั้ว    นายพิชัย  คะสา ประชากร    118 ครอบครัว  ชาย 289  หญิง 271 รวม 560  คน คุ้มการปกครองดูแล 5 คุ้ม  คุ้มสามัคคีธรรม คุ้มเจริญสุข  คุ้มร่วมสามัคคี  คุ้มไทยเจริญ คุ้มแสงสว่าง ผลงานที่สำคัญร่วมกับหมู่ 1 1.ต่อสู้ที่ดินพิพาทที่สาธารณะที่ออกลางวัด 2.ขุดลอกหนองดินดาก หนองขี้เต่า หนองใหญ่ หนองบัวยาว 3.ถนนคอนกรีต อบต. 4.สร้างตลาดชุมชน SME  งบประมาณ 270,000 บาท 5.ปลูกสวนกกที่บริเวณหนองดูม 6.รับผิดชอบที่สาธารณะ หนองขี้เต่า  หนองดินดาก หนองน้ำสร้าง หนองบัวยาว  หนองบัวสุด  หนองจอก กุดกระโดน กุดยาว  กุดจารย์แก้ว  กุดเซือม  หนองหวาย กุดกระเตี้ย กุดตากล้า  เหล่าปอหู 7.ปรับปรุงศาลาวัด เมื่อผู้ใหญ่คำพร เกษียณไป วันที่ 5 กค.2555 ได้แต่งตั้ง ผู้ใหญ่เพียร คะสา มารับตำแหน่งต่อไป ผู้ใหญ่คนที่ 11 นายเพียร คะสา ผู้ช่วย -นายพินิจ  บุญเพ็ง   นายสมรส  บุญเพ็ง ประชากร    118 ครอบครัว  ชาย 289  หญิง 271 รวม 560  คน คุ้มการปกครองดูแล 5 คุ้ม  คุ้มสามัคคีธรรม คุ้มเจริญสุข  คุ้มร่วมสามัคคี  คุ้มไทยเจริญ คุ้มแสงสว่าง ผลงานที่สำคัญร่วมกับหมู่ 1 1.เป็นประธานคณะกรรมโรงเรียน 2.ทำคลองระบายน้ำในหมู่บ้าน 3.อนุรักษ์พันธ์ปลาหนองโดก 4.สร้างเตาเผาศพและศาลาที่พัก 5.ปลูกต้นไม้ที่วัดป่า 6.พัฒนาที่ดินโรงเรียนเก่า 7.ขยายสายเมนน้ำประปารอบหมู่บ้าน

ผู้ใหญ่คนที่ 13 นายทันสมัย พันธุกาง ผู้ช่วย -นายวันชัย  เครือหว้า   นายอิทธิสิทธิ์ คำชนะ 20มิย.62 เปลี่ยนผู้ช่วยเป็นนางอุลัยภรณ์ คะสา กับนายเดชชัย เกษมศิลป์ ประชากร    147 ครอบครัว  ชาย 322  หญิง 327 รวม 649  คน คุ้มการปกครองดูแล 6 คุ้ม  คุ้มสามัคคีธรรม คุ้มเจริญสุข  คุ้มร่วมสามัคคี  คุ้มไทยเจริญ คุ้มแสงสว่าง คุ้มพลังพัฒนา ผลงานที่สำคัญร่วมกับหมู่ 1 1.ต่อเติมศาลาการเปรียญของวัด 2.ปลูกต้นไม้ยูคารอบหนองหวายหนองบัว 3.จิตอาสาบำเพ็ญประโยชน์เดือนละ 1 ครั้ง 4.เกิดถนนลาดยางใหม่ภายในหมู่บ้าน 5.โครงการนาปังของกรมชลประทาน 10 ล้าน 6. ผู้ใหญ่บ้านคนที่ 14 นางอุลัยภรณ์  คะสา

ทำเนียบผู้ใหญ่บ้านดอนศาลา ลำดับที่	ชื่อ-สกุล ผู้ใหญ่บ้าน	พ.ศ. ผู้ช่วยฯ	หมู่ที่ 1	นายพรหมา ปัญญาสาร	2478-2483	นายใบ  คะสุดใจ	- 2	นายมี คะสา	2483- 2511	นายจอม อินอุเทน นายบัว สุวรรณมาโจ นายคำมา บุญเพ็ง 1 3	นายโงน จำรักษา	2511- 2531	นายจอม อินอุเทน นายบัว สุวรรณมาโจ นายคำมา บุญเพ็ง นายวิจิตร เกษมศิลป์ 1 4	นายทอน คะสา	2531- 2536	นายคำมา บุญเพ็ง นายวิจิตร เกษมศิลป์	1 5	นายบุญเทียน  คะสา	2536- 2541	นายคำมา บุญเพ็ง นายสุ่ม  ปัญญาสาร นายพนม  ท้าวนาง 1 6	นายสุ่ม ปัญญาสาร	2541- 2546	นายคำมา บุญเพ็ง นายหวาด พวงพั้ว นายคำสี อุปทุม	1 7	นายคำพร มักธิพันธ์ (สมัยที่ 1)	2545-2551	นายพิชัย คะสา นายเจริญ พวงพั้ว 11 8	นายเผย เสนสุข	2546- 2551	นายนาจ คะสุดใจ นายฤทัย บุญเพ็ง นายสงัด คะสา	1 9	นายสงัด คะสา	2551- 2558	นายนาจ คะสุดใจ นายสวาท โคตตะ	1 10	นายคำพร มักธิพันธ์ (สมัยที่ 2)	2551- 2555	นายพิชัย คะสา นายเจริญ พวงพั้ว	11 11	นายเพียร คะสา	2555- 2560	นายพินิจ บุญเพ็ง นายสมรส บุญเพ็ง	11 12	นายนาจ  คะสุดใจ	2558-	นายสวาท  โคตตะ นายชัยชนะ ปัญญาสาร	1 13	นายทันสมัย พันธุกาง	2560-	นายอิธิสิทธิ์  คำชนะ นายวันชัย เครือหว้า นายเดชชัย เกษมศิลป์ นางอุลัยภรณ์ คะสา

11

คำนา ประวัติของบ้านดอนศาลามีเล่มใหญ่อยู่แล้ว ชื่อว่า “บ้านของเรา บ้านของคุณ ดอนศาลา” มีรายละเอียดค่อนข้างมาก มีเนื้อหาอยู่ 250 กว่าหน้า แยกออกเป็น 4 บทคือ ข้อมูลพื้นฐานของหมู่บ้าน ประวัติของหมู่บ้าน ประวัติของโรงเรียน และเรื่องสาระน่ารู้  ใช้เวลาในการอ่านค่อนข้างมาก เพื่อความสะดวกในการศึกษาหาความรู้เบื้องต้น ใช้เวลาในการศึกษาน้อย กระผม ผู้เขียนจึงได้สรุปเนื้อโดยย่อเอาไว้ให้ท่านได้อ่านเพลินๆ ประมาณ 8-9 หน้า  ถ้าต้องการอ่านเนื้อหาที่มากขึ้น มีภาพประกอบ มีบทวิเคราะห์ วิจารณ์อยู่ในบางประเด็น ขอเชิญท่านอ่านประวัติโดยละเอียดจะขอบคุณเป็นอย่างมาก ขอขอบคุณ คุณลุงพิชัย คะสา   ผู้ช่วยสวาท โคตตะและผู้ช่วยอุลัยภรณ์ คะสา  ที่ให้ความช่วยเหลือในการเพิ่มเติมข้อมูลที่สำคัญให้เนื้อหามีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น และช่วยกันปรับปรุงเอกสารให้ดียิ่งๆขึ้นต่อไป

นายไวพจน์ จำรักษา มิถุนายน 2563

ประวัติบ้านดอนศาลา(โดยย่อ) ฉบับปรับปรุง 1 สิงหาคม 2564

จัดทำโดย

นายไวพจน์ จำรักษา ครูเกษียณราชการ โรงเรียนบ้านดอนศาลา

คำขวัญบ้านดอนศาลา อยู่สุขมีกิน แผ่นดินสร้างเงินทอง  หนองนาปลาชุม รวมกลุ่มพัฒนา ดอนศาลานำพาความเจริญ

1.	อยู่สุขมีกิน   ชาวบ้านดอนศาลาเป็นชุมชนที่คนใจดี  เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่  มีไมตรีต่อกันกับญาติพี่น้องหรือคนที่อยู่ใกล้ชิด  ซึ่งคนส่วนใหญ่ก็จะเป็นญาติกันอยู่แล้ว ทุกครอบครัวจึงมีความรักใคร่ปองดองกันเป็นอย่างดี  รู้จักมักคุ้นกันหมด  คนนั้นคนนี้เป็นลูกเต้าเหล่ากอใคร  จึงอยู่กันด้วยความรักช่วยเหลือกัน  สังคมจึงอยู่อย่างเป็นสุข  แต่ละครอบครัวจะมีอาชีพหลักคือ ทำการเกษตร  ปลูกพืชเลี้ยงสัตว์  ทำนาข้าวทั้งนาปีและนาปัง  มีข้าวอยู่ในยุ้งฉางทุกครอบครัว เสริมด้วยการปลูกพืชระยะสั้น เช่นพริก ถั่ว ข้าวโพด แตงโม  สัตว์เลี้ยงก็มีวัว ควาย  เคยขึ้นชื่อว่าเป็นหมู่บ้านที่มีวัวควายมากที่สุดในละแวกแถวนั้น อุบัติเหตุเพศภัยธรรมชาติที่ร้ายแรงก็ไม่เคยได้รับ ปล้นชิงวิ่งราวก็ไม่มี จึงสมแล้วกับคำว่า “อยู่สุขมีกิน” 2.	แผ่นดินสร้างเงินทอง บ้านดอนศาลามีเนื้อที่ประมาณ 13 ตร.กม. พื้นที่ทั้งหมดเป็นที่ราบต่ำบ้าง ที่ราบบ้างและที่ดอนก็มี จึงเหมาะกับการทำการเกษตรปลูกพืชเลี้ยงสัตว์ได้เป็นอย่างดีครบวงจร  ที่ราบลุ่มก็เลี้ยงปลาทำนาปัง ที่ราบทั่วไปก็ทำนาปีหรือเลี้ยงสัตว์ ที่ดอนก็ทำที่ปลูกสร้าง ทำสวนทำไร่ปลูกต้นไม้ เกิดอาหารป่าขึ้นเองตามธรรมชาติมากมาย เช่นพวกเห็ด  ไข่มดแดง มันแซง ผักต่างๆ เป็นต้น ที่ดินทุกแห่งจึงมีค่ามีความต้องการสูงเพราะสามารถนำไปทำประโยชน์ได้สารพัด มีบางครอบครัวได้ไปแต่งงานกับคนที่อื่นสุดท้ายก็ต้องย้ายมาอยู่บ้านของตนเองพร้อมยังชักชวนคนที่อื่นมาอยู่ก็หลายครอบครัว เพราะอยู่ที่ไหนก็ไม่ดีเท่า “ดอนศาลา” ของเรา 3.	หนองนาปลาชุม บ้านของเราตั้งอยู่ในที่ดอน  เรียกว่าดอนศาลา  หรือดอนศาลากอย แต่บริเวณโดยรอบเป็นหนองน้ำทั้งหมด เป็นร่องน้ำติดต่อกับน้ำอูน เช่นหนองโดก หนองดูม กุดลม กุดเชือม หนองหวายหนองบัว หนองหมาตาย หนองใหญ่ หนองดินดาก หนองขี้เต่า หนองบัวอีสาว เป็นต้นในนาก็ยังมีสระไว้เลี้ยงปลาเป็นจำนวนมาก จึงเป็นที่รู้จักโดยทั่วไปว่าเป็นหมู่บ้านที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยปลาชนิดต่างๆมากกว่าที่อื่นทั้งหน้าแล้งและหน้าฝน นอกจากจะนำมาบริโภคในครอบครัวชุมชนแล้วยังเป็นสินค้าออกได้เป็นอย่างดี 4.	ร่วมกลุ่มพัฒนา ชุมชนดอนศาลา เป็นชุมชนเกษตรกรรม หลังจากทำไร่ทำนาประจำปี  ก็มักจะมีงานเสริมเพื่อหารายได้เพิ่ม โดยการตั้งกลุ่มกันเองในชุมชนบ้างหรือบางครั้งก็จะมีกลุ่มกิจกรรมต่างๆจากทางราชการกำหนดมาให้ทำร่วมกันเพื่อพัฒนางานและหารายได้เสริม กลุ่มงานต่างๆในหมู่บ้าน  เช่น 1. กลุ่มคุ้มหมู่บ้าน 2. กลุ่ม อสม. 3. กลุ่มสวนยาง 4. กลุ่มนาปัง 5. กลุ่มเลี้ยงสัตว์ 6. กลุ่มสวนกก 7. กลุ่มอาชีพปริศนา 8. กองทุนเงินล้าน 9. กองทุนหมู่บ้าน 5. ดอนศาลานำพาความเจริญ  เมื่อประมาณ 50 ปีที่แล้วบ้านดอนศาลาของเราค่อนข้างหล้าสมัยกว่าเพื่อนบ้านที่อยู่รอบข้าง ทั้งนี้เพราะเป็นบ้านที่ไกลตัวอำเภอมากที่สุด ถนนหนทางก็ไปมาลำบาก   น้ำก็ท่วมมาก ถนนสัญจรก็มีแต่ดินทราย ถนนในหมู่บ้านก็สกปรกมีแต่ขี้วัวขี้ควาย ห้องน้ำห้องส้วมก็ยังไม่มี แต่เมื่อวันเวลาผ่านไปการเปลี่ยนแปลงก็เริ่มขึ้น ความเจริญเริ่มเข้ามาเยือน  ชัดเจนมากเมื่อสามสิบกว่าปีมานี้ความเจริญก็เริ่มเข้าสู่บ้านของเราอย่างเป็นรูปธรรม มีความสะดวกสบายมากมายหลายอย่าง เช่น 1.การคมนาคมการสื่อสารสะดวกสบายมาก มีถนนลาดยางตัดผ่านไปสู่ตัวอำเภอ จังหวัด ภายในหมู่บ้านตรอกซอกซอยก็มีถนนคอนกรีตของ อบต. มีงบประมาณสนับสนุนทุกปี มีถนนหินลูกรังไปสู่เลือกสวนไร่นา ปัจจุบันบ้านดอนศาลาถือเป็นจุดศูนย์กลางระหว่าง 3 อำเภอไปมาสะดวกไม่ว่าจะเป็น อ.นาหว้า อ.ศรีสงคราม  หรือ อ.อากาศอำนวย สกลนคร ติดต่อไปมาค้าขาย หรือไปหาหมอ สบายมาก  ชาวบ้านประมาณเกือบ 50% ของครอบครัวมีรถยนต์ มอเตอร์ไซด์มีกันแทบทุกครอบครัว  เดินทางไปไหนก็สะดวกรวดเร็ว  อยู่ไกลก็เหมือนอยู่ใกล้ อีกอย่างเรามีโทรศัพท์มือถือกัน 100% มีอินเตอร์เน็ทใช้อย่างทั่วถึง ค้นหาความรู้ และความบันเทิงได้ตลอดทั้งคืนวัน เจริญก้าวไกลสู่ยุคเทคโนโลยี 2.มีน้ำประปามีไฟฟ้าใช้ทุกครอบครัว ทำให้ครอบครัวเริ่มขยายออกไปอยู่ตามไร่นาหรือตามสวนของตน ทำให้พื้นที่บ้านขยายมากขึ้น โดยเฉพาะน้ำประปามีเพียงพอแล้ว  ยังมีน้ำดื่มประชารัฐมาเสริมอีก    ทำเป็นโรงน้ำหยอดเหรียญ เป็นน้ำดื่มสะอาดมาตรฐานสากลหลายที่ เรียกได้ว่า “น้ำใส  ไฟสว่าง ทางดี  มีเงินใช้” 3.สถานศึกษา มีความเจริญทางด้านการศึกษาเรื่อยมาจากโรงเรียนประชาบาลป.4 โรงเรียนประถมศึกษา ป.6 มีโรงเรียนศูนย์เด็กเล็กของ อบต. เมื่อจบประถมศึกษาแล้วก็สามารถเรียนต่อมัธยมได้ง่ายที่โรงเรียนอุดมพัฒนาศึกษา อยู่ห่างหมู่บ้านไปแค่ 2 กม.หรือจะไปเรียนที่มัธยมบ้านข่า หรือนาหว้า หรืออากาศก็ได้ สายอาชีพก็มี ม.นครพนมอยู่ที่ศรีสงคราม เรียนแล้วไปประกอบอาชีพได้เลย  หรือจะเลือกเรียน กศ.น. ก็ได้ มีชาวบ้านดอนศาลาของเราได้ทำงานเป็นข้าราชการครู ตำรวจ วิศวะ หรือช่างไฟฟ้า มีแล้วหลาย ท่าน เป็นที่น่ายินดี และชื่นชมยิ่ง บุคคลเหล่านั้นคือเพชรเม็ดงามของพวกเรา 4.โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดอนศาลา เดิมเรียกว่า “สถานีอนามัย” พ่อโงน จำรักษามีความประสงค์อยากให้พี่น้องของเราได้อยู่ใกล้หมอใกล้โรงพยาบาลจึงบริจาคที่ดินให้ทางราชการ ก็ได้ตามประสงค์ บ้านดอนศาลาของเราจึงมีโรงพยาบาล ซึ่งหลายบ้านไม่มีเหมือนเรา พวกเราเจ็บไข้ได้ป่วย สบายกว่าบ้านอื่นมาก มีคนดูแลรักษาเป็นที่ปรึกษายามเจ็บป่วย ให้ความรู้เรื่องการป้องกันโรคต่างๆจากพยาบาลวิชาชีพ ไม่ว่าจะเป็นไข้เลือดออก โควิท-19 ความดันเบาหวานเป็นต้น ถ้าลูกหลานของเราที่โรงเรียนประถมศึกษาเกิดอุบัติเหตุหรือเจ็บป่วยเร่งด่วน ก็รีบไปโรงพยาบาลทันทีอยู่ใกล้ๆ อุ่นใจครูและผู้ปกครอง  ถ้าป่วยหนักก็ส่งต่อไปที่ รพ.นาหว้า มีรถรับส่งหรือจะสะดวกด้วยรถตนเองได้ยิ่งเป็นการดี 5.การทำนาปัง เดิมทีชาวบ้านดอนศาลาก็ทำนาปังอยู่บ้างแต่เป็นจำนวนน้อย ต่อมาเครื่องจักรกล รถไถนาพัฒนาขึ้นทำให้มีที่นาปังมีมากขึ้นเป็นลำดับ เมื่อยี่สิบปีที่แล้วเคยมีราชการสนับสนุนให้มีเครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่ ติดตั้งไว้ที่ริมน้ำอูน ชาวบ้านก็รวมกลุ่มกันทำนาปัง  ออกเงินกันเพื่อซื้อน้ำมันไปสูบน้ำทำนาปังอยู่บริเวณแถวนั้น ก็ถือว่าได้ข้าวอุดมสมบูรณ์อยู่พอสมควร  แต่ยังมีปัญหาเรื่องน้ำขาดแคลนไม่เพียงพอต่อความต้องการ  ในปี 2564 ยิ่งดีใหญ่เพราะบ้านของเราได้รับการสนับสนุนจากโครงการของกรมทรัพยากรน้ำ  มีงบประมาณเป็นจำนวนหลายล้าน  ติดตั้งเดินสายไฟฟ้าไปถึงน้ำอูนเพื่อสูบน้ำผันเข้าคลองหรือเข้าท่อขนาดใหญ่ระบายน้ำไปได้ระยะทางไกลมากขึ้น ประมาณ 5 กม.เป็นอย่างน้อยเข้าสู่เลือกสวนไร่นาของชาวบ้าน  ถือเป็นการพัฒนาด้านการเกษตรที่สำคัญมากสำหรับชาวบ้านของเรา และคงเป็นประโยชน์ต่อการดำรงชีวิตประจำวันของชาวบ้านหลายครอบครัวในโอกาสต่อไป