User:YellowMonkey/Nước Đại Việt thời Lê Sơ(1428-1527)

Tổ chức bộ máy chính quyền
After to expel army Minh ra khỏi đất nước,Lê Lợi became emperor,khôi phục lại quốc hiệu Đại Việt,tiến hành xây dựng bộ máy nhà nước mới. Chính quyền phong kiến được hoàn thiện dần và đến thời king Lê Thánh Tông thì hoàn chỉnh nhất.Đứng đầu triều đình là vua.Để tập trung quyền lực vào nhà vua,Lê Thánh Tông bãi bỏ một số chức vụ cao cấp nhất như tướng quốc,đại tổng quản,đại hành khiển.Vua trực tiếp nắm mọi quyền hành,kể cả chức tổng chỉ huy quân đội.Giúp việc cho vua có các quan đại thần.Ở triều đình có sáu bộ,ngoài ra còn có một số cơ quan chuyên môn. Ở điạ phương,thời vua Lê Thái Tổ và Lê Nhân Tông,cả nước được chia làm 5 đạo. Dưới đạo là phủ,huyện(highland called châu),xã.Đến thời vua Lê Thánh Tông,đổi chia làm 5 đạo thành 13 đạo thừ tuyên,thay chức An phủ sứ đứng đầu ở mỗi đạo bằng 3 ti phụ trách ba mặt hoạt động khác nhau ở mỗi đạo thừa tuyên. Dưới đạo thừa tuyên có phủ.châu,huyện,xã.

Tổ chức quân đội
Quân đội thời Lê sơ được tổ chức theo chế độ "ngụ binh ư nông":khi đất nước có giặc ngoại xâm thì tất cả quân lính đều tại ngũ chiến đấu cùng toàn dân;khi haao bình thì thay phiên nhau về làm ruộng. Quân đội có hai bộ phận chính:quân ở triều đình và quân ở các địa phương;bao gồm bộ binh,thuỷ binh,tượng binh,kị binh.Vũ khí có đao,kiếm,giáo,mác,cung tên,hỏa đồng,hỏa pháo. Hằng năm,quân lính được luyện tập võ nghệ,chiến trận.Vùng biên giới đều có bố trí quân đội mạnh canh phòng và bảo vệ,không để xâm lấn.

Law
The reign of kings Lê Thái Tổ,Lê Thái Tông,Lê Nhân Tông,law was được chú ý xây dựng.Vua Lê Thánh Tông cho biên soạn và ban hành một bộ luật mới gọi là bộ Quốc triều hình luật hay Hồng Đức law.

Nội dung chính của bộ luật là bảo vệ quyền lợi của vua,hoàng tộc;bảo vệ quyền lợi của quan lại và giai cấp thống trị,địa chủ phong kiến.Đặc biệt,bộ luật có những điều luật bảo vệ chủ quyền quốc gia,khuyến khích phát triển kinh tế,gìn giữ những truyền thống tốt đẹp của dân tộc,bảo vệ một số quyền lợi của phụ nữ.

Economy
a)agriculture.

Twenty years dưới ách thống trị của phong kiến nhà Minh,nước ta đã lâm vào tình trạng xóm làng điêu tàng,ruộng đồng bỏ hoang,đời sống nhân dân cực khổ.Để nhanh chóng phục hồi và phát triển nông nghiệp,vua Lê Thái Tổ cho 25 vạn lính(trong tổng số 35 vạn)về quê làm ruộng ngay sau chiến tranh.Còn lại 10 vạn người được chia làm 5 phiên tahy nhau về quê sản xuất.Nhà Lê kêu gọi dân phiêu tán về quê làm ruộng,đặt ra một số chức quan chuyên lo về nông nghiệp như Khuyến nông sứ,Hà đê sứ,Đồn điền sứ,định lại chính sách chia ruộng đất công làng xã gọi là phép quân điền,cấm giết trâu bò bừa bãi,cấm điều động dân phu trong muà cấy,gặt.

b)Công thương nghiệp.

Các ngành,nghề thủ công truyền thống như ở các làng xã như kéo tơ,dệt lụa,đan lát,làm nón,đúc đồng,rèn sắt,làm đồ gốm v.v... ngày càng phát triển.Nhiều làng thủ công chuyên nghiệp nổi tiếng ra đời.Thăng Long là nơi tập trung nhiều ngành nghề thủ công nhất. Các công xưởng do nhà nước quản lí,gọi là Cục bách tác,sản xuất đồ dùng cho nhà vua,vũ khí,đóng thuyền,đúc tiền đồng...;các nghề khai mỏ đồng,sắt,vàng đượ đẩy mạnh. Nhà vua khuyến khích lập chợ mới,họp chợ,ban hành những điều luật cụ thể quy định việc thành lập chợ và họp chợ.

Việc buôn bán với nước ngoài được duy trì.Thuyền bè các nước láng giềng qua lại buôn bán ở một số cửa khẩu như Vân Đồn,Vạn Ninh(Quảng Ninh),Hội Thống(Hà Tĩnh) và một số địa điểm ở lạng Sơn,Tuyên Quan d8ược kiểm soát chặc chẽ.Các sản phẩm sành,sứ,vải,lụa,lâm sảm quý là những thứ hàng được thương nhân nước ngoài ưa chuộng.

Society
In society,giai cấp nông dân chiếm tuyệt đại đa số dân cư,sống chủ yếu ở nông thôn.Họ có rất ít hoặc không có ruộng đất,phải cày ruộng đất công,nộp tô,thuế,đi phục dịch cho nhà nước(đi lính,đi phu...)hoặc phải cày cấy ruộng thuê của địa chủ,quan lại và phải nộp một phần hoa lợi(called tô)cho chủ ruộng.

Farmer was class bị bóc lột,nghèo khổ in society. Tầng lớp thương nhân,thợ thủ công ngày càng đông hơn,họ phải nộp thuế cho nhà nước và không được xã hội phong kiến coi trọng.

Nô tì là tầng lớp thấp kém nhất trong xã hội,bao gồm cả Vietnamese,người Hoa,dân tộc ít người. Pháp luật nhà Lê hạn chế nghiêm ngặt việc bàn mình làm nô hoặc bức dân tự do làm nô tì.Nhờ vậy số lượng nô tì giảm dần. Nhờ sự nổ lực của nhân dân và chính sách khuyến nông của nhà nước,cuộc sống của nhân dân được ổn định,dân số ngày càng tăng.Nhiều làng mới được thành lập.Nền độc lập và thống nhất của đất nước được củng cố.Quốc gia Đại Việt là quốc gia cường thịnh nhất ở Đông Nam Á thời bấy giờ.