User:Yitbarek Endale/sandbox

ጥቁሩ ፊኛ

ወቅቱ በአሜሪካ ውስጥ ጥቁሮች እንደ ባሪያ በመገዛት ይኖሩ የነበረበት ጊዜ ነው፡፡ ነጮች የገቡበት አካባቢ ጥቁሮች መግባት አይፈቀድላቸውም ነበር፡፡ በዚያ ዘመን የተከናወነ አንድ ታሪክ ይነገራል፡፡ አንድ ነጭ ብዙ ሰዎች በሚተላለፉበት መንገድ ላይ አነስተኛና የምትነቃቀል ከብረት የተሰራች ሱቅ ከፍቶ ፊኛ በመሸጥ ብዙ ገንዘብን ያገኛል፡፡ ከጥቂት ስኬታማ የንግድ ዘመን በኋላ ምክንያቱ በማይታወቅ ሁኔታ ንግዱ ደከመበት፡፡ ፊኛ ለመግዛት የሚመጣ ሰው ጠፋ፡፡

ይህ ነጭ ነጋዴ ይህንን ሁኔታ ለመለወጥ አንድን ነገር አሰበ፡፡ “እነዚህን ሁሉ ፊኛዎች አስቀምጬ ሰው እስኪመጣ በመጠበቅ ጊዜዬን ከማባክን፣ የተወሰኑ ፊኛዎችን አየር እየሞላሁ ወደ ላይ ልልቀቃቸው፡፡ እነዚያን ፊኛዎች እያዩ ሰዎች ሊገዙኝ ይመጡ ይሆናል”፡፡ ይህን ብልሃት ካሰበ በኋላ ፊኛዎቹ ምን አይነት አየር ቢሞሉ ወደ ላይ ሊወጡ እንደሚችሉ ሲያጣራ ሂሊየም (Helium) የተሰኘው የአየር አይነት ቀላል ስለሆነ ፊኛዎቹ ያንን ሲሞሉ በቀጥታ ወደ ላይ እንደሚወጡ ተገነዘበ፡፡ ስለዚህም ፊኛዎቹን በሂሊየም እየነፋ አንድ በአንድ ወደ ላይ መላክ ጀመረ፡፡ የዚህ ተግባሩ ውጤት እንደጠበቀው ሆነለት፡፡ ሰዎች ፊኛዎቹን እያዩ መምጣትና መግዛት ጀመሩ፡፡ እንደገና ገበያ ጦፈ፡፡

እነዚህን ወደ ላይ የሚወጡ ፊኛዎች አይተው ከመጡ ሰዎች መካከል አንድ ጥቁር ወጣት ይገኝበታል፡፡ በዚያ ለጥቁሮች በተከለከለ አካበቢ ከአሁን ካሁን ያባርሩኛል እያለ በማመንታት መጣ፡፡ ነጋዴው ፊኛዎቹን አንድ በአንድ አየር እየሞላ ወደ ላይ ሲልካቸው ቆሞ ይመለከታል፡፡ ቀይ፣ ነጭ፣ ቢጫ፣ ሰማያዊ፣ አረንጓዴ … የቀለማት አይነት ያላቸው የተለያዩ ፊኛዎች ሂሊየም አየር እየተነፉ ወደ ላይ ሲወጡ ተመለከተ፡፡ እሱ ቆሞ የሚጠብቀው ጥቁር ፊኛ ወደ ላይ መውጣት መቻሉንና አለመቻሉን ለማረጋገጥ ነው፡፡ እንደ እሱ እይታ፣ ጥቁሩ የማይሳካል፣ “ወደ ላይ” መውጣት የማይችል፣ ለጭቆና የተፈጠረ እንደሆነ ነው፡፡ ሲወለድ ጀምሮ የሚያውቀው ይህንን ነው፡፡ እንደ አጋጣሚ ሆኖ ደግሞ ነጋዴው እስካሁን ጥቁሮቹን ፊኛዎች ወደ ላይ አልላካቸውም፡፡ ይህ ጥቁር ወጣት ስለጥቁርነቱ ያለበት ጥያቄ ባሰበት፡፡ “በቃ፣ ጥቁር ሲባል ለምንም ነገር የማይበቃ ሰው ነው ማለት ነው?” የሚለው ጥያቄው እንደገና አገረሸበት፡፡

ዝም ብሎ ቆሞ ማየት ግን ስላልቻለ ለመጠየቅ ወሰነ፡፡ ስለዚህም ምንም እንኳ ይህ ነጭ ዘረኛ የመሆኑ እድል የሰፋ ቢሆንና የመሰደቡና የመባረሩ ሁኔታ የጎላ ቢሆንም፣ ጠጋ ብሎ ውስጡን የበላውን ጥያቄ ለመጠየቅ ወሰነ፡፡ ገበያ ጭር የሚልበትን ጊዜ ጠብቆ በማመንታት ከተጠጋ በኋላ፣ “እባክህን አንድ ጥያቄ ልጠይቅህ እችላለሁ?” አለው፡፡ በአዎንታ ጭንቅላቱን የነቀነቀለትን የነጩን ሁኔታ ካስተዋለ በኋላ፣ “ያ ጥቁሩ ፊኛ ወደ ላይ ሊወጣ ይችላል?” አለው በተቆራረጠ ድምጽና ጣቱን ወደ አንድ ጥቁር ፊኛ በመጠቆም፡፡ ለካ እንዳጋጣሚ ሆኖ ይህ ነጭ ከዘረኝነት አመለካከት ነጻ የሆነ ሰው ነበር፡፡ ለዚህ ጥቁር ወጣት የመለሰለት መልስ የወጣቱን አመለካከት ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ቀየረው፡፡

ይህ ነጭ ነጋዴ ለጥቁሩ ወጣት እንዲህ አለው፣ “ና ወደ እኔ ጠጋ በል፣ አትፍራ፤ አንድን ሚስጥር አሳይሃለሁ” አለው እጁን ወደ እሱ ዘርግቶ፡፡ ወጣቱ በማመንታት ጠጋ አለ፡፡ እንዲህ አለው፣ “አየህ፣ ልጄ፣ እነዚህን ፊኛዎች ወደ ላይ እንዲወጡ የሚያደርጋቸው የውጪ ቀለማቸው አይደለም፣ በውስጣቸው የገባው ነገር እንጂ”፡፡ ወጣቱ ግራ ገባው፡፡ ይህ ነጭ ነጋዴ ወጣቱ ግራ እንደተጋባ በማየት አንድ ጥቁር ፊኛ አንስቶ ወጣቱ ራሱ ሂሊየም እንዲሞላው ነገረው፡፡ ወጣቱ የተባለውን አደረገ፡፡ ሂልየም የተሞላውን ጥቁር ፊኛ በእጁ እንደያዘ ነጩ፣ “በል የያዝከውን ፊኛ ልቀቀው” አለው፡፡ ይህ ጥቁር ወጣት በእጁ የያዘውን ጥቁር ፊኛ ሲለቀው ፊኛው እንደሌሎቹ ፊኛዎች ቀስ ብሎ ወደ ላይ መውጣት ጀመረ፡፡ ይህ ወጣት ማመን ስላልቻለ የፊኛውን መጨረሻ ለማየት እንዳንጋጠጠ ቀረ፡፡ ጥቁሩ ፊኛ ልክ እንደቀደሙት የተለያዩ ቀለማት እንዳላቸው ፊኛዎች ቀጥ ብሎ ከአይን እስኪሰወር ድረስ ወደ ላይ ወጣ፡፡

ጥቁሩ ወጣት አንገቱን ወደታች መለስ ሲያደርግ ይህ ነጭ በፈገግታ ትኩር ብሎ ሲያየው አገኘው፡፡ የዚህ ነጭ ነጋዴ የመጨረሻው ንግግር እንዲህ የሚል ነበር፣ “ይህንን አትርሳ፣ እነዚህን ፊኛዎች መሬት ላይ የሚያስቀራቸውም ሆነ ወደ ላይ እንዲወጡ የሚያደርጋቸው በውጪ ያለው ቀለማቸው ወይም ሁኔታቸው አይደለም፡፡ ወደ ላይ እንዲወጡ የሚያደርጋቸው በውስጣቸው የገባው ነገርና መለቀቃቸው ነው”፡፡

ይህንን ንግግር እንደሰማ ወደመጣበት የተመለሰው ወጣት ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ አመለካከቱ ተዋጠ፡፡ በመንገድ ሲሄድ አንድን ሃሳብ በአእምሮ ውስጥ ይደጋግም ነበር፡፡ “ዋናው ነገር የቆዳዬ ቀለም አይደለም፣ ዋናው ነገር በውስጤ ያለው ነገርና የመለቀቄ ጉዳይ ነው፡፡ ዋናው ነገር ሁኔታዬ አይደለም፣ ዋናው ነገር በውስጤ ያለው አመለካከትና የመለቀቄ ጉዳይ ነው”፡፡

ይህ በፍጹም ልሻሻል አልችልም በሚል አመለካከት ውስጥ ተቆልፎ ይኖር የነበረ ጥቁር ወጣት የውስጥ አመለካከቱን ከለወጠ ምንም አይነት ደረጃ ላይ ሊደርስ እንደሚችል ተገነዘበ፡፡ ከታሪኩ እንደምንረዳው፣ በራሳችን ላይ ያለን አመለካከት በሕይወት ስኬታማነታችን ላይ እጅግ ወሳኝ የሆነ ጉዳይ ነው፡፡ በዙሪያዬ ያለውን ሁኔታ ከመለወጤ በፊት በመጀመሪያ በራሴ ላይ ያለኝን አመለካከት መለወጥ እንዳለብኝ ይጠቁመኛል፡፡ ራሴን ለመለወጥ ደግሞ ሰዎች ስለ እኔ የሚያስቡትን ነገር ተወት በማድረግ በመጀመሪያ በራሴ ላይ የተደላደለ እይታ ማዳበር የግድ ነው፡፡ በሕይወቴ ወሳኙ ጉዳይ የውጭ ሁኔታዬ ሳይሆን የውስጥ እይታዬ ነው፡፡

(እይታ ከተሰኘው የዶ/ር ኢዮብ ማሞ መጽሐፍ ውስጥ የተወሰደ)