User talk:अलका इंदापवार

पसायदान -- एक विश्वशांतीची प्रार्थना विश्व आणि परमात्मा यांची एकता हा ज्ञानदेवांच्या तत्त्वज्ञानाचा गाभा आहे. विश्वात्मके देवे या दोन पदात ज्ञानदेवांनी जग आणि देव यांना एकत्र सामावून घेतले .त्यामुळे पसायदान ही विश्वप्रार्थना ठरते.

पसायदानातील पसाय हे प्रसाद शब्दाचे रुप आहे. प्रसाद हा कृपेचे व देणाऱ्याच्या प्रसन्नतेचे प्रतिक असते .तो ज्याला मिळतो त्यालाही तृप्त आणि प्रसन्न करतो.

विश्वात्मक देवाने प्रसन्नतेने सर्व सुखी होण्याचे हे दान ज्ञानदेवांना दिले नि ज्ञानेश्वर माऊलीने हे दान आपल्याला दिले. संतसज्जनांचे घेणे हे देण्यासाठीच असते. पसायदानातील ही दातृत्वशक्ती अक्षयपात्रासारखी कधीही न संपणारी आहे. त्यामुळेच पसायदानाचा लाभ महाराष्ट्र राज्य भारतदेश किंवा विशिष्ट भाषिकांपुरता मर्यादित  नाही तर ती विश्वशांतीची प्रार्थना ठरते. जे खळांची व्यंकटी सांडो !तया सत्कर्मी रती वाढो! दुरितांचे तिमिर जावो !विश्व स्वधर्म सूर्ये पाहो! पहिल्या तीन ओव्यात ज्ञानदेवांची  समाजाबद्दलची अपार करुणा व अथांग प्रेम व्यक्त होते, जगात शांती नांदण्यासाठी प्रथम अशांती पसराविणार्या दुष्ट पापी फसव्या लोकांचा बंदोबस्त करणे आवश्यक आहे. विघातक वृत्ती असणाऱ्या दुष्टांचा वाकडेपणा नाहिसा होवो.ही मागणी प्रथम करतात. त्यातून माऊलीची वत्सलता आणि स्नेहभाव दिसून येतो.

वर्षत सकळ मंगळी !ईश्वरनिष्ठांची मांदियाळी ! अनवरत भूमंडळी !भेटो तया भूता!!

ईश्वरनिष्ठांची मांदियाळी असावी.अशी दुसरी मागणी करतात. समाजात सुख नांदायचे असेल. समाजाची प्रगती व्हायची असेल तर अंतःकरणात खरी आत्मियता आणि अविचल ईश्वरनिष्ठा असणाऱ्या सज्जनांचे समुदाय झाले पाहिजे. यातून संत ज्ञानेश्वर माऊलीची समयसूचकता व दृष्टेपण व्यक्त होते. ही विश्वशांतीची प्रार्थना दैनंदिन जीवनात अत्यंत उपयुक्त ठरणारी आहे.