User talk:ยุววิจัยภัทรวิทยา

ยุววิจัยภัทรวิทยา
ยุววิจัยภัทรวิทยา คือ เยาวชน 4 คนจากโรงเรียนภัทรวิทยาเล็งเห็นถึงความสำคัญในการอนุรักษ์ประเพณีในท้องถิ่น อ.แม่สอด จึงรวมกลุ่มทำงานวิจัยเรื่อง การเปลี่ยนแปลงของประเพณีตานข้าวพระพุทธที่ส่งผลต่อความสัมพันธ์ของคนในชุมชนอำเภอแม่สอด โดยได้รับการสนับสนุนจากทางสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาตาก เขต 2 ซึ่งเยาวชนทั้ง 4 คน ประกอบไปด้วย นายชัยวัฒน์ บุญปาล นายเฌอศานต์ ศรีสัจจัง นายศราวุฒิแก้วศรี และ นางสาวธิตินันท์  สิงห์จันทร์ โดยมีคุณครูที่ปรึกษาคือ ว่าที่ร้อยตรีหญิงกัลยา  ใจมา

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

วัฒนธรรมและประเพณีมีความสำคัญต่อวิถีชีวิตของชุมชน เพราะเป็นกรอบและแนวปฏิบัติที่ชุมชนในสังคมต้องประพฤติปฏิบัติอันเป็นแนวคิดที่มนุษย์เรียนรู้จากประสบการณ์ของตนเองเพื่อนำไปสู่การแก้ไขปัญหาที่ประสบอยู่ให้เกิดความสงบสุข ความสามัคคี ความเสียสละ ทำให้สังคมมีกฎกติกา มีระเบียบแบบแผนกลายเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตวัฒนธรรมและประเพณีเป็นสิ่งที่คนไทยให้ปฏิบัติสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน กลายเป็นจารีตหรือกฎศีลธรรมของชุมชนนั้น ปัจจุบันบางประเพณีหรือบางกิจกรรมเริ่มหายไปอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพสังคม เศรษฐกิจ การเมือง เช่นเดียวกับชุมชนตำบลแม่สอดเป็นชุมชนที่ชาวบ้านแต่ละหมู่บ้านมีความคุ้นเคยกันพึ่งพาอาศัยกันและกันเหมือนญาติพี่น้อง เมื่อมีการจักงานหรือกิจกรรมก็จะได้รับความร่วมมือจากชุมชนเป็นอย่างดี เช่น งานบวช งานศพ งานขึ้นบ้านใหม่ งานไหว้พระธาตุ งานสงกรานต์ งานวันวิสาขบูชา วันขึ้นปีใหม่ และวันเข้าพรรษา เป็นต้น แม่สอดเป็นเมืองชายแดน อย่างน้อยก็มีคนสองเชื้อชาติอยู่ร่วมกันแล้ว ทว่าแม่สอดมีความสำคัญมากกว่าการเป็นแค่เมืองชายแดนทั่วไปคือเป็นศูนย์กลางการค้ามาตั้งแต่ยุคเก่า เป็นจุดแลกเปลี่ยนและซื้อขายสินค้าของพ่อค้าต่างชาติระหว่างยูนนาน พม่า และไทยจึงไม่น่าแปลกใจที่เมืองนี้จะเป็นแหล่งรวบรวมของผู้คนหลายเชื้อชาติ หลายภาษาและวัฒนธรรมซึ่งรวมไปถึงชาวไทยใหญ่หรือชาวเงี้ยว เนื่องจากสภาพเดิมของประวัติศาสตร์ของพม่านั้นเต็มไปด้วยการทำสงคราม บ้านเมืองขาดความสงบสุขการอพยพผู้คนเข้าออกพม่าจึงเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นอยู่เป็นประจำโดยเฉพาะเชื่อชาติอื่นที่ไม่ใช่พม่า ในช่วงแรกของประวัติศาสตร์แม่สอดนั้น มีเชื่อสายเจ้าฟ้าไทยใหญ่สองพี่น้องพร้อมครอบครัวอพยพจากพม่าเข้ามาอยู่ในแม่สอด และตั้งบ้านเรือนอยู่บริเวณบ้าน ฮางแฮ้ง หรือหมู่บ้านรังแร้งหลังวัดดอนไชยในปัจจุบัน ไม่นานนักก็มีการสร้างสำนักสงฆ์ ขึ้นเป็นศูนย์รวมใจของพวกเขาและเรียกกันว่า “จองเงี้ยว” (วัดเงี้ยว) ต่อมาชุมชนไทยใหญ่แห่งนี้ได้ขยายตัวไปตามถนนประสาทวิถีและอินทรคีรี ผ่านวัดอรัญญเขตไปสิ้นสุดที่ต้นโก้ะโก่ใหญ่ (ต้นฉำฉา) ต้นเดียวของบ้านใต้ ปัจจุบันเป็นที่ตั้งหน่วยมาราเรียแม่สอด บ้านชาวไทยใหญ่จะมีลักษณะพิเศษต่างจากบ้านชาวไทยเหนือ คือจะมีหิ้งพระยื่นออกมาจากตัวบ้านทางทิศตะวันออกหรือทิศเหนือมีการตกแต่งหลังคาหิ้งพระอย่างสวยงาม ในช่วงหลังการเดินทางไปยังบ้านฮางแฮ้งค่อนค่างลำบากจึงได้ย้ายจองเงี้ยวมาอยู่ที่กองเงี้ยว(ถนนประสาทวิถี) ต่อมาพวกพ่อค้าและคหบดีชาวไทยใหญ่ซึ่งเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาได้ร่วมกันขยับขยายและบูรณะวัดผู้มีจิตศรัทธาเป็นพวกชาวไทยใหญ่เสียส่วนมาก ในช่วงเวลาใกล้เคียงกันนั้นก็มีชาวพม่าไทยใหญ่ และจีนจากพม่าได้เข้ามาตั้งถิ่นฐานในแม่สอดมากขึ้นอย่างเช่นสองพี่น้องชาวจีนอูฮ่องเส่ง อูหม่องเส่ง สายสกุลพันธุรัตน์ และกวาตระกูล ตามลำดับ สองสามี-ภรรยาชาวพม่า อูโพ-ยง และ อูชิด-แหม่ง ต้นตระกูลประโมทัย รวมทั้งพวกเชื้อสายไทยใหญ่ ปู่ศิริ-ยายสร้อย ปู่ศิริ-ยายสร้อย ปู่แหลง-ยายหนุ่ม และปู่ละติ่น ในยุคนั้นแม่สอดเปรียบเสมือนเมืองเงี้ยว แต่แต่งกายแบบม่านสังเกตจากจำนวนวัดไทยใหญ่ในขณะนั้น ซึ่งมีมากถึงหกวัดด้วยกัน วัดเงี้ยวหลวง วัดน้อย วัดเก่า ตรงศูนย์ส่งเสริมการท่องเที่ยวแม่สอด วัดป่าเก่า วัดป่าใหม่ และ วัดแม่ตาว ชาวไทยใหญ่หรือเงี้ยวมีวิถีชีวิตและขนบธรรมเนียมประเพณีคล้ายกับชาวไทยเหนือหรือชาวล้านนา จะมีบ้างที่เป็นลักษณะของชาวไทยใหญ่เองซึ่งได้มีการอนุรักษ์สืบต่อกันมา แต่ก็เหลือไม่กี่ประเพณี เช่น แหล่ส่างลอง ต่างซอมต่อโหลง แล้อุปัตตะก่า เป็นต้น ชาวไทยใหญ่มักเคร่งในพระพุทธศาสนาเมื่อจะต้องทำบุญก็ต้องทำอย่างเต็มที่และไม่ใส่ใจเรื่องของรายจ่ายส่วนใหญ่จะมีอาชีพกสิกรรมที่ทำการค้าขายก็มีอยู่บ้างในเขตอำเภอแม่สอดประกอบไปด้วยกลุ่มชาติพันธ์หลายกลุ่มด้วยตุนี้จึงพบว่ามีความหลากหลายของประเพณีและความเชื่อ ซึ่งพอสรุปได้ดังนี้ ตานก๋วยสลาก เป็นประเพณีทำบุญอุทิศส่วนบุญกุศลให้ผู้ตาย โดยการจัดของไทยทานบรรจุในชะลอมใบเล็กๆของ ไทยทานสานใหญ่เป็นพวกขนม ผลไม้ และของใช้ขึ้นพระธาตุดอยดินจี่หรือพระธาตุดอยหินกิ่ว โดยจะถือเอาวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 3 เป็นวันชุมนุมเพื่อนมัสการพระธาตุและรอยพระพุทธบาท แหล่ส่างล่อง(แห่ลูกแก้ว) พุทธศาสนิกชนชาวไทยใหญ่และชาวไทยในอำเภอแม่สอดมักทำการบวชเณรลูกหลานของตนเองในช่วงปิดภาคเรียนระหว่างเดือนมีนาคมถึงเดือนเมษายนเพื่อให้ลูกหลานได้มีโอกาสได้ศึกษาพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า ต่างซอมต่อโหลง(ตานข้าวพระพุทธ) เป็นประเพณีถวายเภสัชทั้ง5 แด่พระพุทธเจ้าประกอบด้วย ผลไม้ต่างๆ นม เนย น้ำตาล และน้ำมัน สิ่งที่ขาดไม่ได้คือดอกไม้และธูปเทียน ประเพณีนี้จะเริ่มจัดขึ้นราวเดือน 10 ไปจนถึงวันเพ็ญเดือน 10 วัดแม่สอดน่าด่านเป็นวัดแรกที่ริเริ่มประเพณีนี้ ปัจจุบัน วัดต่างๆนำยึดถือปฏิบัติเช่นกัน แล้อุปัตตะก่า เป็นประเพณีของชาไทยใหญ่ที่จัดขึ้นทุกวันโกนในช่วงเข้าพรรษา โดยคณะศรัทธาที่เป็นผู้ชายจะออกนำเครื่องหาบหามที่สามารถบรรจุปัจจัยต่างๆ ออกเดินรับสิ่งของที่ผู้มีจิตศรัทธาเพื่อส่งเสริมให้คนได้ทำบุญ ในด้านความสัมพันธ์ของประเพณีตานข้าวพระพุทธกับความสัมพันธ์ของคนในชุมชนอำเภอแม่สอด กิจกรรมตานข้าวพระพุทธเป็นกิจกรรมที่มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่วัด โดยมีพระพุทธศาสนาและความเชื่อเป็นตัวช่วยเสริมให้เกิดกิจกรรม ซึ่งทำให้บุคคลในชุมชนได้มีโอกาสมาพบปะ พูดคุย แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และทัศนคติ ทำให้เกิดความรักใคร่ กลมเกลียวและ ความสามัคคีในชุมชน ซึ่งเป็นการสืบทอดประเพณีจากรุ่นสู่รุ่นตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เนื่องในปัจจุบัน แม่สอดเป็นอำเภอที่มีความเจริญแทบทุกด้าน การคมนาคมขนส่งสะดวกทั้งทางบกและทางอากาศ เป็นศูนย์กลางของอุตสาหกรรม การท่องเที่ยว การค้าขายอัญมณี และอุตสาหกรรมขนาดย่อม แม่สอดเปลี่ยนแปลงไปมากทั้งสภาพสังคมและเศรษฐกิจ ทำให้คนลดความสำคัญในเรื่องประเพณีและวัฒนธรรมที่สำคัญของชุมชนไป ซึ่งอาจทำให้คนรุ่นหลังลืมเลือนสิ่งที่เป็นเอกลักษณ์ประจำชาติพันธุ์ของตน เนื่องด้วยอำเภอแม่สอดมีความหลากหลายทางเชื้อชาติจึงทำให้เกิดประเพณีวัฒนธรรมที่น่าสนใจมากมาย ทางคณะผู้วิจัยจึงได้เลือกประเพณีตานข้าวพระพุทธ เนื่องด้วยประเพณีตานข้าวพระพุทธนี้เป็นประเพณีที่เก่าแก่ของชาวไทยใหญ่ในอำเภอแม่สอด เป็นเอกลักษณ์ประจำท้องถิ่นและไม่มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร ดังนั้นคณะผู้จัดทำจึงมีความประสงค์ที่จะศึกษาค้นคว้าเพื่อเผยแพร่ให้ผู้ที่สนใจศึกษาต่อไป

คาดหวังว่าจะได้อะไรจากการทำโครงการนี้ - ได้ทราบถึงการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนอำเภอแม่สอด ที่ได้ยอมรับประเพณีวัฒนธรรมของชาวไทยใหญ่ - ได้ทราบถึงประวัติความเป็นมา ความสำคัญและการเปลี่ยนแปลงของประเพณี ตานข้าวพระพุทธจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ซึ่งเป็นผลมาจากการพัฒนาสภาพเศรษฐกิจและสังคม - เพื่อทราบถึงการเปลี่ยนแปลงของผลกระทบทั้งในด้านบวกและด้านลบต่อความสัมพันธ์ของคนในชุมชนอำเภอแม่สอด - เพื่อที่จะสืบสานและอนุรักษ์วัฒนธรรมที่เก่าแก่นี้และเผยแพร่ให้กับผู้ที่สนใจศึกษาต่อไป

อะไรคือคำถามที่อยากรู้คำตอบ - ความสัมพันธ์ของคนในชุมชนอำเภอแม่สอดเป็นอย่างไร - ประเพณีตานข้าวพระพุทธในอำเภอแม่สอดในอดีตเป็นอย่างไร - ประเพณีตานข้าวพระพุทธในอำเภอแม่สอดปัจจุบันเป็นอย่างไร - ประเพณีตานข้าวพระพุทธในอำเภอแม่สอดเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรอย่างไรบ้าง - อะไรเป็นสาเหตุที่ทำให้ประเพณีตานข้าวพระพุทธในอำเภอแม่สอดเปลี่ยนแปลง - การเปลี่ยนแปลงของประเพณีตานข้าวพระพุทธในอำเภอแม่สอดส่งผลกระทบทั้งทางบวกและทางลบต่อความสัมพันธ์ของคนในชุมชนอำเภอแม่สอดอย่างไร - ควรจะมีแนวทางอย่างไรในการป้องกันและแก้ไขผลกระทบทางลบที่มีต่อความสัมพันธ์ของคนในชุมชนอำเภอแม่สอด

มีแนวทาง/วิธีการจะไปสืบค้นเรื่องที่อยากรู้จากผู้รู้/คนเฒ่าคนแก่ในชุมชน แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นอย่างไร -โดยการสอบถามผู้เฒ่าผู้แก่ที่อยู่ในชุมชนและคนในชุมชนให้ความเคารพนับถือ สอบถามจากเจ้าอาวาส พระสงฆ์ และมัคทายกตามวัดต่างๆในเขตอำเภอแม่สอด โดยสอบถามในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับประเพณีตานข้าวพระพุทธ พร้อมกับบันทึกเสียง -ศึกษาจากเอกสาร ที่เกี่ยวข้อง มีแหล่งข้อมูลที่สำคัญคือ สิ่งพิมพ์หรือเอกสารทางราชการ และอินเทอร์เน็ต -สอบถามจากผู้นำชุมชนต่างๆโดยสอบถามในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับประเพณีตานข้าวพระพุทธ พร้อมบันทึกเสียง -ลงไปร่วมประเพณีตานข้าวพระพุทธโดยตรง

มีแนวทางการนำเสนอรายงานและการเผยแพร่ผลงานอย่างไร -จัดทำเป็นรูปเล่มเผยแพร่ตาม สถานที่ราชการ สถานที่ท่องเที่ยว โรงเรียน ห้องสมุดชุมชนและวัดในเขตอำเภอแม่สอด -จัดบอร์ดนิทรรศการเผยแพร่ผลงาน -จัดทำในรูปแบบของโครงงานเพื่อเผยแพร่ในโรงเรียน -ถ่ายทำวีดีโอประมวลภาพประเพณีตานข้าวพระพุทธเผยแพร่ตามสถานศึกษา

ติดต่อทีมงานยุวชนวิจัยโรงเรียนภัทรวิทยา [pvproject@hotmail.com]

AfD nomination of ยุวชนวิจัยภัทรวิทยา
I have nominated ยุวชนวิจัยภัทรวิทยา, an article that you created, for deletion. I do not think that this article satisfies Wikipedia's criteria for inclusion, and have explained why at Articles for deletion/ยุวชนวิจัยภัทรวิทยา. Your opinions on the matter are welcome at that same discussion page; also, you are welcome to edit the article to address these concerns. Thank you for your time.Please contact me if you're unsure why you received this message. ApprenticeFan talk  contribs 14:22, 29 April 2009 (UTC)