User talk:Adil.dal786

Sandhi (Muslim) - સંધિ (મુસ્લિમ)
અવાર-નવાર અખબારના પાનાઓમાં સંધિ ફલાણા-ફલાણાના સમાચારો છપાતા ઘણીવાર ગેરસમજ પણ ઉદ્ભવતી હોય છે. સંધિને બદલે સિંધી છપાઈ જાય છે ત્યારે ઇસમોના નામ વાંચીએ તે પછી સંધિ હોવાનો ખ્યાલ આવી જાય છે. આમતો વાન એક જ છે, સંધિ કે સિંધી છપાઈ જાય છે ત્યારે સંધિ કે સિંધી બંને મૂળતો સિંધના જ છે. ફરક એટલો કે સિંધી લોકો વિભાજન પછી અત્રે આવ્યા છે અને તેઓ હિંદુઓ છે. સંધિ લોકો તો સદીઓ પહેલા સિંધમાંથી અત્રે આવ્યા છે અને તેઓ મુસ્લિમ ધર્મ પાળે છે.

ભાષા બંનેની સરખી. અલબત સંધિઓની ભાષામાં કચ્છી-ગુજરાતી છાંટ. ધર્મ ઉપરાંત તફાવતમાં રહેણી-કરણી સિંધીઓ મોટાભાગે વેપાર-વ્યવસાય કરે છે, જયારે સંધિઓ અન્ય ધંધાઓમાં પરોવાયેલા છે. સૌરાષ્ટ્ર-પછાત વર્ગ બોર્ડ દ્વારા ૧૯૫૭માં સૌરાષ્ટ્રની પછાત કોમોનો બે ભાગમાં એક ગ્રંથ પ્રગટ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં સંધિ કોમનો સૌરાષ્ટ્રમાં આગમનનો ઈતિહાસ આપવાની સાથે તેમની ખાસિયતોનો પણ પરિચય આપવામાં આવેલ છે. તે અંગે સંધિ લોકો ધીંગાણા કરવામાં, ધાડ પાડવામાં, ઢોર ચોરી અને લૂંટ ફાટ કરવામાં જાણીતા હતા. રાજાશાહી વખતમાં ધીંગાણા કરવામાં, ઠાકોરો અને દરબારોને મદદ કરવામાં તેમનો સહકાર રહેતો. આ લોકો મુખ્યત્વે માલધારી કોમ છે. કેટલાક ખેતી પણ કરે છે. હવે આજે તેઓ ગામડા અને શહેરમાં સ્થાયી થઈને પશુપાલન અને ખેતી પણ કરે છે. કેટલાક સરકારી કે ખાનગી નોકરીઓમાં મુકાદમ ય પહેરગીર તરીકે નોકરી કરે છે. તેમજ સરકારમાં પોલીસ ખાતામાં ભરતી થવા લાગ્યા છે. વળી ઘોડાગાડી હાંકવાનો ધંધો કરે છે. (હવે રિક્ષાઓ પણ ચલાવે છે.) સૌરાષ્ટ્રના લગભગ બધા ભાગોમાં આ કોમની વસ્તી જોવા મળે છે. કેટલાકની જાગીરો પણ જોવા મળે છે. ઉત્તર-ગુજરાતમાં પણ સંધિઓ જોવા મળે છે. આ સંધિ લોકો ૧૩ થી ૧૭મી સદી સુધી સિંધમાંથી સૌરાષ્ટ્રમાં આવેલ છે, તેવું અનુમાન છે. તેમનું સૌરાષ્ટ્રમાં આગમન અને સિંધમાં હિંદુ શાસનનો અંત થઈને મુસ્લિમ શાસનના પ્રારંભની સાથે ઐતિહાસિક ઘટનાઓ વણાયેલી છે. આ સંધિ કોમ મૂળ સિંધમાંથી કચ્છમાં થઈને સૌરાષ્ટ્રમાં આવી તેઓ સૌ પ્રથમ ગીર વિસ્તારમાં આવ્યા હતા. ધર્મે મુસ્લિમ છે.

ઈ.સ. ૧૬૦૬માં સૌરાષ્ટ્રમાં આવ્યા તે સમયે સરધારમાં વાઘેલા રાજપૂતોની આણ’ હતી. સિંધમાંથી કચ્છ થઈને આ સંધિ ઢોર ઢાંખરોની સાથે સરધાર આવ્યા. તેમાં રાજુ નામનો સંધિ બહુ બાહોશ હતો. તેણે આજી નદીના કાંઠે વસવાટ કર્યો. તેની નેસ હતી. અને તેના નામ ઉપરથી રાજકોટ થયું. તે ઈતિહાસ વિવાદિત છે.

સંધિ લોકોમાં આશરે ૧૦૪ શાખ છે. મુખ્યત્વે ઠેબા, ધીહા, શારમાણ, ઝ્ખર, સમા, હિંગોરા, દલ, રાઉમા વગેરે છે. સમા અને રાઉમા પોતાને ઊંચા માને છે. રાઉમાની પેટા શાખામાં લાખાણી, જુણા, મામૈયા, અલવશિયા, ચાણક્યા, મસક વગેરે છે. તેઓ નમાઝ પઢે છે અને પીર-ઓલિયાને માને છે. પંથે તેઓ સુન્ની છે.

આમ સંધિ મુસ્લિમોનો જુનો ઈતિહાસ છે.

સંદર્ભ: (૧) સિંધુ ગુજરી – જયંત રેલવાણી (સૌરાષ્ટ્રની પછાત કોમો ઓ.પ.વ. બોર્ડ દ્વારા ૧૯૫૭માં બે ભાગમાં ધારો) (૨) લાઈબ્રેરી રાજકોટ રાજ્યના ઈતિહાસમાંથી

By -Adil Y Dal Mo. +91 6354653171 (Contact For Any Edit,Update & Suggestions)