User talk:Daneshvapooyesh

Please translate ablesh article from Wikipedia Persian full verjen. and Fill it here. address: http://fa.wikipedia.org/wiki/آبلش Daneshvapooyesh (talk) 17:52, 11 January 2014 (UTC)

این قسمت اضافه شود به ترجمه ی شهر تشان
تقسیمات کشوری[ویرایش]

شهر تشان تشان شرقی تشان غربی این شهر شامل منطقه های اصلی: « آبلش و کلگه زار و مشهد تشان و چهاردهی و حیات آبادمجیدی و حیات آباد خلیفه و تاکاییدی و پیرآباد و تل کهنه و شهرویی و ویسی و شه نظری و توره ای و آهنگران و شاه غالب و ثارالله و تنگ بن و وَرِزَرد و یوسفی و شهرک طالقانی و مورگاه و مسیری » و روستاهای « بجک و همه ی سرجوشرها(عدالت، آزادی، قدس، بدر)» می باشد.[۲] و [۳] و [۴]

جمعیت[ویرایش]

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهر تشان در شهرستان بهبهان در سال ۱۳۸۵ برابر با 14.031 نفر بوده است [۵]. اما اکنون به بالای 15.000 نفر رسیده است. حفر چاه های آب آشامیدنی و کشاورزی توسط آبفای بهبهان و گروهی سودجو در سال های اخیر مزید بر خشکسالی کشاورزی تشان را فلج کرده است.

منطقه ی تاریخی ـ گردشگری تشان (تشون)[ویرایش]

بخش مرکزی شهرستان بهبهان یعنی تشان از نظر موقعیت جغرافیایی ـ تاریخی و دیگر ویژگی های خاص خود در شهرستان بهبهان نقش برجسته ای دارد. تشان در فاصله 30 کیلومتری شمال بهبهان واقع شده که از شمال محدود است به تنگ بَن، تل رش، بجک، کوه حاتم (با ارتفاع بیش از 2100 متر) و مرزهای ایلات طیبی و بهمئی و از جنوب به رشته کوه بدیل و حومه ی بهبهان. از غرب به قسمتی از فرمانداری جدید التأسیس بهمئی گرمسیری ( لیکک) و رشته کوه وَرِزرد (با ارتفاع بیش از 785 متر از سطح دریا). خاک تشان بصورت مثلثی است که در رأس آن ناحیه ی بالیاوی ( بالای آبی؟) در شمال؛ و قاعده ی آن با شیب ملایم به طرف پیرآباد و رودخانه ی کم آب آن تا آهنگران ادامه دارد. در ضلع غربی، رودخانه ایست که از ناحیه ی قلات ( کلات) بهمئی و چشمه سارهای ناحیه ی لیکک از روستاهای سرجوشر (سر جوی شهر؟) گذشته و پس از پیوستن به رودخانه ای که از پیر آباد می گذرد قسمتی از زمینی های حومه بهبهان را مشروب نموده بالأخره به رودخانه ی مارون می ریزد. ضلع شمال شرقی آن آب های تنگ بن است که قسمتی از نیازهای کشاورزان اهالی را تأمین می نماید. در مرکز تشان نزدیک بقعه ی امام زاده مشهد چشمه ی آب خروشان شیرینی است که در شکوفایی کشاورزی تشان از اهمیت خاصی برخوردار است. روی هم رفته خاک تشان از برکت چشمه سارها و آب های فراوان آن از نظر کشاورزی، به خصوص مرکبات، غلات، برنج، گندم و حبوبات، سیفی جات و غیره، غنی و موجب رونق اقتصادی منطقه شده است. مناطق شهر تشان به ترتیب (از قسمت بالای لیکک بهمئی) عبارتند از روستای بالیاوی، روستاهای سر جوشر (بدر، عدالت، آزادی، قدس)، مسیری، درب مورگاه، کلگه زار، منطقه ی آبلش (اولش، منطقه ی شهری) و دو دهک اطراف آن، شهرک طالقانی، مشهد، شاه غالب، ثارالله تشان، تل‌کهنه، چهاردهی، تاکائیدی‌ها، پیر آباد، حیات آباد و آهنگران و ویسی بزرگ و ویسی کوچک. تشان از نظر گردشگری به خصوص در فصل زمستان و بهار بسیار جالب و دیدنی است.

پیشینه ی تاریخی[ویرایش]

در خصوص نام تشان (تشون) داستان هایی بر سر زبان ها است. با توجه به پیدایش گور شاهزاده عیلامی کتین (کیدین) هوتران و قدمت آن به هزاره دوم پیش از میلاد مسیح و ارتباط تنگاتنگ آن با شهر ارگان ( ارجان، تلفظ عرَبی) و وضعیت جغرافیایی آن از نظر خاک و آب منطقه ی تشان نیز هنگام و همگام با ارگان، آباد و از نظر اقتصادی ـ اجتماعی شکوفا بوده است تا جایی که آثار به جای مانده در ناحیه ی بجک ، کلگه زار و آبلش و اطراف آن به تحقیق نشان از این گفتار است. وجود آتشکده ی قباد در ارگان و آتشکده ی خیرآباد (چهار طاق) به شماره 371 ثبت آثار باستانی و اهمیت آب در ایران و باستان به خصوص در دوران زردشت ، ماد ، هخامنشی ، اشکانی ، ساسانی و وجود معابد آناهیتا الهه ی آب برفراز کوه های اطراف آن که به نام قلعه ی دختر معروف است این گمان را خلق کرده که نام تشان از آتش و وجود آتشگاه یا آتشکده گرفته شده است. گفته می شود که نمرود پادشاه بابل ، ابراهیم خلیل (ع)را در این مکان در آتش افکنده است. اگرچه این افسانه درباره ی شهر « اور» که در این زمان باغملک خوانده می شود بر سر زبان هاست. البته روستای دیبور (اُور) نیز در نزدیکی رامهرمز برسر راه بهبهان به همین نام و داستان بیان می گردد. طبری در تاریخ خود به نام تشان اشاره کرده که اردشیر بابکان (ساسانی) پس از دست‌یابی به سرزمین های خوزستان از این سامان گذشته و به پارس رفته است. محمد بن جریر طبری می گوید «آنگاه سوی فارس باز آمد و آهنگ پیکار نیروفرشاه اهواز کرد و از هرمزگان سوی ارگان و سار و طاشان ( تشان ـ تشون) شد، پس به سرق( سوق ؟) رفت و از آنجا با جمعی از یاران خویش به نشست و بر کنار رجیل فرود آمد و شهر را به گرفت و شهر سوق الاهواز (اهواز کنونی) را بنیاد نهاد و با غنیمت فراوان سوی پارس بازگشت[۶] محمد میرک بن مسعود حسینی در کتاب ریاض الفردوس در صفحه 11ـ12 می گوید: «قصبه ی تشان از مستحدثات شاهپور اول ؛ و به دهدشت و بهبهان هر دو مقاربت دارد.[۷] بعضی بنای آن را به قباد پسر فیروز ساسانی منسوب می سازند و برخی این قول را ضعیف شمرده‌اند. و می گوید: در قدیم‌الأیام شهری معمور بوده و به خوبی ها و انواع بودنی ها آراسته و پیراسته بروزگار ملاحده ی اسماعیلی ، خرابی تمام به حال آن بلده راه یافته، هوالی اش گرم و آبش از چشمه ایست که منبعش در قریه مذکور است. لیمو و ترنج به وفور در آنجا به حاصل آید. بارون دُوبدو دیپلمات و سیاح روسی و عضو انجمن سلطنتی جغرافیای لندن که در رشته ی تاریخ باستان مشرق زمین در انگلستان به تحصیلات عالی پرداخته بود در زمان محمدشاه قاجار و حکومت میرزا قدما طباطبایی بهبهانی به سال 1253 هجری قمری به بهبهان آمده بود. او برای دیدن پیکرهای سنگی و آثار زیبای دوره اشکانی (الیمایی) تنگ سروک (سولک) از تشان گذشته و درباره آن چنین می نویسد. آثار خانه ها، بازارها، ارگ ها و حمام های متفرق در هر سمت و درختهای کهن سال، حکایت از آن دارد که اینجا در ایام حکومت اتابکان لر بزرگ شهری وسیع و با منظر بوده است. مع‌هذا بر طبق روایت رایج در میان مردم محل، تشان جایی است که « نمرود »، پادشاه قدرتمند پیش از مسیح ، ابراهیم (ع) را در کوره ی سوزان انداخته است. در تایید این روایت نام تشان مقتبس از آتش را دلیل می آورد. دکتر احمد اقتداری استاد دانشگاه تهران در سفرنامه خود که در سال 1356 خورشیدی از منطقه ی تشان و بازمانده های آن و آثار آبلش و کلگه زار دیدن کرده می نویسد: «آثار شهر کهنه ی آن همان شهر کهن پیش از اسلام به ز آمد کواذ (به ز آمد قباد، بهگواد ، بهگباد، بهقباد؟) ساسانی است که نویسندگان دوران اسلامی به آن اشاره نموده‌اند می باشد و جایگاه آن در شمال شهر بزرگ ارگان نشان داده شده بود. در آذر ماه 1335 شمسی جهت افتتاح دبستانی عازم لیکک (مرکز بهمئی گرمسیری، که در آن زمان زیر مجموعه آموزش و پرورش بهبهان بود) با عده ای از اهالی عازم منطقه ی مزبور شدیم. از راه حومه (حسین آباد و دودانگه) و روستاهای قنبری ، گراب (آب گوگردی با خواص آب درمانی) و آل طیب به ناحیه ی تشان رسیدیم. از حیات آباد خلیفه، آثار بسیاری از قلعه ها، آسیاب ها و دیگر ساختمان های فرو ریخته ـ که حکایت از تمدن بالا و شکوفایی داشت ـ در میان درختان انبوه کُنار چنان نظر ما را جلب نمود که بی اختیار به پرسش هایی پرداختیم و مردم منطقه درباره ی هر یک از آنها داستان ها و حکایت هایی داشتند و نقل می کردند. سپس به روستای مرکزی تشان یعنی مشهد رسیدیم. پس از کمی استراحت از راه کلگه زار مسیر را ادامه دادیم. واقعاً کلگه زار هنوز آثار باستانی و میراث گرانبهای بسیاری را در خود به یادگار و نگهداری کرده بود که کاملاً بررسی و تحقیق دقیقی را طلب می کرد. شاید وجود آن همه آثار که تا کنون حفظ شده بود به علت عدم استفاده اهالی جهت احداث جدید ساختمان ها و اماکن مسکونی بود که جمعیتِ کم و نبود جاده ی ماشینی، آثار مزبور با تمدن ارگان به خصوص مناطق بجای مانده خوییز، تنگ تکاب، تنگ شیخ و خیرآباد به طور کلی، تنگ شیخ و بالنگستان هم خوانی داشت. آثار قلعه ها، طاق ها ساختمان ها و برج های مخروبه، آسیاب ها، تپه های مملو از ابزار و وسایل سفالی به جای مانده هنوز بررسی و کار کارشناسی علمی ویژه ای را طلب می نماید که امید است انجام گیرد».[۸]

منابع[ویرایش]

پرش به بالا ↑ اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ. پرش به بالا ↑ «تولد 13 شهر جدید در خوزستان». خوز نیوز، 7 خرداد 1392. بازبینی‌شده در 28 می ۲۰۱۳. پرش به بالا ↑ «جزئيات آخرين تقسيمات كشوري در خوزستان». خوز نیوز، 7 خرداد 1392. بازبینی‌شده در 28 می ۲۰۱۳. پرش به بالا ↑ «جزییات آخرین تقسیمات کشوری در استان خوزستان تشریح شد». خبرگزاری دانشجویان ایران، 7 خرداد 1392. بازبینی‌شده در 28 می ۲۰۱۳. پرش به بالا ↑ «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد» ‎(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. پرش به بالا ↑ محمد جریر طبری، الرسل و الملوک، ترجمه ابوالقاسم پاینده، جلد دوم، صفحه 583. پرش به بالا ↑ محمد میرک بن مسعود حسینی، ریاض الفردوس، صص11ـ12. پرش به بالا ↑ اقتداری، احمد. سفرنامه. تهران: احمد اقتداری، ۱۳۷۵. ابن جریر طبری، محمد. الرسل و الملوک. ترجمه ابوالقاسم پاینده. تهران : بنیاد فرهنگ ایران، انتشارات اساطیر،1352. ISBN 964-331-037-X. خانهٔ کتاب. حسینی منشی، محمد میرک بن مسعود. ریاض الفردوس خانی. به کوشش ایرج افشار و فرشته صرافان، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار ، 1385، صص: 12-11. جستارهای وابسته[ویرایش]

ایل طیبی ایل بهمئی آبلش شهرویی کلگه‌زار سرجوشر عدالت تاکاییدی حسین‌آباد شیخ مسیری بجک

Daneshvapooyesh (talk) 21:03, 12 February 2014 (UTC)