User talk:Duasane

taarikhdii halyeeygii somaliyeed ee --Duasane (talk) 08:36, 4 July 2014 (UTC)CABDULKADIR MOHAMED ADAN (Zoobe) 1919-2002 Shakhsiyadii Zoobe Cabdulkadir Mohamed Aadan (Zoobe), Wuxuu ku dhashay degmada Buula Burde, 1919. waxaana dhalay Wadaad caalim ahaa oo ku caan baxay wanaaga iyo Caadilnimada intii uu xaakimka ka ahaa maxaakimta dalka taasoo ahayd sababtii loogu bixiyey Macalimkii (Xaqqa iyo cadaalada) ayadoo intaas u dheerayd inuu kamid ahaa saraakiishii ugu darajada Sareysay Soomaaliya, kana soo wada Shaqeeyey Badi dalkeena goboladiisa kala duwan Waqooyigiisa & koonfurtiisa Zoobe,Wuxuu ka Dhashay Reer wada (Ahlu-diin) ah oo iska soo dhaxleysay muddo Qarniyo ahba (khayr jaceylka,Sama falka,fidinta iyo faafinta diinta Islaamka). Cabdulkadir M.Adan ( Z o o be ), waxaa uu yaraantiisii kusoo barbaaray Koonfurta Soomaaliya gaar ahaana Baydhabo iyo Muqdisho,wuxuu waxbarasho u aaday dalkaTalyaaniga oo uu ka soo dhameystay waxbarshadiisa Dugsiga Dhexe, Kadibna wuxuu waxbarasho sare u aaday Dalka Masar wuxuuna ka qaatay Qaahira shahaadada dugsiga sare 1954-tii Cabdulkadir(Zoobe), asagoo ku jira (Al-Azhar Al-Sharif) ayaa waxaa Umaddii uu ka dhashay ay udoorteen inuu hogaanka u qabto Xisbigii Siyaasiga ahaa DIGIL & MIRIFLE (HDM)ee Soomaaliya. Cabdulkadir (Zoobe) intii taqiin oo dhami gaarahaan ragii ay Alazhar Isla dhiganayeen Sida Sheikh Abdulqani Sheikh Ahmed oo ahaa Wasiirkii Cadaalada ee Soomaaliya, waxay ku Sheegeen in Zoobe uu ahaa ( Geesi wuxuu rabo aan la gabanayn, Runlow aan Been iyo Balan xumo Lagu sheegi karin iyo Rug cadaa siyaasi ah oo kuwada Idlayd Shakhsiyadiisa Sifihii Rageed oo idil iyo waxay Micno lahaan lahaydba. Mowqifkiisa Diineed Markii aan dib u raacno siduu C/Qaadir Zoobe ugu ekaan badnaa Sheekhii asaga Dhalay Aragti ahaan, dabci ahaan iyo diin ahaan intaba waxaan shaki galeynin inay dhab tahay xigmadda soomaaliyeed ee oraneysa (Soomaali Been way Sheegtaaye,Been kuma Maahmaahdo),Maadaama ay dhaheen Geed waliba Mirihiisuu dhalaa, Hadaba maadaama Aan gunta ku soo sheegnay shakhsiyadii caalimkii dhalay(Zoobe) Muslinimadiisa ka sokow Muxuu ahaa Mowqifkiisa Diineed?, Muxuuse ka yiri Kamaalu-diin Saalax? (A) Zoobe, wuxuu Quraanka bartay asagoo yar,wuxuu cilmiga Axkaamta ka bartay Culimadii ku caan baxday Cilmiga Axkaamta iyo Naxwaha ee ay ehel wadaaga ay ahaayeen Caalimkii Soomaaliyeed ee ( Sheekh Cabdu-raxmaan Zeylici) oo Abdulkadir Zoobe Qabiil Ahaan isu xigaan, Sidaa darteed waxaa lagu tilmaamaa inuu Garqaar u ahaa culimada diinta ee Ahlu suna waljamaaca, Zoobe, sida uu u aaminsanaa in ( Fedelka Soomaaliya ) uu yahay Maslaxadda Ummadda ayaa wuxuu u aaminsanaa Islaamkuna inuu ku jiro Khayrkeeda,cadaaladeeda Cududeeda iyo Wadajirkeeda.intaba. B)Zoobe, wuxuu (Gole) kastoo caalamiyeed Sida United Nation-ka iyo (Geed) Walboo Soomaaliyeed sida Gudigii Afka dalka uga qayb qaatay sidii uu ugu Gargaari lahaa Qadiyadiisa Diineed iyo mida qowmiyadiisa Carbeedba, wuxuu Qaali iyo Nafiisba u bixiyey Sidii ay Soomaaliya uga badbaadin lahaa Isticmaarka iyo Afkaartii ay wateen oo ahayd in Ummada Soomaaliyeed laga baabi’iyo afkoodii diimeed, walow uusan ku guuleysan arintaas Maadaama isticmaarku haystay Cadow Diin & mid Carbeed oo ayaga lashaqeeya,waxaana Tusaale inoogu filan canaantii uu Golaha Amaanka ugu jeediyey Gumeystayaashii wadanka Soomaaliyeed oo idil asagoo difaacaayo Danaha Carbeed & Diintiisa Islaamka ah.Arintaasi ayada ah waxaa ka bogan kara qofkii akhrista buugaagta taariikhdii hore Somalida, Laakinse Waxaan usoo soo qaadaneyna Markhaati Madoonta ahaan Wixii uu ka dhahay (Mohamed Kamaal-udiin Saalax), oo ahaa Manduubkii Dowlada MASAR u fadhiyay Muqdisho 1957 dii,Qayb weyna ka gaatay Xuriyaddii Soomaaliya asagoo ku qoray (Buugiisii XQ), wuxuu ku bilaabay ammaan iyo Mahad cilin uu usoo jeediyay Zoobe hadalkii Adkaa iyo Khudbadii Uu ka jeediyay Golaha Qaramada Midoobay 1955-tii, Wuxuuna yiri Mudanaha Sharafta leh Abdulkadir Mohamed Adan (Zoobe) wuxuu u sheegay Qaramada Midoobay in Dowladaha Isticmaarka ee ( Ingiriiska iyo Fransiiskuba ) ay xooga saarayaan sidii loo homarin lahaa Afafka Afrikaanka ee Local-ka iyo sidii loo qori lahaa, Ayadoo ay taasi jirto hadana anaga Waxaan leenahay arintaasi ..MAYA..,ayagoo ay Xor u yihiin inay baraan Waxay rabaana ka Sameeyaan wadama ay leeyihiin ee ay gumeystaan hadana anaga ma rabno waxaan rabnaa Afka carbeed oo ah afkii diinteena,waxaa kale oo aan cadeyneynaa in Soomaali gudaheeda Aysan nooga heleynin wax wada Shaqayn ah oo ku saabsan arintaas. Ambassador M. Kamalu-diin Saalax Khidhaabkiisa wuxuu meesha ka saaray in Dacaayadii ay faafiyeen kuwii u shaqeynaayey Isticmaarka ee kasoo horjeeday A r a g t i d a Zoobe,Kana dambeeyeen dilkii Shahiid Kamaalu-diin ee Bishii Apr. 16, 1956dii ee ay Ku Sheegaayeen in Zoobe uu ahaa {pro-italian} aysan ahayn xaqiiqo dhab ah. Ka akhri (Mudakiratu Kamalu-diin) ama (Somali QwX) Ch.2-Page 380. Taariikhdiisa Siyaasadeed (A) Intii Ka horeysay 1957; Cabdulkadir Mohamed Adan (Zoobe), wuxuu hoygii siyaasada ku biiray asagoo aad U da’yar, taasoo u suurta gelisay inuu noqday mid ka mid ah shakhsiyaadkii fara ku tiriska Ahaa ee aad uga dhex muuqday halgankii Xuriya Doonkii Soomaaliyeed, Wuxuu xubin ka Noqday 1940- kii ( Al-jamciya Al-khayriya Al- wadhaniya Al-Soomaaliya ), 1944- tiina Wuxuu xubin ka noqday Xisbigii (SYL)- wuxuuna Ka baxay xisbiga (SYL), ka dib markii Asaga iyo Qaar ka mid ah Madaxdii Xisbigaasi ay isku khilaafeen Nidaamkii dalka lagu Maamuli lahaa, ayadoo uu Aaminsanaa ( Zoobe ) in dalka loo Sameeyo Dastuur iyo Nidaam ( Federal ) ah Ka hor intaan lagu Qamaamin Dowlad Soomaliyeed dhismaheeda, taasoo ay Ka biya diideen Madxadii(SYL). Sidaa darteena Zoobe Wuxuu Ku wareegay Xisbigii Digil Iyo Mirifle ee ( HDM ), walow qaar kamid ah Madaxdii ( SYL ) ay Isku dayeen inay ku Qanciyaan inuusan ka bixin Xisbiga hadana lagama guuleysan arintaasi asagoo ku adkeystay Afkaartiisa Federalka ahayd darteed. (B) Kadib sanadkii 1957; Sidaan horey ugu soo sheegnay qaybtii Ku saabsanayd Zoobe iyo Waxbarashadiisa Abdulkadir Mohamed Adan (Zoobe ) waxaa loo doortay inuu hogaamiyo ( HDM ), kadib Markii Leego ay ku dileen Ustaad Osman Mohamed Hussein oo ahaa Madaxii Xisbiga iyo Saanicii kii Federalka Soomaliya bishii May, 1952-dii Zoobe oo watay Isla afkaartii iyo mabaadi’dii federalka ee loo dilay Ustaad Osman Uuna ahaa nin ay yaqaan reer Leego mabda’ adeegiisa,waxaa loo sameeyey shirqool aad loo Soo diyaariyey oo si toos ahna uga qayb galeen madaxdii sare ee leegada oo la rabay in lagu Khaarijiyo intuusan kasoo bixin QAHIRA, waxaa arintaasi fulinteeda u xilsaarnaa labo qof oo midi uu ahaa Sarkaal u dhashay NFD oo Muqdisho laga soo diray iyo Mid ka mid ah Ardadii Zoobe iskula jireen(Al-AZHAR), wuxuuna qorshuhu ahaa in la dilo habeenka Uu Baxayo haday suurta gal noqon weysana in lala beegsado inta u dhaxeysa marka uu (Room) Kiisa ka baxo iyo inta uusan Airport -ka Qahira, laakiin waxaa uu qorshihii fashilmay Markii Habeenkii ugu dameeyey ay latashi ugu tageen Sheikh Cabgulqani Sheikh Ahmed oo kamid Ahaa ardada AlAzhar, una sheegeen Qorshahooda, Sheikha oo Reer Bakool ahaa Kana soo Jeedo qoys culimaa’udiin ah oo aad looga yaqaano Gobolada (alta Jubba)oo idil ayaa wuxuu Ugu hanjabay in uu Booliska Masar u sheegi doono hadii ay Zoobe wax ku gaaraan Masar,Taasoo ka badbaadisay Dilkii loo soo Qorsheeyey, una suurta gelisay inuu si nabad ah uga Baxo Dalka Masar. Zoobe (Ka hor 1957 iyo Kabib) Ma aha inaan wax badan ka hadlo Siyaasadihii Zoobe ee (kahor iyo Kadib), maadaama ay horeyba uga hal dhaheen Rag badan oo isugu jira (Siyaasiyiin,i yo Wax Garad), ugu Qayma iyo Qadarin qoreen Qorayaal badan oo si Ziyaada la’aana Sifo Wanaagsani u siiyeen Suxufiyiin caan ku ah Siyaasada Soomaaliya, wixii aan soo qaadanana Waa in yar ka mid ahin badan oo Sifihiisa & Siyaasad wanaagiisa ah waxaaba wax walba ka Qayma badan inuu ahaa Aabihii Federal doonka Soomaaleed oo si (Nabad waarta ) loogu helo Dalkeena ay Soomaalidu Sinaba uga fursan weyday inay raacaan maanta (Siyaasadiisii Federalka)oo Sideetan Jirsaday hadda,waxaanse xusid mudan si loogu wada bogto (Zoobe) Iyo Siyaasadiisa (Federalka) inay soomaalidu akhristaan Qoraalkii ( Nidaamka Federalka waa xalka keliya ee Soomaaliya) 1996 ee Ahmed Sheikh Biyooley oo asagoo soo xiganaya Suxufiyiin kale uu ku sheegay Inuu (Zoobe) Hadii uusan noqon Siyaasiga Koowaad ee lagu Tilmaami karo Geeska afrika inaan shaki uga Jirin inuu yahay Siyaasiga Mustawaha Labaad Guud ahaan Gobolka. Si kastaba Ha noqotee waxaan laba Siyaasi oo soomaali u dhalatay ku Murmeyn in Diplomaasiyadii Zoobe ee ( Ka hor iyo Kadib ) inay qayb Libaaxeed ay ka qaadatay soo Dedejintii {Qaadashada xuriyada dalkeena, Isu keenidii & Mideyntii Soomaaliya,Maal Gelintii reer yurub Soomaaliya iyo Dib- udhiskii Goblada iyo Degmooyinkii Dalka. Zoobe, Wuxuu Soomaaliya u Meselay shirar badan oo Caalamiyeed Carbeed iyo Afrikaaneed intaba,wuxuu heshiisyo badan la soo galay dowlado kala duwan oo natiijooyin kii kasoo baxay ay wax badan ka tareen Soomaaliya, wax badana ka badeleen noloshii dadka Dadka iyo deegaanada dalka, waxaan halkan ka xuseynaa Qayb kamid ah meelihii uu kasoo Shaqeeyey iyo Shirarkii heer Qaran uu Soomaaliya umasalay intii u dhaxeysay (1940- 1969) Zoobe iyo Xilalkii uu Qabtay 1940 : Xubin Maamulka Aljamciyal Alwadhaniya Alsoomaliya. 1944: Xubin Maamulka SYL. 1956: Xubin Gudiga Sharci dejinta Soomaaliyeed. 1957: Xoghayaha Xisbiga Dastuur Mustaqil Soomaaliya (HDMS). 1959: Ku Xigeenka Madaxa Gudiga Sharci dejinta Soomaaliyed. 16. 04. 1960 - Xoghayn-Gudiga wada xaajoodka mideynta Soomaaliya. 22. 07. 1960 – Wasiirka Wasaarada Maaliyada – Soomaaliya. 27. 07. 1961 - Wasiirka Wasaarada Maaliyada – Soomaaliya. 14. 08. 1961 – Wasiirka Wasaarada Maaliyada – Soomaaliya. 15. 06. 1964 - Wasiirka Wasaarada Arimaha Gudaha – Soomaaliya. Zoobe iyo shirakii uu Soomaaliya u Masalay 1954: United Nation : UTC New York. 1955L United Nation : HDM New York. 01. 02. 1961 - Heshiiskii Iskaashiga Soomaaliya iyo EEC. 21. 02. 1961 - Shirkii Gudiga Dhaqaalaha United nation-ka Addis Ababa. 16. 04. 1961 - Shirkii Iskaashiga SomItalia ee Roma. 01. 01. 1962 - Shirkii (Pafmeca) Suuqa dhaqaalahaYurub-Addis Ababa. 19. 01. 1962 - Heshiishkii SomGermany ee Dhaqaalaha iyo Maalgelinta. 23. 06. 1962 - Heshiiskii EEC iyo Dowladaha Africa Bruxelles-Belgium. 15. 07. 1962 - Heshiiskii PAB Soomaaliya Bruxelles-Belgium. 14. 09. 1962 - Heshiiskii SomAmerican Plan -Washington-USA. 26. 12. 1962 - Heshiishkii Soomaaliya iyo bankiga Aduunka. 01. 12. 1963 - Shirkii AMS ee Washington -USA. A. Zoobe, wuxuu safaro Howleed ku kala bixiyey in ka badan Inta Kor Ku xusan oo dhammaantooda Fadliga (Diplomaasiyadiisii) darteed ay usoo jiideen Dalkeena guulo badan oola taaban karo, oo ay ka mid yihiin Mashruucii Dhismihii dekada Muqdisho,Mashruucii Wadada isku xirta Afgooye Iyo Baydhabo, Mashruucii Wadada Hargeysa- Burco Mashruucii kale ee isbitaalada dalka, gaar ahaan Muqdisho, Kismaayo iyo Baydhabo. Zoobe, Sanadkii 1968- dii Asaga iyo Abdirizak Haji Hussein Waxay furteen Xisbigii ( Dabka), isla sanadkaasi Zoobe wuu ka waji dadbaday Siyaasada Soomaaliya, wuxuuna u jeestay dhinaca Ganacsigiisa, 21Oct 1969, Waxaa dalka ka dhacay Afgembigii Qoriga ee uu hogaaminaayey siyad bare, Zoobe, Waji dadbashadiisii waxay dhamaatay horaantii 1980 Wuxuuna ku bilaabay Siyaadow Ka deg, 1988, wuxuu qabtay hogaanki i hore Mucaaradkii Siyaasada, 1989 kii wuxuu Qalin khad adag ku Saxiixey Bayaan loo magac daray Bayaankii ( Labada Webi ), Ayadoo April, 1989 Aasaasay SDM. Waxaana Hogaamiye looga dhigay Dr.Abdi Muse Mayow. Abdulkadir M. Adan Zoobe, Wuxuu uga qaybgalay (SDM ) Ahaan & Oday Soomaali ahaan intaba Dhammaan Shirarkii Dib-uheshiisiinta Soomaaliyeed ee ka dhacay (Gudaha & Dibada) oo ugu dambeeyey kii tuulada Carta, Kasokow qadiyada Qowmiyadiisa oo ay dulan ku hayeen Kuwo ay isku Diin Iyo Dal yihiin………ayadoo ay Ka qo’nayd ( Nabadeynta ) dadka Soomaaliyeed darteed, Waxaana Ka mid ahaa shirarkii sida badan sababtoodaba asaga lahaa uuna sida aadka uga dhex muuqday kuwan hoos ku xusan : 1991 – Shirkii Jabuuti oo asaga loogu doortay madaxweyne ku xigeen. 1993 - Shirkii Dib-uheshiisiinta Soomaaliya ee Itoobiya – Addis. 1994 - Shirkii Dib-uheshiisiinta Soomaaliya Masar – Qahira. 1995 - Shirkii Dib-uheshiisiinta Soomaaliya Nairobi – Kinya. 1995 – Shirkii Dib-uheshiisiinta Soomaaliya (MCI) Jidda-S/Arabia. 1996 - Shirkii Dib-uheshiisiinta Soomaliyeed Sodare – Itoobiya. 1996 - Shirkii Dib-uheshiisiinta Soomaaliya Masar – Qahira. 2000 - Shirkii Dib-uheshiisiinta Soomaaliyeed Carta – Jabuuti. Abdukkadir M. Aadan Zoobe wuxuu doonistii Rabi ku dhintay Bishan June,24,2002 – Magaalada Roma ee dalka Talyaaniga, wuxuuna ifka uga Tagay (3) Wiil iyo (2) Gabdhood, waxaana la dhalatay (11) Rag ah iyo (5) Haween ah, wuxuuna ka dhintay laba Xaas oo la kala yiraahdo Ay (Faamay Aliyow iyo Faaduma Guutaale)