User talk:Ep30lon

مصرف بهینه كود،گامی موثر در افزایش عملكرد كمی و كیفی طالبی N+P+K+MICRONUTRIENTS تغذیه متعادل

وزارت جهاد كشاورزی

سازمان تحقیقات و آموزش كشاورزی

مؤسسه تحقیقات خاك و آب

مصرف بهینه كود،گامی موثر در افزایش عملكرد كمی و كیفی طالبی N+P+K+MICRONUTRIENTS تغذیه متعادل

محسن سیلسپور

عضو هیات علمی مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی ورامین

نشریه فنی شماره 403

(شورای‌عالی سیاستگزاری توسعه كاربرد مواد بیولوژیك و استفاده بهینه از كود و سم در كشاورزی)

بهار 1384

انتشارات سنا، تهران، ایران

l مقدمه: طالبی(Cucumis melo L.) از جمله محصولات سبزی و صیفی است كه از سالیان قدیم در مصر كشت وكار می شده است و پس از آن به كشورهای ایران و هند منتقل شده است. گیاه طالبی به سبب داشتن درصد بالای قند ونرمی گوشت میوه ، از محبوبیت خاصی بین عامه مردم برخوردار بوده وبه طرق مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. این گیاه جزء گیاهان گرمسیری طبقه بندی می‌شود و بطور عموم 80 تا 120 روز از زمان كاشت تا رسیدن زمان لازم دارد. بهترین میوه طالبی از تعامل درجه حرارت بالا ، نور زیاد ، بارندگی كم و رطوبت نسبی كم هوا در طول دوره رشد بدست می آید .خاك موردنیاز طالبی باید دارای زهكشی خوب باشد. خاكهای سنگین رسی یا خاك با ماده آلی زیاد بدلیل ظرفیت بالای نگهداری آب باعث فعالیت بیشتر پاتوژن های گیاهی شده وباعث بیماری می شوند.pH مناسب برای طالبی 5/5 تا 7 می باشد. این گیاه به ازای تولید یك تن میوه 2 كیلوگرم ازت خالص ،7/0كیلوگرم فسفر (P2O5) ،و 2 تا 5 كیلوگرم پتاسیم (K2O) و حدود نیم كیلوگرم عناصر ریزمغذی از خاك جذب می كند. چنانچه مشخص است نیاز طالبی به پتاسیم بیشتر از ازت و فسفر می باشد .این نكته ضرورت مصرف پتاسیم در زراعت طالبی را روشن می سازد

l توصیه كودی بر مبنای آزمون خاك :‌آزمون خاك یك روش ارزشمند و دقیق جهت توصیه صحیح كودی در محصولات می باشد. در واقع یك برنامه صحیح آزمون خاك از نمونه برداری صحیح خاك از مزرعه آغاز می شود. در این مرحله نمونه ارسالی به آزمایشگاه بایستی نمونه وبیانگر واقعی خاك مزرعه مورد مطالعه باشد. مرحله بعدی تجزیه صحیح ودقیق نمونه خاك در آزمایشگاه می باشد. شاید این مرحله مهمترین مرحله در یك برنامه آزمون خاك باشد. چنانچه هرگونه خطائی در این مرحله انجام شود، در مراحل بعدی بزرگنمائی خواهد شد و برنامه آزمون خاك را با شكست مواجه خواهد كرد. مرحله بعدی تفسیر نتایج و توصیه كودی می باشد. ایجاد رابطه منطقی بین سطح حاصلخیزی خاك و محصول مورد انتظار و توصیه مقدار ماده كودی از مهمترین مسائل در این مرحله می باشد .با این تفاصیل توصیه كودی بر مبنای آزمون خاك ،‌مقدار بهینه عناصر غذائی را در اختیار گیاه قرار می دهد و از مصرف لوكس عناصر غذایی توسط گیاه جلوگیری می كند.

تجزیه برگ : تجزیه برگ یكی از اقداماتی است كه نشانگر وضعیت گیاه از نظر سطح عناصر غذائی در طول دوره رشد می باشد و می تواند به عنوان یك راهنما درتوصیه كود ، خصوصا سال زراعی بعدی مورد استفاده قرار گیرد. جدول شماره 1، حدود مطلوب ، كفایت وبیش بود عناصر غذایی را دردو مرحله رشد در برگ طالبی نشان می دهد.

جدول 1- حدود كمبود ،كفایت وبیش بود عناصر غذائی در برگ طالبی درمرحله رشد

وضعیت عنصر غذایی N P K Ca Mg S Fe Mn Zn B Cu Mo (درصد) (میلی‌گرم در كیلوگرم) نمونه برگ در زمانی كه طول ساقه اصلی به 30 سانتی متر رسیده است كمبود 4< 4/0< 5< 3< 35/0< - 40< 20< 20< 20< 5< 6/0< حدكفایت 4-5 4/0-7/0 5-7 3 -5 35/0-45/0 2/0-5/0 40-100 20-100 20-60 20-80 5-10 6/0-1 بیش بود 5> 7/0> 7> 5> 45/0> - 100> 100> 60> 80> 10> 1> نمونه برگ در ابتدای تشكیل میوه ها كمبود 5/3< 25/0< 8/1< 8/1< 3/0< - 40< 20< 20< 20< 5< 6/0< حدكفایت 5/3-5/4 25/0-40/0 8/1-4 8/1-5 3/0-4/0 2/0-5/0 4-100 20-100 20-60 20-80 5-10 6/0-1 بیش بود 5/4> 4/0> 4> 5> 4/0> - 100> 100> 60> 80> 10> 1>

ازت(N) : ازت به عنوان یك ماده تشكیل دهنده كلروفیل وپروتوپلاسم، ‌در تغییرات انرژی و رشد رویشی گیاه نقش بسزائی دارد. علائم كمبود ازت، ‌شاید نخستین نشانه كمبود است كه توسط انسان شناخته شده است. در اثر كمبود ازت رشد رویشی گیاه و ریشه‌ها متوقف می شود. برگ ها كوچك می مانند و در اوایل فصل رشد به رنگ سبز روشن مایل به زرد در می آیند. با ادامه كمبود رنگ برگها از زرد روشن به زرد طلائی تبدیل شده و بالاخره قهوه ای رنگ شده ، خشك می شوند و می ریزند. گیاه طالبی در یك فصل رشد حدوداً 80 تا 150 كیلوگرم در هكتار ازت (N)نیاز دارد. نصف این مقدار را بایستی قبل از كاشت و باقی مانده را زمانی كه لاله های گیاه شروع به رشد و نمو می‌كنند در اختیار گیاه قرار داد. بهترین روش مصرف كودهای ازته در این زراعت مصرف نواری و پس از آن مصرف بصورت چالكود اطراف ریشه می‌باشد. در طی فصل رشد برگهای جوان راس گیاه حداقل دارای 800 میلی‌گرم در كیلوگرم ازت نیتراتی هستند. با رسیدن محصول و كاهش رشد، محتوای نیترات در برگها تا 500 قسمت در میلیون كاهش پیدا می كند. مقدار نیترات موجود در دمبرگ در جدول ذیل در مراحل مختلف زمانی درج شده است.

جدول 2- محتوای ازت نیتراتی در دمبرگ جدیدترین برگ تكامل یافته

مرحله رشد گیاه ازت نیتراتی میلی گرم در كیلوگرم ظهور اولین گل 1200-1000 زمانی كه طول میوه 5 سانتی متر است 1000-800 اولین برداشت 800-700

توصیه كودی ازت(اوره) برای طالبی نیز مطابق جدول شماره 3 میباشد.

جدول شماره 3-توصیه كودی ازت بر مبنای آزمون خاك

درصد كربن آلی درخاك اوره

kg/ha 5/0< 500 1-5/0 450 5/1-1 350 5/1 250

فسفر(P): اهمیت فسفر در زراعت طالبی به خاطر این حقیقت است كه بذرهای این گیاه به مقدار زیادی دارای این ماده هستند. فسفر به طور پیچیده ای با تمام واكنش های بیوشیمیائی درون گیاه در ارتباط است فسفر هم با تجمع و هم با آزاد شدن انرژی برای عملیات متابولیكی گیاه در ارتباط است. علاوه بر آن با شركت در ساختمان واحدهای ساختمانی پروتئین ها ، در تولید این مواد در گیاه دخالت می كند. كل مقدار كود مصرفی فسفره در این زراعت باید قبل از كاشت مصرف شود. چنانچه نتایج آزمون خاك مقدار كمی كود فسفره برای این زراعت توصیه كند روش مصرف نواری آن نسبت به روش مصرف پخش در سطح، از اولویت برخوردار است.

جدول 4- توصیه كود فسفره برمبنای آزمون خاك

وضعیت خاك

از نظر فسفر آزمون خاك فسفر

میلیگرم در كیلوگرم توصیه كودی P2O5

kg/ha سوپرفسفات تریپل

kg/ha كم 5< 120 240 متوسط 10-5 80 160 زیاد 15-10 40 80 خیلی زیاد 15 0 0


 * لازم به ذكر است برای جلوگیری از تثبیت كودهای فسفره ،‌بهتر است كود فسفره توصیه شده به همراه حداقل 20 تن درهكتار كود دامی پوسیده مخلوط و مصرف شود.

پتاسیم (K): پتاسیم مهمترین عنصر جهت رشد و نمو طالبی می باشد. نیاز طالبی به این عنصر نسبت به سایر عناصربیشتر است. با توجه به نقش این عنصر درتولید قند و اهمیت درصد قند به عنوان یك فاكتور كیفی در این محصول ،‌مصرف بهینه این عنصر غذائی در این محصول از اهمیت بسزائی برخوردار است. جدول شماره 5 توصیه كودی را برمبنای آزمون خاك نشان میدهد.

جدول 5 - توصیه كودی پتاسیم بر مبنای آزمون خاك

وضعیت خاك از

نظر پتاسیم آزمون خاك K2O

كیلوگرم در هكتار سولفات پتاسیم

(كیلوگرم در هكتار ) * كلرورپتاسیم

( كیلوگرم در هكتار ) ** كم 150< 120 240 200 متوسط 200-150 90 180 150 زیاد 250-200 60 120 100 خیلی زیاد 250> 30 60 50


 * تمام كود پتاسه مصرفی بایستی قبل از كاشت مصرف شود.


 * این كود را می توان بصورت سرك یا همراه با آب آبیاری نیز مصرف نمود.

گوگرد ((S: مقدار گوگرد در گیاه تقریبا برابر با فسفر و حتی بیشتر نیز (2/0 درصد) می باشد. گوگرد جزئی از اسیدهای آمینه و در نتیجه پروتئین هاست. نسبت ازت به گوگرد (N/S ) در پروتئین های گیاهی تقریبا 15:1 است. اگر چه نسبت N/S به عنوان یك شاخص متداول جهت مشخص شدن وضعیت گوگرد در گیاه مورد استفاده قرار می گیرد ،اما دیده شده كه نسبت Protein-N/Protein-S وقتی كه N/S از 1:‌تا 1:‌تغییر می كند ، نسبتا ثابت و برابر 19:1 خواهد بود و شاخص مناسبی برای ارزیابی وضعیت گوگرد در گیاه است.گوگرد در بعضی از واكنش‌های آنزیمی دخالت داشته و جزئی از تركیبات فرار ، و مخصوصا موادی است كه در بعضی از گیاهان مانند پیاز، سیر و خردل ایجاد رایحه می‌كند. با توجه به اهمیت گوگرد در تغذیه گیاه ، شواهدی مبنی بر واكنش مثبت گیاه به افزودن كودهای حاوی گوگرد در مناطق خشك و نیمه‌خشك موجود است. حركت گوگرد در خاك، عمدتا به صورت توده ای بوده و جذب آن به وسیله گیاهان به شكل آنیون SO4=)) تحقق می‌یابد. گوگرد در درون گیاه پویا نبوده ، بنابراین،علایم كمبود آن،كه شباهت زیادی با آثار كمبود ازت(رنگ پریدگی) دارد،از برگ های جوان آغاز می گردد، چه، گوگرد شبیه ازت ، پس از جذب در درون گیاه احیا شده و به شكل گروههای دی سولفید و سولفیدریل در می آید. برای قابل استفاده شدن گوگرد عنصری در خاك لازم است گوگرد به وسیله باكتری های تیوباسیلوس كه در اكثر خاك های زراعی با درصد مواد آلی و رطوبت مناسب یافت می شوند ، تبدیل به سولفات شود. مصرف گوگرد همراه تیوباسیلوس نتایج بسیار جالبی در خاكهای آهكی و قلیایی با بافت سنگین دارد. با مصرف این كود ، قابلیت جذب عناصر دیگر،بویژه آهن، روی و فسفر افزایش می یابد. یكی از مسائل مهم كه خاكهای كشور بدان مبتلا است،عدم قابلیت جذب عناصر غذائی بخصوص فسفر در نتیجه قلیایی بودن خاك می باشد. كاربرد گوگرد در این اراضی ، نه به عنوان یك عنصر غذائی مورد نیاز ، بلكه بعلت اثرات جانبی و مفید آن در اسیدی كردن موضعی خاك و افزایش قابلیت انحلال برخی از عناصر غذائی حائز اهمیت می باشد. بطوریكه وقتی این عنصر با خاك مخلوط بشود، مواضع كوچك و پراكنده اسیدی بوجود می آید و می تواند محیط مناسبی برای انحلال و جذب بیشتر و سریعتر عناصر دیگر ، از جمله فسفر، آهن، روی ، مس و منگنز را فراهم نماید.

آهن(Fe ): زرد برگی ناشی از آهك كه به كمبود آهن(Fe) معروف است، در خاكهای آهكی كاملا چشمگیر است. بالابودن pH خاك و از طرفی، مصرف بی رویه كودهای فسفره در سالیان گذشته از عوامل مهمی هستند كه به این مسئله كمك می كنند. بطور كلی كمبود آهن را در نتیجه عدم توازن یون های فلزی نظیر مس و منگنز ، زیادی مقدار فسفر در خاك و همچنین تركیبی از pH بالا، ‌آهك زیاد، رطوبت زیاد خاك ،دمای پائین ومقدار زیاد كربنات در محیط ریشه و آب آبیاری می دانند .غلظت های بالای فسفر باعث رسوب آهن در سطح یا درون ریشه می شود. علائم كمبود آهن ابتدا از برگهای جوان گیاه شروع می شود. در این برگها ، پهنك حد فاصل رگبرگها ابتدا سبز روشن شده و نهایتا زرد می شود ، در صورتی كه رگبرگ های گیاه سبز باقی می مانند. سولفات آهن (FeSO4,7H2O ) از كودهایی است كه برای برگپاشی بسیار موثر است. این ماده تقریبا دارای 24 درصد آهن ( Fe) می باشد. محلولپاشی با غلظت 5 در هزار سولفات آهن، سه بار در طول دوره رشد ( چهار برگی شدن بوته ،‌ظهور اولین گل ، میوه دهی)درتغذیه متعادل گیاه خصوصا درخاكهای آهكی بسیار موثر است.

روی(Zn) : روی از جمله عناصری است كه بسیاری از فعالیت های گیاهی را كنترل می كند .اثر متقابل منفی فسفر و روی درگیاهان مختلف شناخته شده است. زیادی هر یك از این دو عنصر جذب عنصر دیگر را بوسیله گیاه كاهش میدهد .كمبود روی معمولا درخاكهای آهكی شایع است. نتایج مطالعات نشان داده است كه روی جذب سطحی كربنات های كلسیم ومنیزیم می شود و از حلالیت آن كاسته می شود. سولفات آبدار روی با 24 درصد روی (ZnSO4.7H2O ) از منابع كودی است كه می توان هم بصورت محلولپاشی و هم بصورت مصرف در خاك استفاده نمود. چنانچه میزان روی درخاك كمتر 1 میلیگرم در كیلوگرم باشد ، مصرف روی توصیه می شود. تیمار بذر با تركیبات روی نیز به تازگی با موفقیت مورد تحقیق قرار گرفته است .در صورت كمبود روی، مصرف 50 كیلوگرم در هكتار سولفات روی قبل از كاشت یا حداقل دو بار محلولپاشی با سولفات روی به غلظت 5 درهزار توصیه می شود.

بور((B: بور ازجمله عناصری است كه درتولید قند درطالبی نقش مهمی ایفا می كند. بوربه سهولت نمی تواند از یك قسمت گیاه به قسمت های دیگر انتقال یابد و به این دلیل علائم كمبود معمولا ابتدا در ریشه ها و برگ های جوان ظاهر می شود. در مقطع ریشه كمبود بور باعث قهوه ای شدن مغز ریشه می شود. سطح ریشه های مبتلا به كمبود چروكیده وتركدار است .متاسفانه مقادیر لازم بور و میزانی كه باعث سمیت برای گیاه می شود ، خیلی به یكدیگر نزدیك هستند و كودهای حاوی بور بایستی با احتیاط و دقت بیشتری نسبت به سایر كودها مصرف شود. چنانچه بور درخاك به میزان كم موجود باشد ( كمتر از یك میلی گرم دركیلوگرم خاك ) باید 2 یا 3 بار عملیات محلولپاشی با منابع بور قابل حل درآب، بصورت هفتگی تا گلدهی گیاه صورت گیرد. برای این منظور می توان از اسیدبوریك به غلظت 5 درهزار استفاده نمود.این كود دارای 17 درصد بور (B) است. اسیدبوریك در خاك نیز به راحتی به صورت محلول در آمده و جذب گیاه می شود. اسیدبوریك را می توان از طریق آب آبیاری نیز در اختیار گیاه قرار داد .ولی با توجه به ضرورت مصرف بور برای افزایش درصد قند میوه،حد بحرانی آنرا دو میلیگرم در كیلوگرم در نظر گرفته و نبایستی تنها به محلولپاشی اكتفا نمود،بلكه بایستی مصرف خاكی اسید بوریك را نیز ترویج نمود.

l پیشنهاد ها ( چه باید كرد ) :

1- باتوجه به كاهش شدید مواد آلی درخاكهای زراعی كشور ،‌حداقل در كشت سبزیجات و محصولات جالیزی از جمله طالبی40 تن در هكتار كود پوسیده دامی مصرف شود.

2- مصرف كلیه كودهای شیمیائی بر مبنای آزمون خاك و توصیه كودی صورت پذیرد.

3- مصرف كودهای ازته حتما بصورت تقسیط صورت گیرد تا بازیافت و راندمان مصرف این كودها افزایش یابد.

4- از كودهای بیولوژیك نظیر ازتوباكتر و بیوفسفات طلایی برای كاهش موضعیpH استفاده نمود.

5-به منظور بهبود كیفی محصول و افزایش عملكرد توصیه می شود علاوه بر مصرف خاكی كودها از روش محلول پاشی عناصر غذایی به ویژه ریز مغذی ها در زمانهایی كه ضرورت دارد استفاده شود.

lمنابع مورد استفاده :

ملكوتی ،م. ج و ب. متشرع زاده ،‌، معرفی كودهای تولید شده در داخل كشور و ضرورت همگانی كردن مصرف آنها ،‌نشر آموزش كشاورزی ،كرج ،‌ایران

ملكوتی ،م. ج و م. ن ، غیبی .تعیین حد بحرانی عناصر غذائی در محصولات استراتژیك كشور،نشر آموزش كشاورزی ،كرج،ایران

Hochmuth, G and Erodasco,K. (2001) . A summary of N and K research with muskmelon in Florida. University of Florida. Cooperative Extension Service, Institute of Food and Agriculture Sciences.

Hochmuth, G and Maynard, D.N. (2001). Cocurbit production in Florida, University of Florida. Cooperative Extention Service, Institute of Food and Agriculture Sciences.

Hochmuth,G and Hanlon E.(2002) IFAS Standardized Fertilization Recommendation for Vegetable Crops. University of Florida. Cooperative Extention Service, Institute of Food and Agriculture Sciences.

یکشنبه 12 تیر 1384 | Saturday 30 Dec 2006

Image tagging for Image:Dsds1.jpg
Thanks for uploading Image:Dsds1.jpg. The image has been identified as not specifying the source and creator of the image, which is required by Wikipedia's policy on images. If you don't indicate the source and creator of the image on the image's description page, it may be deleted some time in the next seven days. If you have uploaded other images, please verify that you have provided source information for them as well.

For more information on using images, see the following pages:
 * Image use policy
 * Image copyright tags

This is an automated notice by OrphanBot. For assistance on the image use policy, see Media copyright questions. 10:06, 31 January 2007 (UTC)