User talk:Hazara Buda

Search for songs: Artist  Album Song

Languages انتخاب زبان سايت

Menue Home Audio Collections All Afghan songs Hazaragi Songs Islamic Audio Literature(زمزمه شب) Interview with Artists Drama and Jokes

Service Contact us News News Archive Submit news News for your site Recommend us Forum Guestbook Date Converter Surveys Articles(مقالات) Member Journal Links Voice/Video Chat

Your Account Private Messages

Photos Afghan Photos Upload Photos Create your Albums Photos for your site

Sports Bruce Lee Family Sport Photos

كاربران آنلاين خوش آمديد HussainAliHazara

پيغام خصوصي خوانده نشده:0 بخوان:1 خارج شويد Latest Member To Join: hanifnaseri نفر آنلاين: مهمانان: 127 اعضا: 1 مجموعا: 128 Members Online are: HussainAliHazara

[ Hazaragi Radio ] User Info User Name: HussainAliHazara User Rank: Newbie User Info User Name: HussainAliHazara User Rank: Newbie User Info User Name: hanifnaseri User Rank: Newbie User Info User Name: hanifnaseri User Rank: Newbie User Info User Name: HussainAliHazara User Rank: Newbie

تبليغات

نگاهی به تاريخ قديم جا معه ء هزاره

مقالاتافغانستان را ، به نمایش می گذارد و بس۰ افغانستان کشوراست که در حدود پنجاه گروه ء خورد و بزرگ قومی ، در آن زنده گی می کنند. یکی از قومیت های مهمی افغانستان ، جامعه ء هزاره است که سابقه ء تاریخی بسیار کهن دارد. هزاره ها در طی قرون متمادی قبل از هجوم چنگیز خان ، در افغانستان می زیستند که به استناد تاریخ ، آثار و نوشته های مستدلی از مورخان قدیم و جدید ، نمی توان هزاره هارا از باز مانده گان لشکریان چنگیز به شمار آورد. از سوی دیگر هزاره ها ، ترکیبی از نژاد ترک و مغول هستند که نسبت دادن " آنها " تنها به نژاد مغول ، خطای تاریخی بوده که بطور خواسته ویا ناخواسته انقطاعی در برهه های حساس و شکوهمند تمدنی وفرهنگی این جامعه وارد می نماید۰

تذکر: عزیزی در یکی وب سایت ها ، نوشته است که : " هزاره ها بازمانده گان لشکريان چنگيز ،اند " شکی ندارم که این نوشته از روی اخلاص برای روشن شدن تاریخ جامعه ء هزاره به نگارش آمده است. هدف از یادداشت کنونی ، قصد رد و یا تایید " آن " نوشته نبوده و هم گشایشی برای بحث و فحص با آن عزیز گرامی ، نمی باشد۰ از دید من ، روشن شدن سوابق تاریخی قو میت ها در افغانستان ، یکی از مسایل ارزشمندی است که متاسفانه تا هنوز پاسخ درست نیافته است. هر گونه سو ء تعبیر از گرفتن نام وپیشینه ء تاریخی قومیت های کشور ، زیر عناوینی : وحدت شکنی ، تجزیه طلبی ویا نفاق ملی ، نیت " برتر نگری قومی " گرداننده گان سیاست انحصاری در افغانستان را ، به نمایش می گذارد و بس۰ افغانستان کشوراست که در حدود پنجاه گروه ء خورد و بزرگ قومی ، در آن زنده گی می کنند. یکی از قومیت های مهمی افغانستان ، جامعه ء هزاره است که سابقه ء تاریخی بسیار کهن دارد. هزاره ها در طی قرون متمادی قبل از هجوم چنگیز خان ، در افغانستان می زیستند که به استناد تاریخ ، آثار و نوشته های مستدلی از مورخان قدیم و جدید ، نمی توان هزاره هارا از باز مانده گان لشکریان چنگیز به شمار آورد. از سوی دیگر هزاره ها ، ترکیبی از نژاد ترک و مغول هستند که نسبت دادن " آنها " تنها به نژاد مغول ، خطای تاریخی بوده که بطور خواسته ویا ناخواسته انقطاعی در برهه های حساس و شکوهمند تمدنی وفرهنگی این جامعه وارد می نماید۰ اینک نگاهی می اندازیم به بخشی از تاریخ قدیم جامعه ء هزا ره : اوغوزخان بن قره خان آقای ع. ع علیزاده وهمکاران روسی او ، روماسکویچ ،اختاقوروف که متن علمی و انتقادی به سعی واهتمام آنان روی جامع التواریخ ( انتشارات مسکو ۱۹۶۵ ) صورت گرفته است در ص ۱۰۹ کتاب مذکور می نویسند که شعب ۲۴ گانه ء فرزندان اوغوز خان هریک نام و لقبی معین داشتند وتمام " ترکمانان " که در عالم اند ازنسل اقوام مذکور و فرزندان ۲۴ گانه ء اوغوزخان اند.( اوغوز خان ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد می زیست .) در ادامه ء بحث شان چنین می نگارند : " لفظ " ترکمان " در قدیم نبوده است و زمانی که اقوام اوغوزخان از ولایت خود به بلاد ماورالنهر خراسان و ایران آمدند ، توالد وتناسل ایشان در این ولایات بود. شکل ایشان مانند تاجیک گشت و چون تاجیک نبودند ، اقوام تاجیک ایشان را " ترکمان " یعنی " ترک مانند " گفتند واین نام بر مجموع اقوام اوغوزخان اطلاق گردید. سلسله ء حکومات مستقل فرزندان ۲۴ گانه ء اوغوزخان تا قرن ۸ قبل از میلاد ، ادامه داشت واز آن به بعد با نفاق داخلی وضعف مرکزی حکمرانان ، دچار اختلاف گردید. پیشدادیان با استفاده از وضعیت ، به تجاوز علیه آنان پرداخت۰ " قبایلی که بار اول با اوغوزخان همکاری نمودند ودوش بدوش او در جهانگشایی او سهم گرفتند با اسم ومعنی ذیل می باشد: ۱- اولیغور ( مدد گار ، یاور ) ۲- قانقلی ( مخترع چرخ بگی یا اسپ گادی ) ۳- قبچاق ( درخت پوسیده ء که در ایام جنگ زنی میان آن درخت پوسیده ، طفلی به دنیا آورد۰) ۴- قارلق ( خداوندان برف ۰ اشاره به ماندن قارلق ها در ایام برف باری در هزاره جات یا غرجستان - مناطق لعل و سر جنگل - ۵ - قلیچ یا خلج ( گرسنه ) ۶- آغا جری یا باغچری ( کسانی که در بیشه ها به تنهای زنده گی می نمایند۰ ) تا کنون نام بسیاری ازاین اقوام در میان طوایف هزاره ها وجود دارد و طایفه های به این نام ها منسوب اند۰ اوغوز خان در جریان جشن های بزرگ ، ۱۲ قبیله ء که به او پيوسته بودند ، خودش نام گذاری کرد ه است۰ از زمان آغاز امپراطوری اوغوزخان تا عهد چنگیز خان ۳۷ قوم و قبیله از قبایل ترک ، سیر انکشافی بزرگ را پیمودند که اسمای آنها درج تاریخ اند۰ کوروش کبیر ازقرن ۶ قبل از میلاد تا قرن اول میلادی ، هزاره جات مورد تجاوز قدرت های خارجی قرار می گیرد. اما مردم آن با شهامت ودلیری از سر زمین شان دفاع می نما یند۰ در این راستا می توان از "کوروش کبیر " اولین حکمران مقتدر "هخا منشیان " دربین سالهای ۵۳۶- ۵۴۵ ، قبل از میلاد یاد نمود. گرچه او توانست "ستاگیدیا " (هزاره جات ) را فتح نماید اما از دست قبیله ء " دهایی " ( قبیله ء ترک و مغول ) زخم برداشت ، بر اثر آن ، جان باخت و در کنار دریای مرغاب به خاک سپرده شد۰ سکندر مقدونی سکندر مقدونی با اعتماد به سوار کاران ماهر خویش ، وقت که به سرزمین هزاره جات که در آن وقت به نام " اراکوزیا " یاد می شد ، می رسد با مقاومت سر سخت مردم آنجا مواجه می گردد. بطلیموس دانشمند ، که در رکاب سکندر کبیر قرار داشت ، می نویسد : " سکندر در گذشتن به شمال یک نوع انسانهای جدیدی را دید که بی نهایت سرکش بودند ودر پناه خانه های گلی می زیستند۰ " سکندربا گرفتن ۱۹ هزار سپاهی جدید از یونان و صد هزار سپاهی دیگر از نواحی مفتوحه ء چون : ایران ، شام ، مصر وغیره پس از طی چهار سال مقاومت مردم افغانستان ، با عبوراز سمت شمال هزاره جات - درخوف ازاینکه بار دیگر مورد حمله ء مردان بی باک هزاره جات قرار نگیرد - مستقیماً ازطریق ولایات شرقی ( نزدیکترین راه ء ابریشم ) به بلوچستان ایران رفت وباالاخره در " بابل " جان داد۰ سکندر در جنگهای چهار ساله موفق به تسخیر کامل ولایات پارو پامیزوس و اراکوزیا ( هزاره جات ) که شامل ولایات : غور، ارزگان ، بامیان وغزنی می شد ، نگردید۰ در حالیکه در دوران زمامداری " اسلیوکوس " در باختر و سغدیانه ( بلخ ، بخارا و سمرقند ) در هرات ، سيستان ، قندهار، بلوچستان وکابل والی نشین های تاسیس گردید اما در هزاره جات ، حکمرانان یونانی وجود نداشت۰ کوشانی ها امپراطوری مقتدر کوشانی ها دربین سا لهای۴۰ تا ۲۲۰ میلادی ، مدنیت بزرگی در هزاره جات باستان تاسیس می کند۰ چینی ها ، کوشانی هارا به نام اقوام " یوچی " می نامند که یکی از شرقی ترین قبایل نیرومند ترک و مغول از شاخه ء " کمیستی " ویا " سیتی " است۰ در دوران کوشانی ها تمدن آسیای میانه به اوج خود می رسد۰ " کد فیزیس " بنیانگذار سلسله ء کوشانی ها ، با تحکیم قدرت خویش در شمال هندوکش ، آخرین سلسله ء یونانی هارا در کابل از میان برداشت۰ بعد پسروی " ویما کد فیزس " در سالهای ۹۰ میلادی این امپراطوری را وسعت بخشید۰ پس از ختم سلطنت ویما کدفیزیس ، دومین خاندان کوشانی ، به قدرت میرسد۰ نخستین امپراطور ، از سلسله ء دوم این خانواده ، کنیشکای کبیر است بین سالهای ۱۲۰ تا ۱۶۰ میلادی حکمروایی نموده و بنیان گذار این سلسله ء دوم به شمار می آید۰ کنیشکای کبیراز خاندان کنیشکاه واز قبیله ء کوشان وازجمله ء اقوام ترک ومغول و یکی ازقبایلی تشکیل دهندهء اجداد هزاره ها ، در تاریخ شرق به شمار می رود دراینجا مورد دارد تا نکاتی را درباره ء آیین بودیسم و سلسله ء کوشانی ها ، از کتاب " هزاره های افغانستان " که به خامه ء سید عسکر موسوی ، تحریریافته است ، بیاوریم: " از نظر تاریخی ، آیین بودایی حد اقل ۱۵۰۰ سال قبل از حمله ء مغول ها به خراسان ( افغانستان امروز ) ، بطور وسیع در جنوب هندوکش حاکم بود ؛ آن چنانکه این آیین سالانه هزاران زائر چینی را به بامیان می کشانید۰ مهم آنکه این ناحیه برای چند قرن جایگاه دائمی برای گسترش نژاد زرد شد۰ دره ء بامیان طی قرن اول میلادی ، یکی از مراکز گسترش بودیسم بود ۰ بامیان در آن زمان بخشی از امپراطوری کوشانی ( ۲۲۰ - ۴۰ میلادی ) و تحت تاثیر فرهنگ و مذهب بودایی بود۰ کوشانی ها اصولاً جزو قبایل " ستی " بودند ودرمنطقه ای به امتداد کاشغر تا شمال " دریای بلخ " به سر می بردند۰ شرقی ترین قبایل ستی " یوچی " نامیده می شدند۰ کوشانی ها ازمیان یوچی ها برخاسته بودند و به دنبال جنگهای قبیله ای به سرزمینهای جنوب آمودریا ( مرز شمالی افغانستان امروز ) کشانده شدند۰ اگر چه امپراطوری کوشانی در ۲۲۰ میلادی ، در شمال هندوکش از هم پاشید ، اما کوشانیان تا سال ۴۲۵ میلادی ، در جنوب هندوکش به فرمانروایی خود ادامه دادند۰ بودیسم در قرن سوم پیش از میلاد توسط راهبان بودایی به نواحی جنوب کوههای هندو کش عرضه شده بود۰ با توجه به سکه های قدیمی پیدا شده در بامیان ، نقاشیهای روی دیوارهای معبد و اطراف تندیس های بودا ، نقاشیهای به جا مانده از زمان آخرین شاهان کوشانی و همچنین شکل فزیکی تندیس ها ، می توان چنین نتیجه گرفت که ساکنان این منطقه تا حدود ۲۳۰۰ سال پیش دارای همان ترکیب فزیکی صورت بوده اند که هزاره های امروز هستند۰ بدین ترترتیب چهره ء مغولی ساکنان هزاره افغانستان شمالی را مدتها پیش از حمله ء چنگیز خان و امیرتیمور - که ظهور آنها در صحنه ء تاریخی نسبتاً جدید است - باید جستجو کرد ۰ " مطالب که دربا لا ازکتاب " هزاره های افغانستان " نقل گردید در ذیل عنوان " یک دید گاه جدید " ( ص ۶۶ و ۶۷ ) آمده است۰ قابل یاد آوری است که آیین بودایی در زمان اقتدار کوشانی ها به مدارج عالی دست یافت وسر زمین های وسیعی را ازلحاظ معنوی فتح نمود۰ چنانچه صدها و به قولی هزاران راهب بودایی به طور حرفوی در خدمت زایران قرار داشتند ودرانجام مراسم مذهبی ، دهها هزار زایری را، که از اقصی نقاط عالم به بامیان می آمدند ، یاری میکردند۰ دران زمان شهر های " غلغله " و "ضحاک " با میان ، جایگاهء اقامت زایران ، تاجران وجهانگردانی بودند که از مسیر "راهء ابریشم " وارد بامیان می شدند وازجاذبهء معنوی وطبیعی آن بهره می گرفتند ۰ و این کشش وقتی به اوج خود رسید که تندیس های عظیم بودا قامت افراشتند و تصویر از یک تمدن شکوهمند را به جهانیان عرضه کردند ۰ در عین حال ساختار قیافوی تندیس ها ، تاریخ حیات هزاره هارا به عنوان ساکنان بومی این سرزمین ، به ثبوت می رسانید۰ لازم به تذکر است که بسیار ساده لوحانه خواهد بود که تخریب مجسمه های بودا را ناشی از حرکت کور کورانهء طالبان بدانیم۰ واژگونی این تندیسها برخاسته از یک استراتژی سنجیده شدهء منطقوی در راستای تحقق تفکر قبیلوی برای انهدام آثار تمدنی سرزمینی بود که ساکنان بومی آن را هزاره ها تشکیل می داد ند که حد اقل در طی ۲۰۰ سال اخیر " هزاره ستیزی " به سیاست رسمی اقتدار مندان در افغانستان تبدیل شده بود که طالبان با شعار " هزاره کشی " این سیاست را در دستور روز قرار داد ودر اجرای آن ، کوتاهی هم نکردند۰ اگر زمان به آنها مجال میداد بدون شک در جهت استحاله و اضمحلال هزاره ها ، از تمام امکانات بهر ه می گرفتند۰ شاهان زاولی پس از انقراض امپراطوری کوشانی ها ، بین سالهای ۴۲۵ -۵۶۶ میلادی ، امپراطوری سوارکاران وتیر اندازان زاولی یعنی سلسله شاهان زاولی یا " هیاطله " ، قد می افرازد۰ قبایل دلیر زاولی هزاره ( هیاطله ) که بخش مهمی از اجداد هزاره را تشکیل میدهد ، هم مانند برادران کوشانی اش از اقوام وقبایل " سیتی " ویا " کمیستی " است که هم اکنون هزاره های زاولی در جنوب غرب هزاره جات ، در ارزگان ، ما لستان ، جاغوری ، حدود اجرستان ، در حوالی کابل و غزنی به نام مشخص " هزاره ء زاولی " زنده گی می نمایند۰ زاول یا زاولستان که فعلاً به نام ولایت زابل - درغرب ولایت غزنی قرار دارد - در حدود قرن ۵ میلادی، مرکز حکومت " زاولشاه "مقتدرترین شاه ء سلسله ء زاولی وهیاطله بود ۰ اما اکثریت این قبایل با مقاومت که در دفاع از سر زمین شان ، نشان دادند ، توسط امیر عبدالرحمن ، قتل عام ، نابود ویا همچون سیاه پوستان افریقا به برده گی کشانیده شدند ودر بازارهای برده فروشان ایا لت پنجاب ومهارااترای هندوستان ، به فروش رفتند وبخش محدودی شان در داخل افغانستان تبعید و پراگنده گردیدند۰ از سلسله ء شاهان زاولی می توان از " توراما " به عنوان بنیانگذار ، زاولشاه کبیر ( مهرا کولا ) ، اخشنور افتالائوس ( خوشنواز ) نام برد۰ " هیوان تسنگ " راهب و زایر چینی در عصر شاهان زاولی در برگشت از هندوستان در ماهء جون ۶۴۴ میلادی ، می نویسد: " تمام مردم داتسو کوچا ( زاول ) معبد " سوناگر " را پرستش می کنند۰ هر سال اشراف و شهزاده گان در این جشن ، طلا ، نقره ، اسپ ، گوسفند و اجناس گرانبها را به پای آن نثار می نمایند واحدی جرئت تصاحب آنها را ندارد۰" هیوان تسنگ حدود زاول را ۷۰۰ لی مینویسد که تقریباً معادل دوونیم هزارمیل می شود۰ اوهمچنان پایتخت زاول را هوسی نه ( غزنه ) میگوید واز شهر معروف دیگری به نام " هوساله " یعنی شهر هزاره ، نام می برد که در آن زمان از مراکز عمده ومهمی هزاره جات به شمار میرفته است۰ شاران غرجستان از آغاز امپراطوری زاولی ها تا عهد غزنویان ،هزاره جات شاهان مستقل و خود مختار داشته اند. چنانچه فردوسی حماسه سرای بزرگ در یک مصراع از " شاهنامه " می سراید: شهء غرجه گان بود برسان شیر کجا ژنده پیل آوریدی به زیر غرجستان نام است که درعهد شاهان غرجه بر هزاره جات اطلاق میگردید. دانشمندان و پژوهشگران غربی ، دانشمندان اسلامی و هیوان تسنگ زایر چینی در آثار ونوشته های شان پیوسته ازغرجستان نام برده اند وبرخی ازآنها حدود و ثغور غرجستان را به ثبت رسانیده اند. از دانشمندان و سیاحان مغرب زمین میتوان از : کنت کورت و بطلیموس مورخین عهد سکندر مقدونی ، فریبه جهان گرد فرانسوی ، هنری فیلد کریستیانس محقق دنمارکی ، جورج راورتی از محققین غربی ، نام برد. دانشمندان و مورخان اسلامی هرکدام :ابن حوقل (۹۷۷ م) مقدسی ، مولف گمنام حدودالعالم ، ابی بکر معروف به ابن فقیه ( ۹۵۹ م ) ابن خرداد ( ۹۲۰ م ) ، ناصر خسرو قبادیانی بلخی و همچنان هیوان تسنگ زایر چینی ( ۶۳۰ م ) از موجودیت غرج الشار ، غرجه ، غرجستان ، شاران غرجستان و حضور هزاره ها در غرجستان به کرار یادنموده اند۰ هیوان تسنگ زایر چینی در سال ۶۳۰ میلادی دراین مورد می نویسد: " در این ناحیه مردمی سکونت دارند که زبان شان متفاوت و قیافه های شان شبیه به قیا فه های چینی ها می باشند۰ " او این ناحیه را " هوساله " می نامد که به " هزاره " نزدیک است۰ آقای عبدالحی حبیبی مورخ معاصر کشور در باره ء لفظ هزاره می نویسد : ۰۰۰ این کلمه ریشه ء تاریخی دارد واز " هوساله " مشتق شده است ۰ " شاران غرجستان که هر کدام از خود سلطنت مستقل داشته است ، فقط از آنها نام می بریم: براز بنده شار غرجستان ۶۳۰ م ، نمرون شار غرجستان ۷۲۴ م ، قیام حمزه دانشمند متبحر وعالم غرجستانی ۷۹۴ م ۰ غرجستان از سال ۷۶۰ میلادی تا عهد شار ابونصر غرجستان توسط اسد شار و اسماعیل شار ، رهبری می گردید. شار ابونصر بن شار اسماعیل ، شار شاه محمد غرجستانی ۹۹۹ م ، شار اردشیر غرجستانی ، شار ابراهم بن شاراردشیر ، شارشاه بن شار ابراهم غرجستانی ، هریک در غرجستان سلطنت مستقل داشتند که مورخان از دوران اقتدار آنها به کرات نوشته اند. دودمان انوشتگين غرجه پس ازانقراض شاران غرجستان ، دوران دودمان انوشتگین غرجستان بین سالهای ۱۰۷۰ ـ ۱۲۲۰ میلادی فرا می رسد که این سلسله امپراطوری بزرگی رادر آسیا به وجود آورد۰ جوینی مورخ نامدار در کتاب معروفش به نام " تاریخ جهان گشا " به نقل از چند مورخ دیگر می نویسد : " ۰۰۰ درمملکت سامانیان ، الپتگین صاحب خراسان ، از غرجستان غلام ترک خرید نام او " انوشتگین غرجه " بود ، این شخص به تدریج از سبب عقل و کیاست ، مزیت و مرتبت یافت تا به حدی که رکنی بزرگ مملکت گشت۰ " آقای غبار مورخ معاصر کشور در کتاب " افغانستان در مسیر تاریخ " می نویسد : " مردی ترکی زبان از اهل خراسان به نام انوشتگین غرجه جزء در باریان ملکشاه به عنوان شحنه ء خوارزم منسوب گردید۰ " به استنتاج آقای صدیق فرهنگ مورخ و نویسنده ء کتاب " افغانستان در پنج قرن آخر " نه تنها خوارزم شاهیان بلکه سلاطین غور نیز از نژاد هزاره بودند که تایید دیگری از خویشاوندی شاران غرجستان با سلاطین غور می باشد۰ دودمان انوشتگین غرجستانی قرار ذیل اسست : قطب الدین محمد خوارزم شاه غرجستانی ، خوارزم شاه اتسز غرجستانی ، خوارزم شاه ایل ارسلان غرجستانی ، خوارزم شاه علاوالدین محمد غرجستانی وپسرش سلطان جلال الدین منکبرنی۰ قابل تذکر است که سلطنت سلطان علاو الدین محمد خوارزم شاه غرجستانی ( وفات ۶۱۷ ه۰ق ) ازکوههای اورال تا خلیج فارس واز دریای فرات تا سند وسعت داشت. وهم این نکته قابل تامل است اکثراً نویسنده گان معاصر نام غرجستان را بر دودمان انوشتگین غرجه که امپراطوری بزرگی در آسیا تشکیل دادند ، ذکر نمیکنند. در حالیکه مورخان همان عصر وپس ازآن نام " غرجستان " را درپیوست نام آین سلسله ، مینوشتند. امپراطوری خوارزم شاهیان قلمرو وسیع از بلاد اسلامی را احاطه کرده بود که درآنوقت جغرافیای جهان اسلام بین این امپراطوری و خلفای بغداد تقسیم شده بود۰ با حمله ء چنگیز به سوی شرق این امپراطوری مضمحل گردید و آخرین سلا له ء آن جلال الدین منکبرنی است که با مقاومت سرسخت در برابر چنگیزخان به ویژه در ناحیه ء پروان افغانستان ، به شکست مواجه گردید ودر برابر چشمان حیرت زده ای لشکریان چنگیز ، اسپ خویش را به آب انداخت و از دریای سندگذشت و متواری گردید۰ زبان ومحلات یکی از مهمترین ثبوت حیات تاریخی ملتها ، طرز ادای اصطلاحات ، کلمات وشیوه ء تکلم زبان آنها میباشد که ازآن میتوان وجه تسمیه ء نژادی شان را به دست آورد. دانشمندان شوروی اسبق لغات و کلماتی را اززبان " دراویدی " ، درزبان کره ای که جزء زبان آلتایی است ، یافته اند و پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی درنتیجه ء تحقیقات که انجام داده است می نویسد که : در زبان دری هزاره گی از جمله ء پانزده صد لغات زبان آلتایی در حدود دوازده صد آن ترکی خالص ومابقی آن مغولی می باشد۰ داکتر عنایت الله شهرانی در مقاله ء " هزاره کیست ؟ " منتشره در شماره ء ۳و۴ مجله ء آریانا برون مرزی ، در مورد محلاتی که در هزاره جات نامهای ترکی و مغولی دارند چنین می نویسد: آق ءآق زرات ( اکنون اخضرات ) ، آق کوپروک ، قره ، قره باغ ، قره خال ، قرناله ، آل تو ، اوبه ، ارگین ، اورخان ، اوز ، اولوم ، بغرا ، اوق ، آرق ، بلاق ، ام بلاق ، تربلاق ، سم بلاق ، جربلاق ، گرم بلاق ( ترکیب فارسی وترکی ) ، قره تو ، اولجای تو ، چنجی قول ، اولنگ و دهها وصد ها محلی دیگر با نام ترکی ومغولی در مناطق هزاره نشین وجود دارد۰ همچنان آقای شهرانی مو جودیت هزاره ها را در مناطق مختلف افغانستان چنین می شمارد : هزاره ء لاچین ( امیر خسرو دهلوی از همین قوم است که حضرت خواجه نظام الدین اولیا اورا " ترک الله " خطاب میکرد ) ، هزاره های بدخشان ، هزاره ء کیان ، هزاره های دولان جاوند ، هزاره ء خلم ، هزاره های ده ویران ، هزاره های خوست وفرنگ ، هزاره های : نهرین ، اندراب ، اشکمش ، هزاره ء گرگک ، هزاره های : جوی کند ، دایمیرک ، قبچاق ، شولو تو ، قول برس ، هزاره ء تاتار ( به سیاق ترک تاتار)، هزاره های پنجشیر ،هزاره ء مغول ، نکودری ، هزاره ء بادغیس ، میمنه ، سرخ و پارسا ، هزاره ء گدی ، هزاره ء پکتیا ، لوگر ، هزاره های سیستان ، کابل و هزاره های که پشتون ویا بلوچ شده است ( در کتاب پژوهشی در تاریخ هزاره این عنوان مشاهده میشود )۰ نتیجه گیری : ۱- جامعه ء هزاره یکی از قومیت های مهم افغانستان است که به تایید مورخان ، دانشمندان ، پزوهشگران و زبان شناسان ، ترکیبی از نژاد ترک ومغول میباشد. قدامت تاریخی این جامعه در افغانستان امروز حد اقل به ۲۳۰۰ سال میرسد و به روایتی دیگری از ۳۵۰۰ سال است که هزاره ها در این سرزمین حیات داشته اند. سرزمین هزاره جات در ازمنه های مختلف به نامهای : استاگیدیا ، اراکوزیا ، پارو پامیزوس ، به قولی بربرستان ( نویسنده ء این سطور بسیار نادر به این نام برخورده است۰ ) وغرجستان یاد می شده است۰ ۲- هزاره ها به هیچ نسبتی بازمانده گان لشکریان چنگیز و تیمور نمی باشند یعنی آنها قرن ها قبل از هجوم چنگیز خان در سر زمین هزاره جات ساکن بودند که در نوشته ء کوتاه ء فوق ما بدان اشاراتی داشته ایم۰ گذشته از آن هزاره ها در هجوم چنگیزخان به ویژه در شهر های تاریخی " غلغله " و " ضحاک " قربانیان بی شماری این حمله ء وحشیانه بوده اند۰ از سوی دیگر جامعه ء هزاره در این ۷۰۰ سال نمی تواند چنین رشد جمعیت داشته باشد با توجه به اینکه هزاره ها در چندین نوبت قتل عام شده اند وتنها شصت و درصد نفوس آن توسط عبدالرحمن نابود گردید ( افغانستان در پنج قرن اخیر )۰ ۳- گاهگاهی در صحبت ها ونوشته ها پیرامون افتخارات تاریخی از جمله ایجاد امپراطوری های بزرگ درسرزمین ما ، بحث میگردد۰ مارا به درست بودن و یا نبودن این افتخارات کاری نیست۰ اما اجداد هزاره ها امپراطوری های بزرگی را تشکیل داده اند که اگر بپذیریم ویا نپذیریم ، از حافظه ء تاریخ نمی توانیم بیرون نماییم۰ چنانچه داکتر عنایت الله شهرانی در مقاله ء " هزاره کیست ؟ " می نویسد: " هزاره ها ارتباطات به تگین ها ، کوشانیها ، یفتلیها ، کابل شاهان ، رتبیل شاهان و قرلوقیها ( طایفه ءسبکتگین و محمود غزنوی ) دارندکه که در مملکت مان حکومت کرده اند۰ " ۴- درباره ء تاریخ هزاره ها مورخان گرانمایه ء چون : کاتب فیض محمد هزاره ، حسن پولادی ، حاجی کاظم یزدانی ، حسین نایل ، حیدر علی جاغوری ، عیسی غرجستانی ، سید عسکر موسوی آثار قابل قدری نوشته اند وهمچنان اشارات کوتاهی میر غلام محمد غبار ، میر محمد صدیق فرهنگ و عبدالحی حبیبی در باره ء تاریخ جامعه ء هزاره داشته اند. اما تقریبا ً تمام این نوشته ها به جز از یکی دو استثنا ، در محور تاریخ معاصر ویا نزدیک به عصر ما چرخش داشته است۰ درباره ء تاریخ قدیم هزاره ها نوشته های کمی وجوددارد۰ امید است که نوشته ء کوتاه وموجز " نگاهی به تاریخ قدیم جامعه ء هزاره " باب بحثی باشد برای نوشته های مفصل مورخان ، دانشمندان وپژوهشگران که با خامه ها ی توانای شان ، نقیصه ء ناتوانی این " یادداشت " را رفع نمایند. ۵- ازدوستان که از این نوشته استقبال کردند ابراز ا متنان می کنم ۰ در پایان نکته ء که قابل تذکر میدانم این است که برخی دوستان در بخش نظریات از نبود تاریخ روشن وشفاف جامعه ء هزاره سخن گفته اند۰ از دید من تاریخ کتبی هیچ یک از قومیت های افغانستان در لابراتوار دانشمندان متخصص " تاریخ شناسی قدیم " بین المللی برده نشده و تشخیص نگردیده اند که این مسئله شامل " پته خزانه " نیز میشود۰ آنچه که گفته ایم استنادات تاریخی آنرا نیز آورده ایم ولی هیچگاهی در صدد تاریخ سازی جعلی نبوده و نخواهیم بود۰

نوانديش

برگرفته از وبلاگ نو انديش

لينكهاي ديگري در اين مورد · بشتر در مورد مقالات · نوشته توسط wafa بيشترين نوشته خوانده شده در مورد مقالات: امیر عبدالرحمان پس از صد سال سخن می گوید

راي گيري نوشته اوسط نتايج: 5 راي ها: 3

لطفا لحضه كوچك تانرا صرف راي دادن به اين نوشته كنيد

عالي بسيار خوب خوب عادي بد

انتخابهاي ديگر

صفحه مخصوص چاب صفحه مخصوص چاب

به دوست تان بفرستيد به دوست تان بفرستيد

عناوين مربوطه

مقالات

صاحب نظرات نويسنده هاي شان مي باشد بنا براين ما در قسمت محتويات آن كدام مسووليت نداريم

2000-2005 Hazaragi Radio All right reserved.