User talk:Heno1963

Rev. Tateos Mikaelian- Twentieth Century Christian Martyr
Վերապատւելի Թադէոս Միքայէլեանը ծնւել է Թեհրանում 1932 թւականին մի հայ քրիստոնեայ ընտանիքում: Զաւակն էր Գալուստ և Արշալոյս Միքայէլեանների: Նա աշխոյժ և ճարպիկ պատանի էր և իր մօր վկայութեամբ յատուկ սէր ուներ դասախօսություններ տալու՝ իր խաղերի ընթացքին: Իր նախնական ուսումը ստացել է «Սեփեհր» դպրոցում, ապա հայկական դպրոցների փակւելու պատճառով անցել է «Ֆիրուզ Բահրամ» դպրոցը: Հայոց լեզուն սովորել և կատարելագործել է ինքնակրթութեամբ: Ճշմարտութեան ծարաւ պատանի Թադէոսը 18 տարեկան հասակում գտնում է ճշմարտութեան աղբիւր Յիսուս Քրիստոսին և ընդունում նրան որպես անձնական Փրկիչ: Սրանից յետոյ նա հետևում է այս ճշմարտութեան, Քրիստոսին, և ճշմարտութեան քարոզիչ դառնում: Անդամակցում է Հայ Աւետարանակն եկեղեցուն և տարիներ շարունակ զանազան ասպարէզներում օգտակար ծառայութիւներ մատուցում իր սիրած Փրկչին, եկեղեցուն և ազգին: Համալսարանական ուսումը՝ իրավաբանութեան ճիւուղում, ստացել է «Թեհրան Համալսարան»-ում, որը աւարտել է 1953 թւականին: Շրջանաւարդ դառնալուց յետոյ գործել է թեհրանի Հայ Աւետարանական եկեղեցուն պատկանող «Մեսրոպեան Գոհար» դպրոցում որպէս ուսուցիչ, փոխ-տեսուչ և տեսուչ: 1960 թւականին հրաժարւելով դպրոցից՝ որպէս թարգմանիչ զանազան պաշտօններ է վարում տարբեր պետական հիմնարկութիւնների մէջ, մինչ կամաւոր կերպով շարունակում է իր համագործակցութիւնը Աւետարանական եկեղեցու հետ: Գործին համընթաց շարունակում է անգրելէնի մասնաւոր դասընթացները և ստանում Lower Cambridge անգլերէն լեզւի վկայական և 1965-ին անցնում Michigan Test-ից: Այս տարիներին յառաջադիմութեան և նիւթական յաջողութիւն ձեռք բերելով հանդերձ հոգեպէս բաւարարութիւն չի ստանում և որոշում է ամբողջութեամբ հոգևոր ծառայութեան նւիրւել: Նրա ամուսնութիւնը օր Ժուլիէթ Յակոբեանի հետ տեղի ունեցաւ 1965 թւականի Յուլիսի 14-ին: Տէրն օրհնեց այս ամուսնութիւնը՝ նրանց պարգևելով երեք զաւակներ, Մարիեթ, Հելեն և Գալօ անուններով: Թադէոսը բարի և հաւատարիմ հայր և ամուսին էր և բազմազբաղ լինելով հանդերձ ամենալաւ կերպով կատարում էր իր պարականութիւնը որպէս հայր և ամուսին: Երեխաներին հենց փոքր տարիքից դաստիարակում են հայ-քրիստոնեայի հոգով և զաւակները աճում են և մեծանում քրիստոնէական հաւատքով ու կենցաղով: 1970 թւականին պաշտօն է ստանձնում Իրանի Աստուածաշնչային Ընկերութեան մօտ որպէս գործադիր տնօրէն և կառավարիչ, որից յետոյ պաշտօնավարում է Իրանի Աւետարանական Եկեղեցիների խորհրդում, որպէս գործադիր քարտուղար: Աստծու սիրով լեցւած և նւիրւած լինելով Աստծու ծառայութեան, մասնակցում է աստւածաբանական դասընթացների և ուսման վերջին տարին լրացնելու համար անցնում է Բէյրութ և 1974 թւականին Մերձաւոր Արևելքի Աստուածաբանակն Դպրոցից (NEST) ստանում աստուծաբանուեան վկայական: Նա երբեք չէր դադարում կարդալուց և սովորելուց: Փիլիսոփայութեան, հոգեբանութեան և պարսկերէն գրականութեան ասպարէզում ունէր լայն տեղեկութիւններ: Հետաքրքրւած էր նաև հայ գիր ու գրականութեամբ: Գրել է հարիւրաւոր յօդածներ և տասնեակ բանաստեղծութիւններ՝ քրիստոնէական և ազգային թեմաներով և տօնական առիթներով: Մեծ ախորժակով էր կարդում Աստւածաբանական գրքերը այնպէս որ նրան կարելի է համարել Իրանի Աւետարանական եկեղեցիների աստւածաբանը: Նա մեծ դեր ունէր Թեհրանի Աւետարանական Սինոդի աստւածաբանական դպրոցում, ուր տարիներ դասաւանդեց մինչև իր մահը: Նրա ձեռնադրութիւնը հոգևոր ծառայութեան համար տեղի ունեցաւ 1976 թւականի փետրւարի 27-ին Թեհրանի Կենտրոնական Աւետաարանական եկեղեցում, որը վերջերս անւանւեց «Պետրոս» առաքեալի անունով: 1980 թւակաին Հայ Աւետարանական «Ս. Յովհաննէս» եկեղեցու երիցական կազմի հրաւէրով ստանձնեց եկեղեցու և համայնքի հովւական պատասխանատւութիւնը, որը շարունակեց մինչև իր եղերական մահը: Թադէոսին կարելի է անւանել մեր օրեայ Յովհաննէս Մկրտիչը: 1979 թւականի Իսլամական յեղափոխութիւնից յետոյ, նա անգամներ կանգնեց ճշմարտութեան, հաւատքի, արդարութեան, և մարդկային իրաւունքների համար: Յեղափոխութիւնից անմիջապէս յետոյ երբ մեծ թափով հակա-Ամերիկեան պրոպականդա կար Պարսկաստանում, մեծ դժւարութիւն առաջացաւ Իրանում Աւետարանական եկեղեցու մեջ ծառայող օտար (Ամերիկացի) աւետարանիչների ու հովիւների համար: Տարբեր առիթներով երբ նրանցից մեկ մասը իբր լրտեսութեան պատրւակով, հարցաքննութեան համար դատարան տարւեցին, Միքաէլեանը երբեք նրանց առանձին չձգեց, նրանց մեծ վտանգներից ազատեց: Միշտ նրանց հետ դատարան էր գնում և երաշխիքներ տալով նրանց տուն վերադարձնում: Այն օրերին շատ շատեր առանց դատւելու սպանւեցին և շատ վտանգաւոր էր այս օտար մարդկանց գիշերը բանտում ձգելը: Շատ չանցած նրանք ստիպւած եղան երկիրը թողնել: Յեղափոխութիւնից յետոյ Թեհրանի Աւետարանական եկեղեցուն պատկանող «Մեսրոպեան Գոհար» դպրոցում, ուրիշ հայկական դպրոցների հետ միասին, իսլամ տեսուչներ և խորհրդատուներ նշանակւեցին, որոնք առանց որևէ կրօնական զգայնութիւններ նկատի առնելու աշխատեցին իսլամական արժեքներն ու դաստիարակութիւնը ուղղակի կամ անուղղակի կերպով սրսկել մեր հայ երեխաների մէջ: Այդ ուղղութեամբ Գոհար դպրոցի տեսուչը նախքան դասարան մտնելը շարքի վրա աշակերտներին ստիպում էր իսլամական լոզունքեր տալու: Միքայէլեանը անիմջապէս միջամտելով աշակերտներին արգիլում է նման լոզունքներ տալու և փոխարենը նրանց առաջնորդում է Հայր Մերը արտասանեն և յետոյ դասարան բարձրանան: Այս քայլը Վեր. Միքայէլեանի համար մեծ դժվարութիւններ առաջացրեց և դպրոցի տեսուչը սուտ զրպարտութիւններ յօրինեց իբր թէ Միքայլեանը յեղափոխութեան առաջնորդի դեմ և իսլամի դեմ արտայայտութիւններ է արել: Աստծու յատուկ միջամտութեամբ նա ազատւեց այս դժւարին վիճակից: Փառք Աստծու որ մի քանի նման դէպքից յետոյ կրթական նախարարութեան պատասխանատուները զգացին որոշ խնդիրների նրբութիւնը և դպրոցի տեսուչը կարճ ժամանակից յետոյ փոխւեց: Զարմանալին այն է որ ժամանակի ընթացին դպրոցի իսլամական դաստիրակութեան ուսուցիչը Միքայէլեանի հետ մտերիմ կապեր հաստատեց և մեծ հետաքրքրութիւն ցուցաբերեց քրիստոնէական հաւատքի վերաբերեալ: Նա ուրիշ դպրոց փոխադրւելուց յետոյ ևս գալիս էր Միքայէլեանին այցելեու: 1983-ին կրթական նախարարութիւնը կրօնի դասագրքեր պատրաստեց կրօնական փոքրամասութիւնների համար՝ Քրիստոնեայ, Հրեայ և Զրադաշտական: Միքայէլեանը միակն էր որ համարձակեց դեմ կանգնել այս որոշումին և բոլոր գրքերը ուսումնասիրելով, մի նամակի միջիցով իր բողոքի ձայնը բարձրացրեց թէ իսլամը չի կարող և իրաւունք չունի Քրիստոնեայի համար կրօնի դասագիրք պատրաստի և կէտ առ կէտ բացատրեց թե ինչպէս սոյն գրքերում ոչ-քրիստոնեական ուսուցումներ է տրւում Քրիստոնեայ երեխաներին: Մէկ ուրիշ առիթով, Իսլամական ծոմի օրերին, մի իսլամ հոգևորական հեռուստացոյցից իսլամներին խրատ էր տալիս որ այս օրերին յատկապէս պէտք է հեռու մնան պիղծ՝ անմաքուր բաներից, նշելով որոշ անասուններ, նրանց շարքին դնելով ոչ-իսլամներին: Այս արտայայտութիւնը, որով ոչ-իսլամները պիղծ կենդանինների շարքին էին համարւել, մեծ վրդովում առաջացրեց հայութեան և ուրիշ փոքրամասութիւնների մէջ: Միքայլեանը միակը եղաւ որ Իսլամական Առաջնորդութեան Նախարարութեան գրասենեակ յաճախելով խստօրէն հակազդեց և իր բողոքի ձայնը բարձրացրեց: Այս անգամ ևս նրա այս քայլը նրան դժւարին վիճակի մատնեց, բայց մէկ անգամ ևս Աստծու օգնութեամբ նա վտանգից ազատւեց: Նա համոզւած էր որ վախը չպիտի իշխի մեր վրայ և ամեն գնով պէտք է կանգնել ճշմարտութեան համար: Երբ իր տարիների բարեկամ Պատւելի Դիբաջը, իր Քրիստոնէական հաւատքի համար, և մանաւանդ իսլամութիւնից դառանլու պատճառով, բանտն էր նետւել Միքաէլեանը տարբեր առիթներով նրա և իր նման ուրիշների վիճակի մասին խօսեց և նրանց ազատութեան համար աշխատանք տարաւ: Երբ 1981-ին Ֆրանսիայի Էքսպրես թերթը Միքայէլեանի անունից Պարսկաստանի վիճակի մասին՝ մարդկային իրաւունքների ոտնձգութիւնների և խղճի ազատութիւնը անտեսելու կապացութեամբ զեկուցումներ տպագրեց, որ պատճառով շատ լուրջ դժւարութիւն առաջացաւ Թադէոսի համար: Պետութիւնը ստիպեց որ Միքայէլեանը հերքի այդ արտահայտութիւնները: Նա մի գրութեամբ յայտնեց թէ որևէ օտար թերթի հետ հարցազրույց չի ունեցել, բայց նաև չի կարող հերքել գրւածները քանի դրանք համապատասխան են ցաւալի իրավիճակին և նա չի կարող ուրանալ գոյութիւն ունեցող անարդարութիւնները: Շատերի կարծիքով Միքայլեանը այդ նամակով իր մահւան դատավճիռը ստորագրեց: Նույնիսկ նրա որոշ գործակիցները լքեցին նրան: Բայց Աստծու հրաշալի միջամտութեամբ նա ապահով մնաց ամեն վտանգից: Նա Աւետարանի քաջ վկան և քարոզիչն էր: Համոզւած էր որ միայն Քրիստոսի միջոցով է փրկութիւնը և որևէ առիթով, գործով թէ խօսքով մարդկանց առաջնորդում էր Քրիստոսին: Երբ արգիլւում էր իսլամներին իր գրասենեակը ընդունելու կամ նրանց վկայելու, ասում էր թե իր գրասենեակի դուռը բաց է բոլորի համար: Ով որ հետաքրքրւած է ու ճշմարտութինն է փնտրում, օգնելու է նրան, և եթէ նրանք հաւատքով պարտաստ են և կամենում են, մկրտելու է նրանց: Ամեն երկուշաբթի իր տան և գրասենեակի դուռը բաց էր բոլորին, և ամեն տեսակի մարդիկ, հայ, պարսիկ, ասորի, հրեայ, հաւատացեալ կամ անհաւատ, կամ ուրիշ հաւատքի պատկանող, հարուստ կամ աղքատ, ուսեալ կամ անուս, առողջ կամ հիւանդ, տեսակ-տեսակ կարիքներով նրան էր դիմում: Նա բոլորին ընդունում էր, լսում նրանց, սովորեցնում, երբեմն վիճաբանում, նիւթապես օգնում, նրանց իր սեղանին հրաւիրում: Որոշ ծանօթները վախենում էին և զգուշացնում թե «մի վստահիր սրանց, որոշները կարող են գալ չար շարժառիթով և վնասել»: Նա համոզւած էր որ չի կարող վախով և վախի մեջ ապրել: Տիրոջն էր վստահում և աղօթքով ու իմաստութեամբ անում էր այն որ ճիշտ էր գտնում: Նա տւել է հազարաւոր քարոզներ և դասախօսութիւներ՝ հայերէն, պարսկերէն և անգլերէն լեզուներով: Թարգմանել է շուրջ 60 հոգևոր և բարոյական գրքեր: Ճամբորդել է 15 երկրներ և մասնակցել բազմաթիւ համաշխարհային եկեղեցական համագումաներ: Նա ունէր զօրաւոր հաւատք: Նրա համար ապրելը Քրիստոս էր և իր կեանքը նւիրել էր Աստծուն, եկեղեցուն և ազգին: Նա վերին աստիճանի բարի և ազնիւ անձնաւորութիւն էր և օգնութիւն խնդրող ոչ մի ձեռք չէր մերժում: Նրա ուրախութիւնն էր որ կարողանա ուրիշների ուրախութեան պատճառ դառնալ: Նա հաւատում էր թէ հաւատքը առանց գործերի մեռած է և նոյն հաւատքի համաձայն էլ ապրում էր: Գաղատացիս 6:9-10 համարները նրա կեանքի բնաբանն էր, չէր յօգնում բարիք անելուց և որևէ առիթ չէր փախցնում բոլորին բարիք անելու, մանաւանդ հաւատքի ընտանիքին: Իր մահւանից յետոյ իր Աստուծաշնչի մեջ գտանք այս համարները մի փոքր թղթի վրա գրւած և կողքը մի թւական նշանակւած և մի կարճ գրութիւն թէ՝ «Աստուծ .... թւականին այս համարով խօսեց իմ սրտի հետ:»Նա Աստծու հաւատարիմ տնտեսն էր և Աստծու գործի համար տասանորդը, և դրանից շատ աւելին, հաճոյքով էր վճարում: Նա համեստ նիւթական վիճակ ունէր բայց հարստութիւնը շատացնելու փոխարէն երբեմն մինչև իր եկամուտի կէսը նւիրում էր Աստծու գործի և կարիքաւորներին օգնելու համար: Նա մեծ ուշադրութիւն էր ցուցաբերում եկեղեցու երիտասարդների ու նրանց կարիքների նկատմամբ: Այս ուղղութեամբ իւրայատուկ էր եկեղեցու զոյգ պարտքի սնդուկների ստեղծումը: Նա իր անձնական համեստ նւէրով և եկեղեցու որոշ անդամների օգնութեամբ ստեղծեց մի պարտքի սնդուկ, երիտասարդներին առանց տոկոսի պարտքեր վճարելով՝ աշխատանքը զարգացնելու, բժշկական ծախսերի կամ որևէ անհրաժեշտ կարիքի համար գործածելու նպատակով: Այս ծրագրի յաջողութիւնը պատճառ դարձաւ որ նա ստեղծի եկեղեցու բնակարան գնելու պարքի սնդուկը, որը առանց տոկոսի պարտքեր էր ապահովում եկեղեցու երիտասարդ զոյգերի համար՝ անձնական բնակարան գնելու: Այս ծրագիրը ևս մեծ յաջողութիւն ունեցաւ և ժամանակի ընթացքին նա կարողացաւ նւիրատուներ գտնել այս ծրագիրը ընդարձակելու համար: Անբացատրելի էր նրա ուրախութիւնը երբ առաջին զոյգը կարողացաւ եկեղեցու օգնութեամբ գնել իր անձնական բնակարանը: Այս ծրագրերը շարունակւում են մինչև օրս և մեծ օրհնութիւն և յույսի աղբիւր են եղել շատ շատերի: Հայրենիքի սէրը միշտ նրա սրտում էր: Նա հաւատում էր թե ամեն գնով պէտք է օգնել և զօրացնել հայրենիքը, և զօրաւիգ կանգնել: Այս ուղղութեամբ իր ձեռքից եկածը կատարում էր և իր անձնական աղբիւրներից օգնում էր Արցախի ազատամարտիներին: Ցաւոք սրտի նա առիթ չունեցաւ հայրենիքը տեսնելու, բայց հայրենասիրութիւնը իր պատգամների անբաժան մասն էր: Այս ուղղութեամբ նա գրել է՝ Պետք է զօրացնենք մեր հայրենիքը, Որ կարողանա հարցերը լուծել Անկախութիւնը հաստատուն պահել, Մեր ժողովրդին երջանիկ դարձնել: Նա աղօթի և ծոմի մարդ էր, և ամեն անձնական, ընտանեկան, եկեղեցական և ազգային խնդիր և դժւարութիւն Աստծու ներկայութեան էր տանում և նրանից լուծում և առաջնորդութիւն ուզում: Աղօթքը նրա համար միայն խօսելու և խնդրելու առիթ չէր, այլ Աստծու ձայնը լսելու: Զգայուն էր Աստծու ձայնին և հնազանդում նրան ամեն գնով: Վերջին տարիներին ամեն չորեքշաբթի ծոմ էր պահում և նույն օրն էլ եկեղեցում աղօթաժողով ունէին: Թէև մասնակցողների թիւը շատ չէր, բայց ինքը նույնիսկ մէկ կամ երկու հոգու մասնակցութեամբ հարատևում էր աղօթքի մէջ: Նա վերին աստիճանի կանոնաւոր մարդ էր և սիրում էր ամեն բան տեղին և ժամանակին ու ճիշտ ձևով կատարւի և հենց այդ պատճառով էր շատ խստապահանջ էր իր գործակիցների նկատմամբ, որ երբեմն վրդովւում էին նրանից: Բայց խիստ լինելով հանդերձ շատ մտերիմ և նոյն չափով զգայուն էր նրանց նկատմամբ և տարբեր կերպերով աշխատում էր նրանց սիրաշահել: Իր ամենալաւը անում էր նրաց կարիքները հոգալու և կեանքն ու աշխատանքը հանգստաւետ դարձնելու նրանց համար: Նա հաւատում էր որ ինչ որ ունի և ինչ որ է, Տիրոջ շնորհով է և Տիրոջ փառքի համար պէտք է գործածւի: Հէնց այդ պատճառով էլ երբեք չէր հպարտանում: Հաւատում էր որ Աստուծ շատ բաներ է մեզ պարգևել և մենք միայն տնտեսներ ենք, և նրան ենք հաշիւ տալու, ուրեմն իր կամքի ու նպատակի համաձայն պետք է ապրենք: Նա հաւատում էր թէ ինչպէս ձուկը ջրի մէջ է կենդանի, մարդն էլ Աստծով է կենդանի և երջանիկ: Ձուկը ջրից դուրս չի կարող շարունակել իր կեանքը: Մարդն էլ առանց Աստծու չի կարող ճշմարիտ կեանք ուենալ: Ուրեմն մարդու երջանկութիւնը նրանում է որ Աստծու հետ ճիշտ յարաբերութիւն ունենայ: Հակառակ պարագային նա տկար ու դժբախտ մի անձնաւորութիւն կը լինի: Նա ապրեց այս հաւատքի համեմատ և քարոզեց հենց այս գաղափարը, և ամեն ջանք արեց, գրեց, խօսեց, բարեգործութիւն արաւ, որպէսզի աւելի շատերի Քրիստոսին առաջնորդի, որ Նրա միջոցով փրկւեն և Աստծու հետ յարաբերութեան մէջ մտնեն: Երջանկայիշատակ Վեր. Թադէոս Միքայէլեանը չորեքշաբթի յունիսի 29-ին (1994 թիւ) երեկոյեան ժամը 5-ին թողեց իր գրասենեակը՝ մի հիւանդի այցելելու նպատակով և այլևս չվերադարաւ: Նրա հարազատները ամեն ջանք արին նրան գտնելու, բայց ապարդիւն:  Շաբաթ օրը մինչ նրա ընտանիքի անդամներն ու գործակիցները ամեն դուռ թակում էին նրանից մի նշան գտնելու համար, Թադէոսի տղան, փամփուշտների թիրախ հանդիսացած նրա անկենդան մարմինը գտաւ դատական բժշկական կենտրոնում: Կատարւած ոճիրի վիշտը կարծես քիչ էր, որ պետական պաշտօնեաները շարունակ հետաձգում էին նահատակի դին յանձնելու ընտանիքին` հուղարկաւորութիւնը պատշաճ կերպով կատարելու: Ի վերջոյ մահվանից երկու շաբաթ յետոյ յատուկ ոստիկանական հսկողութեամբ Նահատակ Հովւի դիակը Ս. Յովհաննէս եկեղեցի բերւեց և եկեղեցական արաարողութիւնից յետոյ նրա մարմինը ամփոփւեց Թեհրանի Նոր Բուրաստան գերեզմանատանը: Նրա մահը մեծ հարւած էր Իրանահայութեանը և Քրիստոսի եկեղեցուն, մասնաւորապէս Իրանի Հայ Աւետարանական համայնքին: Իր նահատակութիւնից մի քանի ամիս առաջ, Նահատակ Հովիւ Հայկ Յովսէփեանի նահատակութեան առիթով խօսելիս նա արտայատւեց թէ նահատակի արիւնը սերմն է եկեղեցու և համոզւած էր որ նահատակի արիւնը առանց արդիւնքի չի մնալու: Նոյն առիթով քարոզելիս հիմնւելով Գործք Առ. 18:9-10 համարների վրայ քաջալերեց ներկաներին թէ՝ «Մի վախենար՝ այլ խօսիր... որովհետև ես շատ ժողովուրդ ունեմ այս քաղաքումը»: Նա համոզւած էր թէ Աստւած մեծ գործ է կատարելու Պարսկաստանում: Թադէոսը, Հայկը, Դիբաջը նահատակւեցին իրենց հաւատքի և Աւետարանը տարածելու համար, բայց նրանց հաւատքը կենդանի է ու շարունակւում է և աւելի տարածւում Պարսկաստանում: