User talk:Hoyga maansada

kaydka Maansada
Sooyaalka Maansada ee koofurta Soomaaliya Waa Maxay maanso Intan Nooc ayay ukala baxda Suugaantena:-

1. Tiraab: waa hadalka caadiga ah, erayada qayaxan oo aan taxnayn, jiib iyo luuq midna aan lahayn,warkana laysugu tebiyo. 2. Tix:waa erayo taxan ,xarafraac, qaafiyad, habdhac,iyo jaangooyo leh. Oo deelqaaf iyo laaxinna aan lahayn, oo dhacdooyinka iyo is badalada nolosha laga tiriyo. Tix Tixda waxay u qaybsantaa saddax qaybood oo kala ah Maanso, Murti, iyo Maahmaah Maanso: waxa ay la macno tahay tixda Waxaa laga maansoodaa qaybaha nolosha guud ahaan sida: 1. Amaan 2. Calaacal(Catow) 3. Caay 4. Digasho 5. Diradiro 6. Faan 7. Guubaabo 8. Halxiraale 9. Kuhaan 10. Waano 11. Kaftan 12. Xigmad Maansada waxay u kala baxdaa dhowr qaybood oo kala duwan, kuwaasoo kala ah: 1. Gabay 2. Guuroow 3. Geeraar 4. Masafo 5. Jiifto 6. Buraanbur 7. Suroow 8. Geelwado 9. Hees 10. Jiibsi Maansada qaybaheeda kala gadisan, tuba way ka madax banaan tahay tan kale oo farqi wayn ayaa u dheexaya, xaga tirinta, qaabaynta iyo murtidaba way kala sareeyaan

Gabay Tix kasta oo gabay ah xarafka gabaygu ku socdo eray wataa waa inuu labo meelood kaga jiro, taasoo ah xeerka lagu yaqaan. Marka labaad waa inuu ku jaango'an yahay codkii gabayada lagu qaadi jirey, Lama ogola haddii xaraf qur ah siyaado ku yahay ama ka dhiman yahay, eray bal isaga daa warkiisa, waayo haddii habdhaciisu khalad yahay waa deelqaaf(gef)/ Laaxin. Waa inay dalaysnaataa maansadu(Gabay ama Geeraar),

Hees. Heesaha waxay u kala baxaan saddax qaybood oo waaweyn, sida: Hees hawleed, Hees cayaareed iyo Hees cusub haddii la sii falanqeeyo mid waliba noqonayso bad aan laga bixi Karin.Tusaale:- 1. Hees Hawleed: waxaa laqaadaa waqtiyada hawlaha lagu gudo jiro, si laysu maaweeliyo oon loo dareemin culeeska ay shaqada leedahay sida; tan xoolaha loogu heeso marka la wado ama la shubahayo, tan maqasha lagu raaco, tan caruurta lagu seexiyo, tan lagu roob doono, tan badarka lagu sumco, tan ardayda  iwm. 2. Hees Cayaareed: dheel dhaqameedka soomaalida farqi ayaa u dhaxeeya, marba deegaanka la joogo iyo xirfadda dadka leeyihiin ayay ku xiran tahay. Ciyaahara xoolo dhaqatada iyo beeraleyda way kala gadisan yihiin; Tu'  gurbaan loo tumo, tu sacabka loo garaaco, iyo tu lugta iyo sacabada laysku daro,  oo dhammaantood looga jeedo, farax, madaalo, iyo maaweelo iyo iwm.

-Ciyaaraha kala duwan sida 1. Saar 2. Saylici 3. Dhaanto 4. Geblay shinbir 5. Welesiqa 6. Waalo 7. Kabeebey 8. Beerreey 8. Saddexleyda 9. Saddex dhacada 10. Shaxleyda 11. 12. 13.

3. Heeso Cusub: noocan waa kan hada dadka wada yaqaanaan, waxa loo tumaa qalabka kala gadisan ee Muusikada,  waxaa wada qaado inta badan ku luqeeyo rag iyo bilcaan si wada jir ah. Heesahaan cusub ee qaabkaan loo qaado dhaqanka soomaalida xiriir lama laha, waa dhaqan shisheeye oo soogalooti ah, waxa ugu horayntii uu dalka soo galay waayihii gumaystaha, dadka Soomaaliyeed si wayn ayay uga hor yimaadeen, hasayeeshee gumaystihii iyo dawladihii ka dambeeyay ee talada dalka qabtay xoriyadi kadib way dhiiri galiyeen, dhaqaalo badan ayaa lagu bixiyay, waxay taasi sababtay in dhaqankii soo jireenka ahaa uu meesha ka baxo. Waxa shiiqay Maansadii kale sida; gabayga, guuroowga, geelwadada, iyo geeraarka. Waxa sidoo kale hoos u dhac uu ku yimid qaybihii nolosha ee maansada ka hadli jirtay sida; Amaan, Calaacal, Caay, Digasho, Diradiro, Faan, Guubaabo, Halxiraale, Kuhaan, Waano, Kaftan, Xigmad. Intaasi qaybood ee maansada ku saabsan tahay, waxa kaliya ee heesaha cusub xooga lagu saaray Amaanta, intii kalana daaqada ayay ka baxeen. Waxa taasi ka sii daran heesaha waxay soo kor dhiyeen fuxshi, fisqi, iyo fasahaad, baabi'iyay dhaqanka iyo dhowr sanaantii soomaalida lagu yaqiinay.

Laashimada ugu caansanaa Labadii qarni ee u danbaysay, waxaa lagu tilmaami karaa inay ahayd Casrigii Dahabiga marka loo fiiriyo xaga Suugaanta, waxaa si is daba joog ah, jiilba jiilka ku xiga uu ku simaayay maanso murti badan xambaarsan oo la soo shir tagaan hadba abwaanno cusub o cusub oon ka dhicin kuwii ka horeeyay. Laashimada ugu caansanaa ee dalka soo mara qarniyadii toban iyo sagaalaad iyo kii labaatanaad waxaa ka mid ahaa: 1. Cali Cilmi Xasan oo lagu naanaysi jiray { Cali Maanso } 2. Islow Nuur Abiikar Cilmi 3. Faarax Qoor dheere 4. Barrow Cali Gaas 5. Abaabakar 6. Cumar Macallin Guud wayne 7. Axmad Fanaxoow 8. Axmad Cali Nuur {Madoobe} 9. Aadan Muudeey 10. Axmad Muudeey 11. Ibraahim {Guraamaay} 12. Muxumad {Geed fuule} 13. Macallin Qaasim Zubeer 14. Abuukar Axmad {Fanaxoow} 15. Ibraahim Axmad Madoobe 16. Aadan Axmad Madoobe {Gaab} 17. Islow Xasan Cali Nuur 18. Islow Xuseen Cali Nuur 19. Muxumad Gaabane 20. Muumin Xareed Binni 21. Muxumad Muumin 22. Muuse Xaanshoow

Islow Nuur Abuukar Islow Nuur Abiikar oo ku dhashay deegaanka Bilaal ee hoos yimaada degmada Jalaqsi ee  gobalka Hiiraan, waxa uu noolaa inta u dhaxaysay sanadihii 1861 dii ilaa 1934 tii  miilaadiga. Waxa uu ahaa hogaamiye aad u caqli badan iyo laashin maanso yahan ah. Waxa si wayn looga yaqaanay guud ahaan geeska bari ee qaaradda Afrika Dadka af Soomaaliga ku hadla waxay wali hayaan in badan oo ka mid ah maansadiisa, haseyeeshee nasiib darro dad sheeganaaya inay qoraa yihiin ayaa been abuuray suugaanta. Gabay uu qof tiriyay ayay ku kale u nisbeeyeen tirintiisa, waxaana ka mid ah gabayga soo socda oo Islow Nuur Abiikar uu ka tiriyay geela iyo sida adag ee lagu ilaashan karo. Xilligii uu Islow Nuur Abiikar tirinaayay gabaygaan waxa ay ku beegneed sanadkii 1914 miilaadiga markaasi oo kooxdii Dablayda ee Ina Cabdulle Xasan hor joogaha ka ahaa ay hala keeyeen dhulalka koofureed. Waxa Dablayda dhaceen kumanyaal kun oo geela waxa si arxan darro ahna u laayeen dad aan waxba galabsan. Weeraradii geel qaadada wadeen ragii ku naf waayay waxaa ka mid ahaa Qaasim Cali Cilmi oo Ilmo adeero ahaayeen Islow Nuur, waxaana dhalay Laashinkii waynaa Cali Cilmi Xasan oo lagu naanaysi jiray {Cali Maanso } sida uu ku caan baxay waxa looga dambeeyay  gada Maansada guud ahaan aqal soomaali udubkiisa meel kasto oo uu ka taagan yahay,  kaa   waxa uu yiri :

1. Badda jiirayaa ama barigaba jaanta saaray.

2. Jawiga kore hawadiyo samada jaleecdaaba.

3. Geel jacayl kaan u qabo naftay jaribaye.

4. Hadaan janada galana abid waa jamanayaa.

5. Soobaan jiifsi laguma helo joogis iyo nasiino.

6. Nimaan jirgo wadan madfac jalaw leeya. 7. Ama aan jaysh badan lahayn ciidan loo jeedo.

8. Oon jawaab ka bixin karin wixii jaaha soo saaro.

9. Laga joojiyay geel jirnimadoo harqaan joogi waaye.

10. Horwayn kaba jaantaa la mariyaa haduu jees waayo.

11. Dablayda hadaan jac la dhihin juuc waa lala hoyane.

12. Jaar ma nihin Dhulbahantaha waa jees durugsane.

13. Wadaadkii jaribnaa haday daba jafleeyeen.

14. Jahligaa ugu wacan inay daa'imba jaha wareeraane.

15. Sidii jiimka Quraan ama jalaalayn tafsiirka.

16. Taladuu jeediyo iyo jumladuu yiraa waa u jilboodaane.

Laashin Aadan Muudeey Waxa uu ku maansooday:

1. Inta beerta Cali Caalin iyo Cirifka bowd dheere.

2. Masagada culaab lagu galay oo ciidan loo waayay.

3. Carshigaa ilaah nooga xiray caarka loo jeedo.

4. Naagihii cuflaay wada niqdeen caasiyaa ciribta loo saaray.

5. Cali suul go' iyo Cali Cabdille aa na ceebeeyay.

6. Gabdhahaan hadii naga ceshtaan nalama caayseene.

7. Caleey waa ka gadan waayay suuqdiin cadaan jiraye.

8. Cumar Geelle ceebtaan Eebbe cirkaas uga naadiye.

9. Cadadaan ku guuraa intiin Cadi ka gaaraayo.

10. Bal cusjiya adeer Cali Xuseen iyo Carabka Xuubeey.

Silsiladdii Haaruun Nabadoonkii jilibka Sugow Rooble oo lagu magacaabi jiray Barrow Cali Gaas oo in badan talada hoose ee jilibkaasi soo haayay, waxa ku kacay rag badan oo rabay in laga qaado nabadoonimada. Waxa labada dhinac ka dhex bilowday Silsilad gabayo ah oo laysugu jawaabay, oo mudu socday kana qayb qaateen rag badan oo ka mid yihiin: 1. Barrow Cali Gaas 2. Islow Nuur Abiikar Cilmi 3. Muumin Xareed Binni 4. Abuubakar 5. Haaruun Waxa kale oo ka qayb qaatay rag kale oon magac yadooda wali helin, Waxa ugu horayn daah Hoyga maansada (talk) 09:41, 27 October 2015 (UTC)

Notification about disabling the Wikipedia collections tool
Thank you for using the collections feature in Wikipedia beta! Due to technical and moderation issues, we will be turning off this experimental feature. Your collections will be available for viewing and export until March 1st. If you would like to save your collection as links on a special Wikipedia page, please fill out the following form. If you are interested in giving your feedback about Wikipedia Collections please do so here.

Thanks,

Jon Katz

Product manager, Wikimedia Foundation

Jkatz (WMF) (talk) 00:04, 27 February 2016 (UTC)