User talk:Jona Shehaj

Elbasani,qyteti turk dhe arkitektura e tij'''

Pushtimi i Mahmutit të II në 1466 shënoi mbylljen e një periudhe t ë gjatë dhe te jashtezakonshms të arkitekturës romako-bizantine te Skampis,por njëkohësisht nisi nje periudhe shume e për zhvillimin urbanistik dhe arkitektonik të Elbasanit perfshire dhe kalane romako-bizantine qe u shtri gjerësisht jashtë kufirit antik ,mori një rregull të vecante dhe një pamje të jashtme të perfaqesuar nga minaret dhe nga kupolat, qe bashkë me strukturat unike ndërtuese ,i dhanë një karakter oriental. Vlerat e sigurta historike dhe arkitektonike të cilat sot vërtetohen pjesërisht për shkak të prishjes së ndërtesave dhe ndertimeve të reja te bera shekullin e kaluar-meritonte te studiohej ,per te trashëguar kujtimet dhe për ti ofruar një instrument të nevojshëm  per transformimet e ardhshme të qytetit. Studimet tregojnë transformimin turk të castrum romako /bizantin Skampis ,si dhe firmimin e qytetit të ri të zhvilluar ne jug  e me pas ne lindje dhe në perëndim të murit mbrojtes. Pamja brenda kalasë ndryshoi në menyren me te ngadalte dhe u dallua për nga shpeshtesia e ndertimeve të reja dhe për bashkë prezencën e ndërtimeve të fese kristiane dhe myslimane. Rrugët sipas mënyrës se ndertimeve turke moren përvijme të tjera ,duke modifikuar në mënyrë të dukshme rrugët e lira dhe duke i ndryshuar itinirarin drejtkendor. Në këtë sistem të ri kalimesh e rrugicash në formë labiribtesh ,duke ruajtur "Decumano" e vjeter të kufuzuar nga dy porta mbreterore,janë ndërtuar strukturat marrese dhe ndërtesat publike që sot dëshmohen nga banjot publike. Zhvillimi i shpejte i aktiviteteve tregtare,që ndodhi kryesisht në shek XVII ndikoi në fuqizimin e strukturave tregtare-artizanale të qytetit. Pazari i madh ,formohet nga zona që kufizohen direkt me kalanë, përbehet nga 8 rrugë kryesore te cilat kufizonin rrugicat e ngushta me dyqanet që i mirëpriste në vitet tridhjet të '800 ku kane qene rreth 580 dyqane. Kulla e sahatit perben një element te rendesishem te kultures perendimore te shekullit XVII si rezultat i kontakteve me shoqëritë europiane. Midis fundit të shek XVIII dhe fillimit të shek XIX Elbasani u bë një nga qendrat kryesore të vendit të cilit i përkisnin ndertesat e 200 shtëpive dhe 900 dyqaneve ,2 banjo publike,një pazar i madh ,bujtina të ndryshme si dhe kisha e xhami.