User talk:Lasha-george/sandbox

საქართველოს ეკლესიის მამამთავართა სია




მთავარეპისკოპოსნი

 * 325–335 წწ. წმიდა ნინო განმანათლებლის მოსვლა, ქართლის მონათვლა და ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადება. „პირველი სვეტიცხოვლის“ აგება.
 * 1) იოანე I (335–363)
 * 2) იაკობი (363–375)
 * 3) იობი (375–390), სომეხთა ნერსე კათოლიკოზის ყოფილი დიაკონი
 * 4) ელია (390–400)
 * 5) სვიმეონ I (400–410)
 * 6) მოსე (410–425)
 * 7) იონა (425–429)
 * 8) იერემია (429–433)
 * 9) გრიგოლ I (434)
 * 10) ბასილი I (434–436)
 * 11) მობიდანი (მთავარი მოგვი ანუ „მობედან-მობედი“ – გლონოქორ) (436–448), ნათესავით სპარსი.
 * 12) იოველ I (448–452)
 * 13) მიქელ I (452–467), ვახტანგ გორგასალს კბილები რომ ჩაამტვრევია

კათოლიკოს-მთავარეპისკოპოსნი

 * 1) პეტრე I (467–474)
 * 470–480 წწ. სვეტიცხოვლის „მეორე აღმშენებლობა“.
 * 1) სამოელ I (474–502)
 * 2) გაბრიელ I (502–510)
 * 3) თავფეჩაღ I (510–516)
 * 4) ჩირმაგი (ჩიღირმანე) (516–523)
 * 5) საბა I (პირველი ქართველი კათოლიკოსი) (523–552), არჩეული მცხეთაში პირველად ქართველთაგანი.
 * 6) ევლავი (533–544)
 * 7) სამოელ II (544–553)
 * 8) მაკარი (553–569)
 * 9) სვიმონ II (569–575)
 * 10) სამოელ III (575–582)
 * 11) სამოელ IV (582–591)
 * 12) ბართლომე (591–595)
 * 13) კირიონ I (595–610). ამის დროს მოხდა სომეხ-ქართველთა რელიგიური განხეთქილება.
 * 14) იონა II (610–619)
 * 15) ბაბილა (619–629). ამან თბილისში ააგო ანჩისხატის ტაძარი.
 * 16) თაბორი (629–634)
 * 17) სამოელ V (634–640)
 * 18) ევნონი (640–649)
 * 19) თავფეჩაღ II (649–664)
 * 20) ევლალე (664–668)
 * 21) იოველ II (668–670)
 * 22) სამოელ VI (670–677)
 * 23) გიორგი I (677–678)
 * 24) კირიონ II (678–683)
 * 25) იზიდ-ბოზიდი (683–685)
 * 26) თეოდორე I (თეოდოსი) (685–689)
 * 27) პეტრე (სვიმონ) II (689–720) (ცოლოსანი 647–720 წწ.)
 * 28) თალალე (720–731)
 * 29) მამაჲ (731–744)
 * 30) იოანე III (744–760), ანტიოქიაში უკანასკნელად ნაკურთხი.
 * 31) გრიგოლ II (760–767)
 * 32) სარმეანე (767–774)
 * 33) მიქელ II (774–780)
 * 34) სამოელ VII (780–790); წმ. აბოს ცხოვრების აღწერის ინიციატორი.
 * 35) კირილე (791–802)
 * 36) გრიგოლ III (802–814)
 * 37) სამოელ VIII (814–826)
 * 38) გიორგი II (826–838)
 * 39) გაბრიელ II (838–860). ამის დროს, 843–859 წწ. ეფრემ მაწყვერელ ეპისკოპოსის მეცადინეობით მირონის კურთხევა ქართლს განაწესა.
 * 40) არსენ I (860–887)
 * 41) ევსუქი (887–908)
 * 42) კლიმენტოს (908–914)
 * 43) ბასილი II (914–930)
 * 44) მიქელ III (930–944)
 * 45) დავით I (944–955)
 * 46) არსენ II (955–980). ქართველი წმინდანების ცხოვრების აღმწერი.
 * 47) ოქროპირ (იოანე) I (980–1001)
 * 48) სვიმონ III (1001–1012)


 * 1010–1029 წწ. – სვეტიცხოვლის „მესამე აღმშენებლობა“. ხუროთმოძღვარი არსუკისძე.

კათოლიკოს-პატრიარქები
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები და მისი წინამორბედები საქართველოს სამეფოში 1010 წლიდან ატარებდნენ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ტიტულს, გარდა 1811-დან 1917 წლამდე პერიოდისა, როდესაც ეკლესია დაქვემდებარებულ იქნა რუსეთის მართლმადიდებლურ ეკლესიას რუსეთის კოლონიური პოლიტიკის ფარგლებში.

საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურისადმი მიმართვის მიმდინარე სტილი შემდეგნაირია:

უწმიდესი და უნეტარესი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, მთავარეპისკოპოსი მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტი ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის.
 * 1) მელქისედეკ I (1012–1030, 1039–1045), სვეტიცხოვლის გამამშვენიერებელ-აღმდგენელი.
 * 2) ოქროპირ (იოანე) II (1031–1039, 1045–1049)
 * 3) ექვთიმე I (1049–1055)
 * 4) გიორგი III ტაოელი (1055–1065)
 * 5) გაბრიელ III საფარელი (1065–1080)
 * 6) დიმიტრი (1080–1090)
 * 7) ბასილი III კარიჭისძე (1090–1100)
 * 8) იოანე IV საფარელი (1100–1142), რუისურბნისის საეკლესიო კრების თავმჯდომარე.
 * 9) სვიმეონ IV გულაბერიძე (1142–1146)
 * 10) საბა II (1146–1150)
 * 11) ნიკოლოზ I გულაბერიძე (1150–1178). ძმისწული სვიმეონისა. 1150–1178, სვეტიცხოველის სვინაქსარის აღმწერელი.
 * 12) მიქელ IV მირიანეს ძე (1178–1186), თამარის მეფედ მაკურთხეველი.
 * 13) თეოდორე II მირიანეს ძე (1186–1206)
 * 14) ბასილი IV (1206–1208)
 * 15) იოანე V (1208–1210), „ანგელოზთა სწორი“.
 * 16) ეპიფანე (1210–1220)
 * 17) ექვთიმე II (1220–1222)
 * 18) არსენი III (1222–1225)
 * 19) გიორგი IV (1225–1230)
 * 20) არსენი IV ბულმაისისძე (1230–1240)
 * 21) ნიკოლოზ II (1240–1280), მეფე დიმიტრი თავდადებულის თანამედროვე.
 * 22) აბრამ I (1280–1310)
 * 23) ექვთიმე III (1310–1325)
 * 24) მიქელ V (1325–1330)
 * 25) ბასილი V (1330–1350), მეფე გიორგი ბრწყინვალის თანამედროვე.
 * 26) დოროთეოზ I (1350–1356)
 * 27) შიო I (1356–1364)
 * 28) ნიკოლოზ III (1364–1380)
 * 29) გიორგი V (1380–1397)
 * 30) ელიოზ გობირახისძე (1399–1411), თემურლენგის შემოსევათა მოწამე.
 * 31) მიქელ VI (1411–1426)
 * 32) დავით II (1426–1430)
 * 33) თეოდორე III (1430–1435)
 * 1431 წ. – სვეტიცხოვლის „ახლადშენების“ დასასრულის კურთხევა.
 * 1) დავით III გობელაძე (1435–1439, 1443–1459)
 * 2) შიო II (1440–1443)
 * 3) მარკოზ (1460–1466)
 * 4) დავით IV (1466–1479)
 * 5) ევაგრე (1480–1492, 1500–1503)
 * 6) აბრამ II აბალაკი (1492–1497)
 * 7) ეფრემ I (1497–1500)
 * 8) დოროთეოს II (1503–1510, 1511–1516)
 * 9) დიონისე (1510–1511)
 * 10) ბასილი VI (1517–1528)
 * 11) მალაქია (1528–1538)
 * 12) მელქისედეკ II ბაგრატიონი (1538–1541)
 * 13) გერმანე (1541–1547)
 * 14) სვიმონ V (1547–1550)
 * 15) ზებედე I (1550–1557)
 * 16) ნიკოლოზ IV ბარათაშვილი (1562–1584)
 * 17) ნიკოლოზ V (1584–1591)
 * 18) დოროთეოს III (1592–1599)
 * 19) დომენტი I (1599–1603)
 * 20) ზებედე II (1603–1610)
 * 21) იოანე VI ავალიშვილი (1610–1613)
 * 22) ქრისტეფორე I (1616–1622)
 * 23) ზაქარია ჯორჯაძე (1623–1630)
 * 24) ევდემოზ I დიასამიძე (1630–1637); როსტომ მეფემ მუსლიმანობის წინააღმდეგობისათვის კლდეზე გადააგდებინა.
 * 25) ქრისტეფორე II ურდუბეგის ძე ამილახორი (1638–1660)
 * 26) დომენტი II ქაიხოსროს ძე, მუხრანბატონი (1660–1676). ამან განაახლა და სამრეკლო აუშენა ანჩისხატის ეკლესიას და სოფელ ჭალიდან გადმოასვენა მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი – პირი ღვთისა.
 * 27) ნიკოლოზ VI იოთამის ძე ამილახორის შვილი (1678–1688, 1691–1696) (მოადგილე კათოლიკოსისა). წინარეხის მაღალაანთ ეკლესიის განმაახლებელი.
 * 28) იოანე VII დიასამიძე (1688–1691, 1696–1700)
 * 29) ევდემოზ II დიასამიძე (1701–1705)
 * 30) დომენტი III, ლეონ ბატონიშვილის ძე (1705–1725, 1739–1741). ამან, 1725 წ. 21 თებ.–1739 წ. 27 დეკ-მდე, 14 წელიწადი ოსმალეთის ტყვეობაში გაატარა. ქართველ წმიდანთა ცხოვრება შეადგინა.
 * 31) ბესარიონ ორბელიანი (ორბელიშვილი) (1725–1737); „გრდემლის“ ავტორი.
 * 32) კირილე (1737–1739)
 * 33) ნიკოლოზ VII ხერხეულიძე (1741–1744). მოკლა ტარიელ თაზიშვილმა.
 * 34) ანტონ I დიდი, იესე მეფის ძე (1744–1755, 1764–1788). ფილოსოფოს-მენციერი.
 * 35) იოსებ ჯანდიერი (1755–1764)
 * 36) ანტონ II, ერეკლე მეფის ძე (1788–1811), გარდაიცვალა 1827 წ. 21 დეკემბერს, ნიჟნი ნოვგოროდში
 * 1811 წ. – რუსული საიმპერიო ხელისუფლება აუქმებს საქართველოს ეკლესიის მრავალსაუკუნოვან ავტოკეფალიას და უმორჩილებს მას რუსეთის უმაღლეს სინოდს. კათოლიკოსი ანტონ II ნიჟნი ნოვგოროდს გადაასახლეს. ამიერიდან ქართულ ეკლესიას განაგებენ რუსი ეკზარხოსები.

=== საქართველოს და კავკასიის ეგზარქოსები ===

დანართი 4 აფხაზეთის (დასავლეთ საქართველოს) კათოლიკოს-პატრიარქები
=== საქართველოს ეგზარქოსები ===

=== აფხაზეთის მღვდელმთავრები 1851-1921 წლებში ===

წყაროები

 * თსუ ბიბლიოთეკის კატალოგი: საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები / რედაქტორი: როინ მეტრეველი.
 * თსუ ბიბლიოთეკის კატალოგი: საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები / რედაქტორი: როინ მეტრეველი.
 * თსუ ბიბლიოთეკის კატალოგი: საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები / რედაქტორი: როინ მეტრეველი.
 * თსუ ბიბლიოთეკის კატალოგი: საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები / რედაქტორი: როინ მეტრეველი.
 * თსუ ბიბლიოთეკის კატალოგი: საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები / რედაქტორი: როინ მეტრეველი.

გარე ბმულები

 * კარბელაშვილი, პოლიევკტოს (1900) „იერარქია საქართველოს ეკკლესიისა: კათოლიკოსნი და მღვდელთ-მთავარნი“.
 * ჯაფარიძე, მიტროპოლიტი ანანია (2020) „საქართველოს წმიდა სამოციქულო ეკლესიის მეთაურები“.