User talk:Mayuri khade

॥ शुकनासोपदेश: ॥

_लक्ष्मीचे वर्णन_ शुकनाश यानी चंद्रापिडाला यौवराज्यभिषेकाच्या वेळेस यौवन, गूरूउपदेश तसेच राजलक्ष्मी बद्दल वीस्तारपूर्वक उपदेश केलेत. त्यांपैकी आपण कमळात वास करनारी  राजलक्ष्मी बद्दल पुढे वर्णन करीत आहोत. पारीजाताच्या पालवी पासून रंग तर चण्द्रकोरी पासून केवळ वाकडे पणा तसेच कालकुटापासून सम्मोहन शक्ती, मदिरे पासून मद आणि कौस्तुभमन्यासारखे कठोर पण घेऊन समुद्रमंथनामूळे क्षीरसागरातूण उत्पन्न झालेल्या  *राजलक्ष्मी* चा संभाळ करणे खूपच कष्टप्रद आहे.कारण  ही राजलक्ष्मी जातपात, धर्म,ओळखपाळख, सत्य, शील कुळपरम्पंरा, सौंदर्य अश्या कुठल्याही गोष्टी मानत नाही. राजा असो वा रंक सगळ्यांचाच उपभोग घेऊन शेवटी ही त्यांना सोडूनच जाते. त्यामुळे तिच्यावर विश्वास ठेऊ नये कारण हिची चमक पण वर्षा काळातील विजे प्रमाणे क्षणभंगुर असते. हजारों योध्यांच्या किंवा हत्तींच्या पाहाऱ्यातून सुध्दा सटकून जाणारी ही राजलक्ष्मी गिरकत फिरत राहणारी असून हिचे पाऊल कुठेच ठरत नाहीत. एखादिकच तज्ञ वा ऐश्वर्यवंत मोठ्या प्रयासाने तिला धरून ठेवण्याचा प्रयत्न करतात. परंतु त्यंच्या अनेक गंधगजांच्या गंडस्थळातला मद पिऊन ही झुकांड्या खात असते.अश्या या राजलक्ष्मि कडे स्वतःच कल्याण करू इच्छिणाऱ्यांनि जरा जपूनच पहावे. कारण ही चंचल आणि बिनभरवश्याची आहे. राजलक्ष्मी बद्दल बोलायचे तर ही शूर,गुणवंत,ध्येयवादी,विद्वान आणि सज्जन तसेच उदार, सत्वशील, विनयशील माणसांना अपवित्र आ अमंगल मानते. हिला दुष्ट, दुर्जन तसेच लबाळ व्यक्तींचा सहवास आवडतो. माझ्यामुळेच पुरुष्यांची उन्नती होते असा भास निर्माण करून ही अल्पबुद्धीच्या माणसांना मुढ करते. मनुष्यात आळस, मस्तरासोबतच नीच प्रवृत्ती उत्पन्न करून मनुष्याला अधोगतीला नेते. परस्परांविरोधी गोष्टींच इन्द्रजाल दाखऊन ही जगात आपल खर स्वरूप आणि वागणूक प्रगट करत असते.अशी ही अंधाराने भरलेल्या पाताळातल्या गूहेप्रमाणे पापांच्या काळोखाणे भरून गेलेली आहे. आपल विश्वरुपत्व मिळविण्यासाठीच राजलक्ष्मीने पुरुषोत्तमाचा(नारायणाचा)आश्रय घेतला आहे. ईश्वरत्व आणि प्रभुत्व असूनही अमंगल प्रवृत्ती आणि क्षुद्रपणा उत्पन्न करणारी ही राजलक्ष्मी अमृताची बहीण असूनही ती कडू फळ देनारी आहे. देह असून सुध्दा हिचे प्रत्यक्ष दर्शन होत नाही. राजलक्ष्मी बद्दल पुढे सांगायचे झाल्यास ही मनुष्यात कामवासना, क्रोध,कपट, विलास, मोह असे दोष उत्पन्न करून लोकंनींदेस पात्र करते. ज्ञानदृष्टी असलेल्या लोकांसाठी ही अंधार उत्पन्न करणारी असून काजळासारख काळकुट्ट कर्मच ओकीत जाणारी आहे. या राजलक्ष्मीचे वर्णन करावे म्हटल्यास तिला चित्रात काढून ठेवली तरी ती चालू लागणार व मातीची मूर्ती बनवल्यास इंद्रजाल करणार. हिचा विचार मनात आला तरी या हिचे नाव ऐकले तरी मनुष्य फसतो. अश्या या अपरिचित राजलक्ष्मीच्या मोहात पडणाऱ्याला शेवटी फजीतच व्हावे लागते......

॥ पुरुषसूक्त ॥ ऋग्वेदातील दहाव्या मंडळातील प्रमुख असे संस्कृत भाषेतील सूक्त, ज्यावर अनेक प्रकारे अनुकूल, प्रतिकूल चर्चा होत असते असे प्रसिद्ध सूक्त म्हणजे पुरुषसूक्त होये.

पुरुषसूक्तामधे सम्पूर्ण सृष्टीला यज्ञकर्म मानले आहे. या सूक्तात विराट पुरुषाचे वर्णन आहे.यात विराट पुरुषाला वैदिक ईश्वराचे स्वरूप मानले गेले आहे.यात मन,प्राण,इंद्रिये आदी शारीरिक व नैसर्गिक बाबींचा उल्लेख असून चातुर्वर्णाचाही उल्लेख यात आहे. या सूक्तात पुरुष हा देव तर ऋषी नारायण आहे. यात सृष्टी म्हणजे आदी पुरुष आहे. तोच अमृतत्वाचा स्वामी आहे. द्यूलोकांत ज्योती रूपाने राहिलेल्या या आदीपुरुषाची अंश,उत्पत्ती, स्थिती आणि लय अश्या प्रकारे या विश्वात पुन:पुन्हा प्रकट होतो. सम्पूर्ण सृष्टीला वेढलेल्या या विराट पुरुषाचा वावर सचेतन प्राणी आणि अचेतन सृष्टीत अनेक रुपात असतो. अश्या या विराट पुरुषापासून विराट देह उत्पन्न झाला. देवांनी 21 समिधा ज्यात गायत्र्यादी सात छंद हे पारिधि आणि महिने, ऋतू, तिन्ही लोक,व सूर्य अश्या कल्पनेने वसंत ऋतू हे तूप, ग्रीष्म हे इंधन, आणि शरद हा हवि:शेष मानून वैश्विक यज्ञ करून विराट पुरुष्याला त्यात यज्ञीय हवीर्द्रव्य मानून समर्पित केले. यात देवांनी प्रज्यापतीचे पूजन केले. ही सगळी क्रूत्ये जगाच्या उद्धारासाठी व जगाच्या वाढीला कारण झाली. अथर्ववेद, सामवेद, यजुर्वेद आणि ऋग्वेद उत्पन्न झाले. चार वर्ण ब्राह्मण, वैश्य, क्षत्रीय आणि शूद्र निर्माण झाले. यातील ब्राह्मण हा विराट पुरुषाच्या मूख होता. तर क्षत्रिय दोन्ही भूजा होत्या. तसेच वैश्यवर्ग त्या पुरुषाच्या मांड्या होत्या. आणि पायापासून शूद्रवर्ग निर्माण झाला. या विराट पुरुषाच्या मनापासून चंद्र, डोळ्यापासून सूर्य, मूखापासून इंद्र आणि अग्नी तसेच प्राणापासून वायू उत्पन्न झाले.

आकाश नाभिपासून, द्यूलोक मस्तकापासून, पायापासून भूमी, कानापासून दिशा असे सगळे याच विराट पूरुषापासून निर्माण झाले. याचाच अर्थ या वर्तमान जगात जे निर्मित आहेत वा निर्माण होणार आहेत ते सर्व पुरुषच आहे. म्हणजेच विश्वापेक्ष्या मोठा पुरुष आहे. विश्वातील पुरुषाचा सृष्टीचा एक चतुर्थांश भागच आहे. आणि तीन चतुर्थांश भाग स्वर्गात आहे.Mayuri khade (talk) 13:13, 25 November 2018 (UTC)