User talk:Melisa lisa

Shenjat e Piksesimit

Rregullat e Pikësimit Sistemi i pikësimit në gjuhën shqipe ka ngjashmëri me sistemet e gjuhëve të tjera. Parimi kryesor mbi të cilin mbështeten rregullat e pikësimit është parimi sintaksor. Pikësimi e bën më të qartë strukturën sintaksore (për të ndarë fjalitë e periudhat nga njëra-tjetra dhe për të ndarë e veçuar fjalitë në periudhë dhe gjymtyrët e fjalive). Parimi sintaksor gërshetohet edhe me parimin intonativ. Struktura sintaksore dhe intonacioni bashkekzistojnë si dy mjete me anën e të cilave organizohet materiali leksikor për të shprehur marrëdhënie të ndryshme kuptimore e nuanca të ndryshme. Më poshtë është paraqitur, me disa ndryshime që i dikton koha, studimi:

Pika PIKA (•) Pika shënon mbarimin e një fjalie të mëvetësishme ose të një periudhe që nuk shqiptohet as me intonacion pyetës, as me intonacion thirrmor. Në ligjërimin e folur asaj i përgjigjet një pushim relativisht i gjatë midis fjalive a periudhave.

§ 1. Vihet pikë në fund të një fjalie dëftore (të plotë a të paplotë), si edhe në fund të një periudhe me fjali dëftore të bashkuara pa lidhëza ose me lidhëza bashkërenditëse : Mbi këto themele po ngrihej Shqipëria e re, e pavarur, demokratike. (- Ku gjendet ajo tani?) - Në Vlorë. Do të shërohej, s'kish asnjë dyshim. Vihet pikë edhe pas një fjale a togu fjalësh me vlerën e një fjalie emërore ose pas një pjesëze po ashtu me vlerën e një fjalie kur nuk shqiptohen me intonacion pyetës a thirrmor: Duartrokitje. Buzëqeshje. Shpërthime të qeshurash në sallë. Baraka prej dërrasash. (- Për Arbenin e ke fjalën?) - Po.

Pikëpyetja PIKËPYETJA (?) Pikëpyetja shënon përfundimin e një fjalie a të një periudhe që shqiptohet me intonacion pyetës.

§ 18. Pikëpyetja përdoret në fund të një fjalie pyetëse të drejtë, si edhe në fund të një periudhe me fjali pyetëse të bashkuara me lidhëza bashkërenditëse ose pa lidhëza: Nga vini, ore trima? — pyeti plaku që rrinte në një shkëmb pranë rrugës. Të kem fjetur me gjithë mend? Dalim tani? - tha vëllai. Në ç'orë do të nisemi për Durrës? Nga gjithë kjo erë mos është shembur kasollja, e mos e ka zënë plakun brenda ? Pikëpyetja vihet edhe pas përemrash e ndajfoljesh pyetëse, po ashtu edhe pas pjesëzash pyetëse ose pjesëzash të tjera që përdoren si fjali pyetëse: Ku? Kur? - pyetën përnjëherësh të dy shokët. Me kë? - pyeta unë. E? - pyeti ai me padurim. Po?

Përdorimi i presjes në fjali PRESJA Presja ndan ose veçon gjymtyrë të një fjalie ose të një periudhe. Presja i përgjigjet një pushimi të shkurtër në ligjërimin e folur. Përdorimi i presjes në fjali

§ 43. Presja përdoret për të ndarë gjymtyrë homogjene (p.sh.: kryefjalë, kundrina, përcaktorë etj.) që bashkohen pa lidhëza. Kufijtë midis gjymtyrëve të tilla, të cilat mund të jenë edhe të zgjeruara me gjymtyrë të tjera, në ligjërimin e folur dallohen me pushime të shkurtëra: Çdo vijë e fytyrës, çdo lëvizje e dorës, çdo fjalë, çdo hap i Skënderbeut tregonte njeriun e veprave të mëdha. Ai foli për zakonet arbëreshem, për vallet, për këngët popullore, për qëndresën e shqiptarëve. Mikpritja është një nga zakonet më të lashta, më bujare, më njerëzore të popullit tonë.

Shënim 1. Në fund të vargut të gjymtyrëve homogjene që ndodhet në fillim ose në mes të fjalisë, nuk vihet presje: Asnjë presion, asnjë shantazh e bllokadë, asnjë intrigë e komplot nuk na shmang nga rruga për krijimin e shtetit tonë të pavarur. Por do të vihet presje në fund të vargut të gjymtyrëve homo¬gjene, në qoftë se para këtij vargu ka një përemër a ndajfolje me kuptim përgjithësues : Cilido: nxënësit, pedagogët, punëtorët, intelektualët e fshatarët, i madh e i vogël, duhet të jenë të ndërgjegjshëm për rrugën e vështirë të tranzicionit, por që na çon atje ku ne të gjithë kemi ëndërruar, të bashkuar në Evropë.

Dy pikat DY PIKAT Dy pikat paralajmërojnë fjalët që riprodhohen në ligjëratën e drejtë, ose numërimin, sqarimin a shpjegimin e diçkaje që është thënë ne pjesën tjetër të fjalisë a të periudhës.

§ 96. Dy pikat përdoren në ligjëratën e drejtë për të ndarë fjalët e autorit nga fjalët që riprodhohen, kur fjalët e autorit prijnë: Gjergj Kastrioti e nxori pallën nga milli dhe thirri: «Për Arbërinë, o burra mbi ta!» U dëgjua zëri i komandantit : «Zjarr!»

§ 97. Dy pikat vihen para onomatopeve që riprodhojnë tinguj e zhurma të ndryshme, kur vijnë pas fjalësh që i paralajmërojne : Në oborr, në degët e dendura të një portokalli ia thoshte përvajshëm një kumri: gu-gu-gu! Po! Unë këndoj gjithnjë që në mëngjes e gjer në mbrëmje, këndoj tërë jetën ... Ja dëgjo: cili-cili-cilik !

Shumëpikëshi SHUMËPIKËSHI (...) Shumëpikëshi tregon që thënia, për arsye të ndryshme, ndërpritet e nuk jepet e plotë. Ndërprerja mund të bëhet në fjali, në periudhë dhe në fjalë të veganta.

§ 106. Shumëpikëshi përdoret për të shprehur ndërprerjen e një thënieje kur i lihet lexuesit ta marrë me mend ç'ka ka dashur të thotë tjetri, kur ndërhyn diçka, kur folësi ndërron mendje ose nuk e gjen dot fjalën e përshtatshme, kur ngurron ta shfaqë deri në fund mendimin etj. : Edhe pak, - thoshte ai me vete, - edhe pak. Sa të korrim grurin, sa të mbledhim duajt e fundit, pastaj... Sadoqë dëshpërohej për fatin e saj të keq, Rina kishte një shpresë të fshehtë: «Ja, sa të më rritet djali, pa...» Po ti iu rrite babait, moj bijë, e do të na lësh. Atëherë si do të bëjë babai pa... Deshi të thoshte «pa ty», po Vita nuk e la ta mbaronte fjalën. - E sa kohë kemi udhëtuar që kur jemi nisur nga planeti Matela? - Tre vjet. Dhe, po të përdorim masën tuaj, kemi përshkuar një distancë prej 55 trilionë kilometra. Tani duhet të vëzh..." Një dritë e zbehtë u pasqyrua ne ekranin e cikloskopit. Ajo e përshkoi ekranin me shpejtësinë e vetëtimës dhe u zhduk. Hajde të folur, hajde! Ia kaloi edhe Flamurit. Deri këtu paska mbërritur ky. Unë kujtoja se... Nejse. Po, por infermieri sesi më vështronte kur m'i thoshte të gjitha këto. Kishte një buzëqeshje, një buzëqeshje... - ai s'e gjeti dot fjalën e duhur për ta thënë. Po pastaj? Ç'do të bëhet në qoftë se... Mevla Çelebiu nuk guxoi të thoshte «në qoftë se kalaja nuk merret»-.

Thonjëzat THONJËZAT (" " « ») Thonjëzat tregojnë se fjalët e përfshira në to nuk janë të një natyre me pjesën tjetër të tekstit ose përdoren me një kuptim jo të zakonshëm.

§ 116. Thonjëzat përdoren në ligjeratën e drejtë dhe në citime për të veçuar e për të dalluar fjalët që riprodhohen, nga fjalët e autorit (fjalët që paralajmërojnë fjalët e riprodhuara ose që tregojnë se kujt i përkasin ato fjalë): Gjysmë ore më parë dikush vraponte nëpër bulevard duke thirrur si i marrë: «Qeveria ra. Qeveria ra.» Shënime 1. Thonjëzat vihen pas pikëpyetjes a pikëçuditjes kur fjalët që riprodhohen, formojnë një fjali a periudhë pyetëse a thirrmore: «A do t'a kemi mbaruar çatinë para se të zenë shirat?» - Ja, kjo na shqetësonte të dyve. I panjohuri u kthye, dhe thirri me të madhe: «Ata kanë frikë nga ne!» 2. Kur fjalët riprodhohen, formojnë një fjali a periudhë dëftore dhe ndodhen pas fjalëve të autorit, thonjëzat vihen pas pikës: Kujtoi kohën kur kishin punuar bashkë, dhe tha me mend: «kohë të bukura.» Kur fjalët që riprodhohen, formojnë një fjali dëftore dhe ndodhen para fjalëve të autorit, pas thonjëzave vihet presje dhe vizë: «E paska radhën plaku për të dëgjuar», - thashë me vete dhe fillova të trokitja derë më derë... 3. Thonjëzat vihen pas shumëpikëshit, kur fjalët që riprodhohen, mbarojnë me të: Por midis tyre kishte edhe nga ata që nuk e përmbanin dot veten dhe u thoshin shokëve: «T'u biem...» 4. Kur fjalët e autorit ndodhen në mes të fjalëve që riprodhohen, thonjëzat vihen në fillim e në fund, në qoftë se pas fjalëve të autorit nuk vihet pikë: «Ismali që i ri kur ishte student, — tregon një nga shokët e tij të shkollës, - ishte i talentuar, që atëherë ai skicoi disa nga librat që dolen disa vite më pas ...» Po, në qoftë se pas fjalëve të autorit vihet pikë, të dyja pjesët që formojnë fjalët e riprodhuara, vihen në mes thonjëzash: Çdo ditë ne pritnim nisjen, Më keq nga të gjithë i vinte gjyshes. Atë s'e mbante vendi. «Po si kështu, more bijtë e nënës, do të më lini vetëm?» - na pyeste ajo me dashuri. - «Do të mbetet e shkretë kjo nëna pa ju !»

KLLAPAT [ ] Kllapat veçojnë fjalë, fjali a periudha që shtihen në një fjali a periudhë për të shprehur vërejtje a sqarime plotësuese. Ato shënojnë një lidhje më të dobët nga lidhja e shprehur prej vizës. Nga të dyja llojet e kllapave, kllapat e rrumbullakëta kanë përdorim te rëndomtë, kurse kllapat katrore përdoren në raste të veçanta në tekste shkencore. I. Kllapat e rrumbullakëta

VIZA ( ─ ) Viza kryen disa funksione.

§ 129. Në dialog viza përdoret për të treguar kalimin e fjalës nga folësi te bashkëbiseduesi (shoqërohet gjithnjë me kryeradhë). Pas një vështrimi të kujdesshëm, Agroni i tha: ─ Duhet te kesh kujdes fytyrën, Dritan. ─ Fytyrën do ta punoj në fund. ─ Unë e kam zor me fytyrën. ─ Edhe unë. ─ Kë ke pasur si model? ─ Babanë! Shënim. Në qoftë se fjalët e autorit janë në mes të replikës dhe përfundojnë me pikë, atëherë në fillim të pjesës së dytë të replikës vihet vizë: ─ Sikur jemi lodhur, ─ tha Landi. ─ A dalim një herë? Hello,, and welcome to Wikipedia! While efforts to improve Wikipedia are always welcome, unfortunately your contributions are not written in an English that is good enough to be useful. You appear to be more familiar with Albanian; did you know there is an Albanian Wikipedia? You may prefer to contribute there instead. In any case, welcome to the project, and thank you for your efforts! If you need help, please feel free to notify me on my talk page.  Nott Nott  talk &#124;contrib 13:14, 1 November 2015 (UTC)
 * Welcome!

Përshëndetje,, dhe mirë se vini në Wikipedia! Ndërkohë që përpjekjet për të përmirësuar Wikipedia-n janë gjithmonë të mirëpritura, për fat të keq kontributet tuaja nuk janë të shkruara në një anglishte kaq të mirë sa të jetë e dobishme. Duket që ju mund të përdorni më mirë shqipen; a e dinit se ekziston një Wikipedia shqip? Ndoshta ju mund të kontribuoni atje më mirë. Megjithatë, mirë se vini tek projekti, dhe faleminderit për përpjekjet tuaja! Nëse doni ndihmë, ju lutem më njoftoni në faqen time të diskutimit.  Nott Nott  talk &#124;contrib 13:14, 1 November 2015 (UTC)
 * Mirë se vini!

Dialektet e gjuhes shqipe {dallimet}
Gjuha shqipe ka dy dialekte dialiktin e veriut gegerisht dhe ate te jugut toskerisht.dallimit kryesore te ketyre dy dialekteve jane dallimet.Ne fjalor,zanorja a hundore dhe ndryshimet fonetike.

Ndrysimet ne fjalor. fergoj-skuq hajn-vjedhes katund-fshat tlyn-gjalp

Ndryshimet fonetike

mue-mua grue-grua due-dua

Ndryshimet a hundore

baj-bej nana-nena