User talk:Mulea21

ቅኔ ዘዋድላ "ከመ ለዋዲላ ልህቂ ወከመ ተወለዲኪ ዋድላ" የአእምሮ ፍጥነትን ከፈጠራ ችሎታ አዋህዶ የያዘ ጥበብ በቅዱስ ያሬዲ የተጀመረ ነው ።ጎጃም ዋሸራ ወሎ ዋዲላ ላይ ቅኔ በብዛት የሚዘረፍባቸው ቦታወች ናቸው ። ትኩረታችን የዋዲላ ቅኔ ነዉ የዋዲላ ቅኔ ስንቱ የተወለደው  በዮሀንስ ገብላዊ አማካኝነት እንደሆነ ይነገራል።ለመሆኑ ዮሀንስ ገብላዊ ማን ናቸዉ፡፡ ዮሀንስ ገብላዊ በዋዲላ ወረዳ ውስጥ ልዩ ስሙ  የነጃ ቅዱስ ሚካኤል ግብሎን ከምትባል ቦታ  የተወለደ  ሲሆን ምስጢሩን  ከነቤቱ  እንዲገልፅለት በደብረታቦር ሱባኤ እንደገባ  ይነገራል  በዚህ ቦታም እንደቆየ መንፈስ ቅዱስም የማይሠስት ምሥጢሩን ከነቤቱ ገልፆለት ቤቱን ስንኝ እየመታ ዮሀንስ ገብላዊ ይናገረው ነበር።  በግራኝ አህመዲ ወረራ ጊዜ ቅኔና ዋዲላ ተለያይተው ነበር በመሆኑም ዲርቁ ወልደማርያም ሸሽቶ ጨረቃ  ዳውንት  ሂዶ ተቀመጧል ከሰውም አልተለየም ነበርና  አገባቡን ከነአርባ ቅምሩ ይዞ እንደተገኘ የቅኔ መምህሮች ይናገራሉ ከዚያን ጊዜ በኋላም ቅኔና ዋዲላ ዳግም በዲርቁ ወልደማሪያም ጊዜ ተገናኙ  ለማለት የስችላል ።ለመሆኑ  የዋዲላ ቅኔ ከሌሎች ቅኔወች በምን ይለያል?የጋዜጠኛው ጥያቄ  ነበር ቅኔነቱ ዋዲላዋሸራ በቦታው ተያይዞ የመጣእነጂ ሁሉም ከሠምና ከወርቅ የሚዘል ነገር እንደሌለውና በተለይ የዋድላ ቅኔ ከሌሎች ቅኔወች ለየት የሚያደርገው ብሂል የበዛበት መሆኑ ነዉ ሲሉ የቅኔ ምሁሩ የስረዳሉ "ብሂለ ብሂል ነደ ኮሪል ነደ ገሞራ  ብሂል ለአናንያ ወሲዲራ ወአብደናቡ አይባር" ብሂል የሚበዛበት  የዋዲላ ቅኔ የሚጀምረው እንደሌሎች ግስ በማርባት ነው  ከመምህሩ የወረደ ግስ በተቀባዩ አማካኝነት  ወደ ተማሪ ይደርሣል ተማሪውም የደረሠውን ግሥ በጋራ ይላል ይሕ ከግስ ማርባት በኋላ ያለ ተከታይ ክዋኔ ነው ቅኔ መዝረፍ  ደግሞ ተረኛው ክዋኔ ነው የተዘረፈውን  ቅኔ ከነትርጓሜው ማቅረብ  ደግሞ የዋዲላ ቅኔ የመጨረሻው  ምእራፍ ነው። በዚሁ አጋጣሚ ዋዲላን ካነሳን አይቀር ማንም ያላወቃቸው ታሪካዊ የተቀደሱ ቦታዎችን ለመጠቆም ወደዲን 1,ደብረ መዊእ የጭራ መድኀኔ አለም 2 ,ደብረ መዊእ ዋሮ አባ ሊባኖስ 3,ደብረ ከዋክብት ዋሮ ቅዱስ ሚካኤል ከብዙ በጥቂቱ ይጠቀሳሉ ስለሁለቱ ጠለቅ አርገን እንይአ 1 ደብረ መዊዕ የጭራ መድሀኒ አለም ይህ ታላቅ ደብር በሰሜን ወሎ ከደብረ ሮሃ ቅዱስ ላሊበላ በቅርብ ርቀት ይገኛል!!ከተሰራ 1200(አንድ ሽ ሁለት መቶ)አመት ሁኖታል የተሰራው ከኢየሩሳሌም በመጡድንጋዮች ነው ነገር ግን ታድሶም ተነክቶም አያውቅም ሁሌም አዲስ ነው የሳር ክዳኑን ብቻ በማንሳት በቆርቆሮ ተደርጓል ግን ጣራና ግቡ ትናት ወይም ዛሬ የተሰራ እንጂ ለዚህን ያክል አመት የኖረ አይመስልም ቅዱስ ላሊበላ አስደናቂ ህንጻወችን ከመስራቱ በፊት በዚህ ደብር ሱባኤ ይዞበታል ለዚህም ምሳሌ ህንጻ ጀምሮ ቦታው ስላልነበር ለቆ ሂዷል፡፡ከሮም የመጡት ዘጠኙ ቅዱሳን ገብተው እንዳረፉበት ይነገራል ዛሬም ድረስ ከመጻህፍቱ ውስጥ ሌላ ብራና መጻህፍት ይገኙበታል ቤተ ክርስቲያኑ የተሰራበት ድንጋይ ከአካባቢው ጋር በፍጹም አይመሳሰሉም::ካህናቱ ለጸሎት ሲያረፍዱ ሌሎች ስውራን ጻድቃን ገብተው ዜማውን እየጮኹ ይሰማሉ ሲገቡ ግን አይገኙም፡፡ለዚህም መረጃ ብዙ ጊዜ መቁጠሪያቸው እዛው ይገኛል!!የራስ ጉግሳ የጃንሆይ እንዲሁም የተለያዩ ነገስታት ሰይፍ ጋሻ ወዘተይገኝበታል!!በጣሊያን ጦርነት አበው ካህናት የዘዋቸው ከሔዱት ጽላቶች አንዱ እንደነበርም ይነገራል!!ጃንሆይ ላሊበላን ሲጎበኙ ይህንኑ ጽላት አምጡልኝ ቢሉ የማይቻል ሆነ ግን ከእራስ ጉግሳ በስጦታ የተሰጠውን የብር መስቀል ይዘውላቸው ሔዱ እርሳቸውም አልሰጣችሁም ወደ አዲስ አበባ ይዠ እሄዳለሁ ሲሉ አባ ገብረ ጻድቅ የሚባሉ በቦታው ያልተወለዱ ግን በምናኔ የሚኖሩ ነበሩና ንጉሡን መስቀሉን ነጥቀዋቸው ተሰወሩ ይዘው መጥተውም እዛ ከደብሩ አስቀመጡት!!አሁነም በፈውስ በተአምር ምንም ወደር የሌለው ነው፡፡ በአጸዱ ውስጥ አንድ አይነት መልክ ተመሳሳይ ቅርጫፍ ተመሳሳይ ውፍረት ያለቸው ሰባቱ የሚባሉ የጽድ ዛፎች አሉ የደብሩ ነዋሪም በክብር ይጠብቃቸዋል!!ግራኝ አላቃጠለውም. ሊያቃጥል በሚሄድበት ጊዜ አይኑ ይዞርበታል ከቦታው ሲደርስ ማዶ ላይ ይታየዋል ሲመለስ ደግሞ ይዞርበታል በእንደዚህ ሁኔታ ሳያቃጥለው ተመለሷል፡፡ 2 ደብረ መዊዕ አባ ሊባኖስ የዚህ ደብርም እድሜ እረጂም ነው ነገር ግን ደብሩ ቀድሞ ደብረ ሊባኖስ ሳይሆን የቅዱስ ቂርቆስ እንደነበር የአካባቢው የታሪክ ምሁራን ያስረዳሉ ይህን ደብር ጻድቁ አባታችን አባ ሊባኖስ ታላቁን የሸዋውን ደብረ ሊባኖስ ከመመስረታቸው በፊት ሂደው በአካል የባረኩት በዘንጋቸው ወግተው ጸበል ያፈለቁበት ቦታ ነው፡፡ ታሪኩ እንዲህ ነው፡፡ሮማዊው አባ ሊባኖስ ኢትዮጵያን እየዞሩ ካስተማሩ በሗላ የቅዱስ ላሊበላን የተሰጣቸውን ህንጻ ለመባረክ ወደ ወሎ አቀኑ (ቤተ አባ ሊባኖስላሊበላ)ይህን ባርከው ሲመለሱ አጼ ይኩኖ አምላክ ገነተ ማርያምን አንጸው ስለነበር ሊቃውነቱ ሊባረኩ ወደዛው ተጓዙ አባ ሊባኖስም ከላሊበላ መልስ በመንፈስ መሪነት ገነተ ማርያም ደረሱ ሁሉም ሊቃውንት አሁን ከሁላችንም የሚበልጥ ቅዱስ ታላቅ አባት መጣ አሉ በዚያውም አባ ሊባኖስ" አባ መጣ "የሚል ስም ተሰጣቸው፡፡ይህን ሲጨርሱ አሁን ያሉበትን ደብረ መዊዕ ዋሮ አባ ሊባኖስን በአካል ተገኝተው ባርከው በዘጋቸው ወግተው ጸበል አፈለቁ ጸበሉ ከታላቅ ገደል ላይ ይወርዳል መፍለቂያው ማየት አይቻልም ጸበሉ ሲገቡ በቀስተ ደመና ይከበባሉ ሳይፈወሱ አይመለሱም!!በባእድ አምልኮ የተጠመዱ ሰወች ሲገቡበት በአየር ላይ ይቆማል መውረድ አይችልም፡፡ ለዚህም በተታታይ የአካባቢው ሰወች ምስክርነት ይሰጣሉ፡፡ አንድ መናኝ ከየት እንደመጡ አይታወቅም ነገር ግን የአካባቢው ሰው እቃ ጠባቂ አደረጓቸው እሳቸው አይጥ የምትከላከል አንዲት ድመት ነበረቻቸውና ሌላ ቦታ ውለው ሲመለሱ ሙታ አገኟት እሳቸውም አባሊኖስ እኔ አይጥ መጽሐፍን ካባውን እንዳይበላብኝ ብየ ነው እኮ ድመቴን ገደሉ? ብለው ቤተ ክርስቲያኑንን ከፍተው ማህሌቱ ላይ ጣል ሲያደርጓት ተነሳች፡፡እሳቸውም እድሜ ልካቸውን እዛው ኑረው አረፉ፡፡ ጸበሉ መስቀሉ ሳይፈውስ አይመልስም በበረከት የተመላ ነው ለዚህም "ሊባኖስ የደረሰ ይፈስ" የሚል በረከት ቅጽል ስም ይሰጡታል!!ላሊበላን ለመሳም የሚጓዝ የእግር ተጓዥ ከትግራይ ከጎጃም ከኦሮሞ በጠቅላላ ከሀገሪቱ የሚሄዱ የእግር ተጓዥ መናንያን ቦታውን ሳይረግጡ አይመለሱም፡፡ የአካባቢው ህዝብም ሜዳ ላይ ጋግሮ ሜዳ ላይ ጠምቆ ያስተናግዳቸዋል፡፡