User talk:Murtazatariq4

DÜNYADA NÜFUS SORUNU/POPULATION PROBLEM IN THE WORLD
DÜNYADA NÜFUS SORUNU

Dünyada nüfus sorunu konusunu incelemeye başlamadan önce, nüfus sorunu teriminin tanımlanmasında ve nüfusun niçin bir sorun olabileceğinin saptanmasında yarar vardır. Nüfus sorunu teriminin bir ülkede nüfusun aşırı bir hızla artışı olgusunu belirlediği düşünülebilir. Ancak nüfus sorununu bu kadar dar anlamda ele almak her bakımdan sakıncalı ve yanlıştır. Ülke çapında nüfus sorunu, demografik değişmelerle sosyal ve ekonomik gelişme arasındaki dengesizlik ve bu dengesizliğin doğurduğu sosyal ve ekonomik sorunların tümüdür. Nüfus sorununun ülke çapında ele alınabileceği gibi aile ve kişi düzeyinde de düşünülebileceğini belirtmek gerekir. Kavram bakımından birbirinden farklı olan bu yaklaşımlar sonuç bakımından birbirinden farklı değildir. Örneğin, kişinin sağlığını korumak için aşırı doğurganlığı önlemek ya da ailenin gönenci (refahı) için yetiştirebileceği sayıda çocuk sahibi olmalarını sağlamak ya da bir ülkede aşırı nüfus artış hızını azaltmak birbirinden farklı şeylerdir. Ancak bunlardan herhangi biri amaç olarak alınır ve çözümlenebilirse diğerleri de çözülmüş olur.

Üç yaklaşım da sonuçta benzer olmakla birlikte bu yaklaşımlardan birini kabul edip diğerlerini reddedenlerle bugün her yerde karşılaşılmaktadır. Örneğin, "Hızlı nüfus artışı önemli bir sorun değildir. Sosyo-ekonomik gelişmeyi hızlandırarak bu durum karşılanabilir. Nüfusumuz hızla artmaktadır, ancak kadın sağlığı bakımından aşırı doğurganlık bir sorundur ve önlenmelidir." ya da "Ana ve baba, yetiştirebileceği kadar çocuk sahibi olmalıdır. Bu, ana ve babanın sorumluluğudur. Ailelere bu sorumlulukları hatırlatılmalı ve onlara aile planlaması konusunda yardımcı olunmalıdır. Nüfusumuzun hızlı artışına gelince, bu istenen bir şeydir." şeklinde düşünenler vardır. Bu çelişkilerin nedeni nedir? Neden olarak politikacıların "herkesi memnun et, kimseyi tedirgin etme" ilkelerinin etkisinden, dünya sorunlarını bildiklerini sanan bazı kimselerin ve kendilerini neolitik kültürün değer yargılarından kurtaramayanların tutuculuklarına kadar pek çok şey sayılabilir.

Şimdi nüfus sorununu makro düzeyde, ülke düzeyinde, inceleyelim. Ülke düzeyinde demografik değişmelerle sosyal ve ekonomik gelişme arasındaki dengesizlik, az gelişmiş ülkelerde bir yandan nüfusun beslenme, eğitim, konut ve gelir gibi gereksinmelerinin karşılanamamasına; diğer yandan da artan nüfusun baskısı yüzünden tüketimin artmasına; sermaye birikiminin yavaşlamasına ve bu nedenle sosyo-ekonomik gelişmenin olumsuz olarak etkilenmesine neden olur. Gelişmiş ülkelerde nüfus artış hızının yavaş olması, onların nüfus sorunu olmadığı ya da olmayacağını kabul etmeyi gerektirmez. Bu ülkelerin de nüfus sorunu vardır. Bu ülkeler doğal kaynakların yetersizliği, aşırı kentleşme ve sanayileşme nedeniyle çevrenin olumsuz duruma gelmesi ve ikinci sanayi devriminin, otomasyonun geniş ölçüde gerçekleştirilmesinin gecikmesi sorunu ile karşılaşmaktadırlar ya da er geç karşılaşacaklardır. Nüfus sorunu sadece üretim için gerekenden fazla insan gücü sunusu biçiminde de görülmemelidir. Sorun, bazı üretim ve hizmet alanlarında gereken insan gücünün bulunmaması şeklinde de ortaya çıkabilir. Nüfus sorunun bu biçimde geniş kapsamlı olarak tanımlanması, sorunun her yerde ve her zaman bulunduğu, ancak aynı nitelikte ve büyüklükte olmadığı sonucunu doğurur. Bu nedenle sorunu dünya ölçüsünde değil, en azından ülkeler düzeyinde ve zaman boyutu içinde ele almak gerekir.

Konumuza, geçmişte nüfus sorununu inceleyerek başlayalım. Günümüzün ve geleceğin sorunlarını anlayabilmek için geçmişe bakmakta daima yarar vardır. Geçmişte, neolitik çağın başlangıcından sanayi devrimine kadar, her uygarlıkta üretimin artırılması ve varlıklarının korunması için en çok gereksinme duyulan şey insan gücü idi. 19. yüzyılda bile J.Peter Frank, halk sağlığı konusunda yazdığı kitapta "Kralın en büyük hazinesi halkıdır" demiştir. Niçin insan gücü bu kadar gerekliydi? Cipolla, "The economic history of World population" adlı yapıtında, insan gücü gereksinmesini tarım devriminden bu yana artan enerji gereksinmesine bağlamaktadır. Gerçekten de buharlı motorun bulunmasına kadar üretim için kullanılabilecek enerji kaynağı çoğunlukla biyolojik enerji, bir başka deyimle insan ve hayvan gücü idi. Bu nedenle, çağlar boyu aileler güçlerini ailelerin büyüklüğünde, hükümdarlar güçlerini nüfuslarının artışında görmüşlerdir. Bu amaca ulaşmak için esir kullanma ve diğer ülkeleri ele geçirme dışında iki yol vardı. Biri ölümleri azaltmak, diğeri doğurganlığı artırmaktı. Geçmişte insanoğlu ölümleri kontrol olanağı bulamayınca, sorunun çözümünü doğurganlığı teşvik etmekte aramıştır. Yüksek doğurganlık, ailelerin ya da hakim sınıfların isteği olmaktan çıkmış, din hükümleri arasına girmiş ve geleneksel kültürlerde kişilerin davranışına yön veren köklü bir inanç olmuştur. Toplumlar geleneksellikten çağdaşlığa geçtikçe bu inancın önemini yitirdiğini fakat az ya da çok her toplumda etkisini sürdürdüğünü görmekteyiz.

Zamanımızda nüfus sorununu incelerken, ilk aşamada bu sorunu hızlı nüfus artış sorunu olarak ele alabiliriz. Bu durumda nüfusun hızlı artışının dünyanın her yerinde bir sorun olmadığı görülür. Doğurganlık ve ölüm hızları düşük olan gelişmiş ülkelerle, doğurganlık ve ölüm hızları yüksek düzeyde birbirine yakın olan az gelişmiş ülkelerde hızlı nüfus artış sorunu yoktur. Ancak, sorunu daha genel bir çerçeve içinde inceleyebilir ve çeşitli gelişmişlik düzeyindeki ülkelerde halkların gönenci için daha fazla nüfusa gereksinme olup olmadığı sorununu tartışabiliriz.

Bugün, az gelişmiş ülkelerin daha fazla nüfusa gereksinmesi var mıdır? Bu soruyu geçmişte olduğu gibi üretimin artırılması ve varlıkların korunması bakımından incelemek gerekir. Önce tarım sektörünü ele alalım. Az gelişmiş ülkelerin çoğunda tarım sektöründe insan gücü yetersizliği değil, fazlası vardır. Örneğin, Türkiye ile A.B.D. kıyaslanırsa, Türkiye'de ekilen topraklarda yüz hektar başına 25 çiftçi düşmesine karşılık, A.B.D.' de bu sayı 4'dür. Türkiye'de ve diğer az gelişmiş ülkelerde tarımsal üretimin artırılamamasının nedeni, gübreleme, sulama ve makineleşmenin gerektiği ölçüde sağlanamamasıdır. Bu ülkelerin çoğunda ekilebilir toprakların sınırına varılmış ve bu sınırlar, otlaklar sürülerek, ormanlar yakılarak zorlanır duruma gelmiştir. Yalnız, bu durumun her az gelişmiş ülke için aynı ölçüde doğru olmadığını da belirtmek gerekir. Bazı Afrika ve Güney Amerika ülkelerinde işlenmeyen verimli topraklar olduğu bir gerçektir. Ancak buralarda da nüfus azlığı yanında teknik bilgi, beceri eksikliği veya pazarlama olanaksızlığı gibi nüfusun sosyal yetersizliğinden çok, nitelik yetersizliğinin büyük rol oynadığı gözden kaçırılmamalıdır. Bu ülkelerde nüfusun nitelik yetersizliği söz konusu olmasa, gelişmiş ülkelerin sanayi ve hizmet alanları için insan gücü ithal ettikleri gibi, bu ülkeler de kendi nüfusları yeterince artıncaya kadar tarım için işgücü ithal ederler ve ulusal gelirlerini daha hızlı artırırlardı.

Az gelişmiş ülkelerde sanayi sektöründe insan gücü yetersizliğinden söz etmek daha güçtür. Bu ülkelerde, aslında sınırlı sayıda olan sanayi kuruluşlarında üretilen ürüne kıyasla çalıştırılan işçi sayısı gelişmiş ülkelerindekinden çok fazladır. Demek oluyor ki, sanayide üretimin artırılması için de bu ülkelerin bugün ve yakın gelecekte fazla nüfusa değil nitelikli işçiye, sanayi yatırımları için sermaye birikimine ve sanayiyi geliştirecek beyin gücüne gereksinimleri vardır. Sağlık, eğitim, sanat gibi hizmetlere gelince; bu hizmetlerin yürütülmesi için nüfusun sayısı değil, niteliği önem taşır. Yeter sayıda hekim, hemşire, öğretmen ve sanatkâr yetiştirme aşırı doğurganlıkla çözümlenecek sorun değildir.

Varlıkların korunması sorununa gelince, zamanımızda kişinin ve ailenin güvenlik sorununu hükümetler çözmüştür. Ülkelerin savunmasına gelince, bu bakımdan da ülkenin nüfusu, bir başka deyimle ordu büyüklüğü en önemli etmen olmaktan çıkmıştır. Bugün ordunun ateş gücü ve teknolojik üstünlüğü kritik etmendir. Bu duruma göre, zamanımızda az gelişmiş ülkelerin bugün için sahip olduklarından fazla nüfusa gereksinmeleri olmadığı söylenebilir. Bu ülkeler sanayileştikçe ve hizmet sektörü genişledikçe nüfus gereksinmeleri artacaktır. Sanayileşme hızları ve hizmet sektörünün gelişmesi hiçbir zaman gelişmiş ülkelerden yüksek olamayacağına ve gelişmiş ülkelerde gelişme hızıyla düşük düzeyde doğurganlık arasında bir denge olduğuna göre, az gelişmiş ülkelerin de nüfuslarının gelişmiş ülkelerden daha hızlı artmasında kendileri için ekonomik ve politik yarar yoktur. Nüfuslarının yılda binde on dolayında artması bu ülkeler için de yeterli olacaktır.

Gelişmiş ülkelerde yavaş ta olsa nüfusun artmaya devam etmesi gerekli midir? sorusunun karşılığının da hazır olduğu kanısındayım. Gelişmiş ülkelerde nüfus, yavaş ta olsa artmaya -özellikle geçen on yılda olduğu gibi binde on oranında- devam ederse, bu ülkeler de gelecekte aşırı kentleşme ve çevre kirlenmesi gibi büyük sorunlarla karşılaşacaktır. Zamanımızda bu ülkelerin bazılarında insan gücü açığı olması, doğurganlığı artırmasını gerektirmez. Bu açık, yabancı işçi kullanarak kolaylıkla kapatılabilir ve kapatılmaktadır. En büyük ve pahalı yatırımın insan gücü yetiştirmek olduğu göz önüne alınırsa, bu ülkelerin yabancı işçi kullanmalarında kendileri için zarar değil, yarar vardır. Çünkü, işçi alan ülke, hiçbir yatırım yapmadan üretici bir nüfusa sahip olmakta, sıkı bir sağlık muayenesinden geçirdikten sonra sağlam işçileri aldığından sağlık harcamasını en düşük düzeye indirmekte ve üreticilik çağından sonra bu işçiler genellikle yurtlarına döndüklerinden, gelişmiş ülkeler için büyük bir sorun olan yaşlılık sorunları, dejeneratif ve süregen hastalıkların kontrol ve tedavisi hizmetleri daha sınırlı kalmaktadır. Piyasa koşullarına göre üretimi azaltmak gerektiği durumlarda da yabancı işçi çalıştırmayı kısıtlayarak, kendi halkları için işsizlik sorununu daha kolay çözmektedirler.

Dünya nüfusunun artışını tartışırken, nüfus artışının sınırsız olarak sonsuza kadar sürüp sürmeyeceğini de düşünmek gerekir. Böyle bir şey, ekolojik olarak olanaksızdır. Kapalı ortamlarda canlı sayısı, besin kaynağı ve zararlı artıklar arasında daima bir ilişki vardır. Örnek olarak yapay ortamlarda bakteri üremesi gösterilebilir. Bu ortamlara ekilen bakterilerin üremesi önce yavaş, sonra logaritmiktir. Daha sonra üreme hızı azalır ve bir dengeye erişilir. Zamana karşı ortamdaki bakteri sayısı eğrisi çizilirse sigmoid bir eğri elde edilir. Gelecekte insan nüfus artış eğrisinin, bakteri üreme eğrisinin sağ tarafı gibi olmaması olanaksızdır. Dengenin hangi nüfus düzeyinde olacağı, besin kaynaklarını geliştirebilmekte ve çevremizi kontrolde yapabileceğimiz teknolojik gelişmelere bağlı kalacaktır.

Hiçbir ülkenin hızlı nüfus artışına gereksinmesi olmadığını ve nüfusun sınırsız artmasının olanaksızlığını belirttikten sonra, 19. yüzyıldan bu yana tartışılmakta olan nüfus artışının mı, yoksa sosyo-ekonomik gelişmemişliğin mi temel sorun olduğu sorusuna yanıt arayabiliriz. Bu konuda iki görüşü de savunan ve iki görüşte de aşırı uca kaçanlar vardır. Ne A.B.D. eski başkanı Mr.Johnson gibi, sosyo-ekonomik kalkınma için 100 dolarlık yatırım yerine nüfus planlamasına 5 dolar harcamanın doğru olacağı şeklindeki görüş, ne de aşırı doğurganlık sorununun sosyo-ekonomik geriliğin sonucu olması nedeniyle nüfus planlaması programlarının gereksiz ve etkisiz olacağı görüşü kayıtsız koşulsuz doğrudur. Sosyo-ekonomik değişme zorunluğuyla nüfus planlaması programlarının doğurganlığı etkilemesi çeşitli ülkelerde birbirinden farklıdır. Ülkeler bu bakımdan şu üç grupta toplanabilir:

Birinci grupta, küçük aileye norm olarak kabul ettikleri halde, gebeliği önleyen etkili yöntemleri bilmeyen ya da kullanma olanağı bulamayan ailelerin çoğunlukta olduğu ülkeler vardır. Bu toplumlarda iyi planlanmış ve iyi uygulanan aile planlaması programları doğurganlık hızını düşürür. Çünkü, aşırı doğurganlığın temel nedeni sosyo-ekonomik gelişmemişlik değil, etkili aile planlaması yöntemlerinin bilinmemesi veya kullanılamamasıdır. Bu gruptaki ülkelere örnek olarak Türkiye gösterilebilir. Türkiye'de, 1968 nüfus araştırmasına göre, doğurganlık çağında evli kadınların büyük çoğunluğu 3 çocuktan fazla çocuk istememektedirler. Buna karşılık kaba doğum hızı binde 30'dur. Ankara ilinde doğurganlığın yüksek olduğu bir bölgede sekiz yıl süren bir sağlık programı uyguladık. Aile planlaması hizmetleri de bu programın bir parçası idi. İlk üç yıl doğurganlıkta bir değişme olmamış, bundan sonra doğurganlık hızla düşmeye başlamıştır. Taiwan aile planlama programı sonuçları da uygun ortamda aile planlaması programlarının etkinliği ve gerekliliğinin bir kanıtıdır. Aile planlaması programı doğurganlığın düşme eğilimini değiştirmiştir.

İkinci grupta ekonomik zorunluk olmadığı halde kültürel nedenlerle çok çocuklu olmayı isteyen ailelerin çoğunlukta olduğu ülkeler vardır. Bu ülkelerde aile planlaması programları, tutumu değiştirmeyi öngören programlarla beraber yürütülürse başarılı olabilir. Ancak başarıya ulaşmak oldukça uzun bir zaman ister.

Üçüncü gruptaki ülkelerde ise ailelerin büyük çoğunluğu işgücü gereksinmesi ve güvenlik nedeniyle çok çocuklu olmayı istemektedirler. Bu ülkelerde sosyo-ekonomik koşulları değiştirmeden aile planlaması programlarını başarıya ulaştırmak olanaksızdır.

Bu açıklamalardan sonra, nüfus planlaması programlarına verilecek önceliği tartışabiliriz. 1967 yılında Michigan Üniversitesinde yaptığım bir konuşmada da belirttiğim gibi, sosyo-ekonomik kalkınma her alanda olduğu gibi nüfus sorununu çözmede de temel etkendir. Nüfus planlaması programları hiçbir zaman sosyo-ekonomik kalkınma planının yerine geçemez. Başarıyla yürütülen nüfus planlaması programları nüfus artış hızını azaltarak sosyo-ekonomik kalkınma için yapılan çabaların verimini artırır. Nüfus planlaması programlarına tarımsal ve endüstriyel kalkınmadan fazla ağırlık vermek ne kadar büyük hata ise, hızlı nüfus artışını kontrol için gereken çabayı harcamamak ta aynı derecede hatalıdır. Bu yargı özellikle büyük ailenin norm olmadığı toplumlarda daha büyük ağırlık taşır.

Konuşmamın başında, nüfus sorununu, demografik değişmelerle sosyal ve ekonomik gelişme arasındaki dengesizlik ve bu dengesizliğin doğurduğu sosyal ve ekonomik sorunların tümü olarak tanımlamıştım. Nüfus sorununu şimdi de aralarındaki etkileşim dolayısıyla doğurduğu kimi önemli sorunlar açısından inceleyelim. Bunlar arasında en önemlisi nüfusla doğal kaynaklar arasındaki ilişkidir. Bu konuda bir görüş, dünyada doğal kaynakların hemen hemen sınırsız denecek kadar geniş olduğu ve nüfus sorununu doğal kaynak yetersizliği bakımından bir sorun saymamak gerektiği merkezindedir. Doğal kaynak zenginliği görüşü, Birleşmiş Milletlerin Bükreş'te tertiplediği Dünya Nüfus Konferansı için hazırlanan "Nüfus, Doğal Kaynaklar ve Çevre" raporuna göre; dünyanın besin üretim kapasitesi 38-48 milyar insanı besleyecek ölçüdedir. Enerji kaynakları sınırsızdır, düşük randımanlı maden cevherlerini işleme teknolojisini geliştirdikçe ve deniz dibi maden kaynaklarını işletme olanakları geliştirildikçe maden gereksinimi de bir sorun olmayacaktır. Çevre sorunlarına gelince; gelişen teknolojik olanaklarla hava, su, besin maddeleri ve denizlerin kirlenmesini önlemek ve küçük yerleşme yerleri geliştirmeyi planlayarak aşırı kentleşmenin doğurduğu sorunları çözmek olanak dışı değildir. Dilimizde "Evdeki hesap çarşıya uymaz" diye bir söz vardır. Bu söz doğal kaynaklardan yararlanma bakımından da doğrudur. Bu görüşün pratik değeri olmadığını aynı konferans için hazırlanan diğer bir raporda görüyoruz.

Dünyada besin durumuyla ilgili veriler şöyledir: 1961 yılında buğday stoku 154 milyon ton iken gittikçe azalmış ve 1974 yılında 89 milyon tona düşmüştür. Demek oluyor ki son on yılda üretilebilenden çok buğday tüketilmiştir. Bir diğer örnek, buğday ihraç eden ülkelerin sayısının azalmasıdır. İkinci Dünya Savaşından önce Batı Avrupa dışında her kıta tükettiğinden çok buğday üretiyordu. Bugün buğday ihraç eden ülkeler sadece A.B.D., Kanada ve Avustralya'dır. 1960'larda büyük umut bağlanan yeşil devrimin de bekleneni veremediği görülmüştür. Protein üretim ve tüketimine gelince; en önemli protein kaynağı olan balık üretimi ele alınırsa durumun parlak olmadığı görülür. Bu kaynaktan yararlanmak için ülkeler elden gelen çabayı harcamaktadırlar. Bunun sonucu olarak, son 25 yılda balık üretimi üç kat artmıştır. Son on yılda, artan üretim artan nüfusun gereksinmesini ancak karşılayabilmekte, kişi başına üretimde yükselme görülmemektedir. Bu örnekler bir kez daha kapasiteyle kaynaklardan yararlanmanın başka şeyler olduğunu ve bunları eşitlemenin olanaksız bulunduğunu göstermektir. Bu nedenle nüfus ve besin ilişkisini tartışırken sorunu kapasite yönünden değil, kaynakların kullanılabilmesindeki gelişme hızı yönünden incelemek gerekir. Bu takdirde de beslenmenin sorun olduğu ülkelerde, bu sorunun çözümlenmesini kolaylaştırmak için nüfus artış hızının kontrolü zorunluğunu kabul etmek gerekir. Aynı değerlendirme diğer doğal kaynaklar için de yapılabilir.

Şimdi de nüfusun niteliği sorununa değinelim. Nüfus sorununun çeşitli yönleri arasında nüfusun niteliğinin geliştirilmesinin temel sorun olduğunda herkes görüş birliğindedir. Nüfusun niteliğinin gelişmesi birinci derecede eğitimin gelişmesine bağlıdır. Sanayi için vasıflı işçi, tarım için bilgili çiftçi, okullar için öğretmen, hastaneler için hekim gibi sosyo-ekonomik kalkınmada gerekli insan gücü, her şeyden önce eğitimdeki başarıya bağlıdır. Nüfus artışının hızlı olduğu ülkelerde -ki bunlar az gelişmiş ülkelerdir- nüfusun eğitim düzeyi, gelişmiş ülkelere kıyasla çok düşüktür. Aslında bu ülkelerin geri kalmışlığının nedeni de eğitim düzeylerinin düşüklüğüdür. İkinci Dünya Savaşından sonra elinde eğitilmiş insandan başka bir şeyi kalmamış olan Almanya'nın hızla gelişmesi ve yapılan yardımlardan yararlanabilmesi, gelişmişlikle eğitim arasındaki sıkı ilişkinin kanıtlarından biridir. Az gelişmiş ülkelerin halklarının eğitim düzeyini yükseltememelerinin çeşitli nedenleri vardır. Bunlar arasında aşırı doğurganlık nedeniyle öğrenci sayısının hızla artması başta gelir. Son 15 yılda gelişmiş ülkelerde eğitim çağındaki çocukların (5-14 yaş) yüzde 10.8 artmasına karşılık, az gelişmiş ülkelerde artış yüzde 42.4'tür. Öğrenci sayısının artmasının en olumsuz yönü, öğretmen başına düşen öğrenci sayısının yükselmesi ve öğretmen yetiştirilmesi hızlandırıldıkça da, kaynak yetersizliği dolayısıyla, yetiştirilen öğretmenin niteliğinin düşük oluşudur. Az gelişmiş ülkeler, mali olanakları elverse, gereksinmeyi karşılayacak kadar okul binaları yapsalar, eğitim araç ve gereçleri sağlasalar bile yeter sayı ve yetenekte öğretmen yetiştirme darboğazını aşamamaktadırlar. İletişimi kolaylaştırmak için abartarak söylersem, yukarda belirtilen koşullar altında, eğitim, sadece öğrencilere bir diploma vermekle sonuçlanıyor denebilir.

UNESCO tarafından dünya nüfus yılı nedeniyle hazırlanan bir dokümanda şöyle denilmektedir: "Kültürleri birbirinden çok farklı ülkelerde yapılan araştırmalar, çok çocuklu ailelerde, az çocuklu ailelere kıyasla, çocuğun eğitimi için ana ve babanın desteğinin yeterli olmadığını, bu ailelerin çocuklarının okumaya fazla istek duymadığını ve bunların yeteneklerinin gereğince gelişemediğini göstermektedir. Aşırı nüfus artışı sorununu çözmek, bir ülkede eğitim düzeyini geliştirmek isteyenlerin bir tarafa iteceği bir önlem değildir."

Dünya nüfus sorununu makro düzeyde gözden geçirdikten sonra, mikro düzeyde -aile ve kişi sağlığı düzeyinde- de değinebiliriz. Aslında sorunu aile ve kişi düzeyinde almakta büyük yarar vardır. Çünkü, çok gelişmiş bir ülkede bile aile büyüklüğünün ve aşırı doğurganlığın bir sorun olduğu aileler bulunduğu gibi, az gelişmiş ülkelerde böyle bir sorunu olmayan aileler de vardır. Nüfus sorununu aile düzeyinde ele almak bir bakıma zorunludur da. Çünkü, sorunun ister ülke, ister dünya düzeyinde olsun çözümü, karı-kocanın doğurganlık konusundaki davranışına bağlıdır.

Nüfus sorunu, aile düzeyinde insan hakları ve aile ekonomisi yönlerinden ele alınabilir. 1968 yılında toplanan uluslararası insan hakları konferansı, çiftlerin istedikleri sayıda ve istedikleri aralıkla çocuk sahibi olmaları ve bunu sağlamak için yeterli eğitim olanakları bulmalarının temel insan haklarından olduğunu kabul etmiştir. Türkiye'de 1965 yılında kabul edilen nüfus planlaması yasasının hükümleri bundan da ileridir. Bu yasada hak, evli çifte değil kişiye yani kadına tanınmış ve eğitim olanağı yaratmak hükümet görevi olarak kabul edilmiştir. Aile ya da kadınlara bu hak tanınmakla birlikte birçok ülkede bunun kağıt üzerinde kaldığını belirtmek gerekir. Örneğin, 1973 yılında yapılan bir araştırmada, Türkiye'de doğumların yüzde 34'ünün istenmeyen gebelikler sonucu olduğu ortaya çıkmıştır. Demek oluyor ki, yasaların tanıdığı hak, hükümetler tarafından halka verilmemekte ya da verilememektedir. Ancak kadınlara tanınan bu hakkın kağıt üzerinde kalmaması için, köy ve kentte kadın ve erkeklerin kullanabileceği şekilde aile planlaması hizmetlerinin halka sunulması, eğitim faaliyetlerinin de aynı şekilde yürütülmesi gerekir. Kadınlar ancak bu çabalar sonunda istedikleri zaman çocuk doğurma haklarını kullanabilirler. Aşırı doğurganlığın kadını erkeğe daha bağımlı duruma getirmesi nedeniyle, kadınların olanak buldukça az doğurmaları doğaldır. Şunu da belirtmek yerinde olur ki, kadın hakları konusunda geri olan ülkeler yanında ilerici olanlar da vardır. Bu ülkeler, gebeliği önleyici yöntemleri sağlamak yanında istek üzerine çocuk aldırmayı da serbest bırakmaktadırlar.

Aile ekonomisiyle aile büyüklüğü arasındaki ilişkiye gelince; bir ailenin gönenci (refahı) gelirine, paranın satın alma değerine ve ailedeki tüketici sayısına bağlıdır. Bu üç değişkenden ilk ikisinin değişmediğini ve ailede çocuk sayısının değiştiğini varsayalım. Örneğin, aylık geliri 3.000 lira olan iki işçi ailesini ele alalım. Birinin iki çocuğu, diğerinin sekiz çocuğu olsun. Birinci ailede kişi başına gelir 750 lira, ikinci ailede 300 lira olacaktır. İkinci ailenin gönenç düzeyi ayda 1.200 lira kazanan iki çocuklu aile düzeyinde olacaktır. Az çocuklu ve orta gelirli bir aile, sanayi mamulleri satın almak, eğlenmek için para bulurken, çok çocuklu aile, gelirinin büyük kısmını tarım ürünlerine harcayacaktır. Çocuk sayısını sınırlamayı bir tarafa bırakarak geliri artırmayı savunanların gelir ne kadar artırılırsa artırılsın az çocuklu ailenin daima daha kazançlı ve gönençli olacağını hatırlamaları gerekir.

Sağlıkla aşırı doğurganlık arasındaki ilişkiye gelince; aşırı doğurganlık sağlığı hem doğrudan ve hem de dolaylı olarak olumsuz yönde etkilemektedir. Ailede çocuk sayısı ve doğumlar arası sürenin çocuk sağlığı üzerine etkisini gösteren çok sayıda araştırma vardır. Bunlardaki verilerin gösterdiği gibi, ailedeki çocuk sayısı arttıkça çocuk ölümleri artmakta, çocukların hastalanma oranı yükselmekte, beslenme durumu bozulmakta ve zeka gelişmesi gerilemektedir. Nüfusun sağlık üzerine dolaylı etkisine gelince; bilimsel araştırmalar beslenme, konut durumu, eğitim ve çevre koşulları gibi etmenlerin kişinin sağlık düzeyi üzerine etkisi olduğunu göstermektedir. Yukarda da belirtildiği gibi, aşırı nüfus artışının da bu etmenler üzerinde olumsuz etkisi vardır. Bu nedenle aşırı nüfus artışı makro düzeyde de bir yönüyle sağlık sorunu olmaktadır. Bu arada nüfus artışının sağlık hizmetlerine yaptığı etki üzerinde de duralım. Bir toplumda sağlık hizmetleri sağlıklı insan gücü ve tesislere bağlıdır. Sağlık hizmetini geliştirmek için kişi başına düşen sağlık personel ve tesis sayılarını artırmak esastır. Aşırı nüfus artışı, az gelişmiş ülkelerde bu oranların halk yararına değişmesi için yapılan çabaların verimini büyük ölçüde düşürmektedir. Dünya Sağlık Örgütünün incelemelerine göre, son yirmi yılda az gelişmiş ülkelerde hekim sayısı iki katına çıkmıştır. Buna karşılık on bin kişiye düşen hekim sayısı 5.5'ten 7.9'a çıkabilmiştir. Bu ülkelerde nüfus artış oranı, doğum oranı değil, Avrupa ülkeleri düzeyinde olsaydı hekim oranı aynı çaba sonunda on binde 11 olurdu. Doğurganlık düzeyinin değişmesi, hükümetlerin sağlık harcamasını da etkiler. Tuncer'in araştırması buna örnek olarak gösterilebilir. Türkiye'de sağlık bütçesi artış hızı değişmeden yıllık nüfus artış hızı yüzde 3'den yüzde 2'ye düşse, kişi başına sağlık harcaması 35 yılda 504 lira yerine 710 liraya yükselirdi. Bir başka deyimle, artış oranı yüzde 18 olacağına yüzde 26 olurdu.

Nüfus sorununu geniş anlamda, yani sosyo-ekonomik gelişmeyle nüfus artış hızı arasında dengesizlik, insan gücü yetersizliği ya da fazlalığı, nüfusun niteliği, aile refahı ve sağlık sorunu gibi çeşitli yönlerden görürsek, her ülkede bir nüfus sorunu olduğunu kabul etmemek ya da en azından her ülkede kimi ailelerde aşırı doğurganlığın bir sorun olduğunu kabul etmemek için bir neden yoktur. Sorunun bu kadar geniş ölçüde ele alınabileceğini akılda tutarsak, çeşitli ülkelerin nüfus sorunu konusundaki görüşlerini incelemekte yarar vardır. Yapılan bir anketin sonucuna göre, 42 gelişmiş ülkeden biri ve 106 az gelişmiş ülkeden 41'i ülkelerinde nüfusun hızlı artışının bir sorun olduğu görüşündedir. Nüfus artışını bir sorun sayan az gelişmiş ülkelerin nüfusu, bu gruptaki ülkelerin toplam nüfusunun yüzde 80'i ve toplam dünya nüfusunun yüzde 57'sini oluşturmaktadır. Doğurganlığı düşük olmasına karşın, nüfus artış hızını fazla bulan gelişmiş bir ülke de vardır. Dünya ülkeleri arasında, nüfus artış hızını yeterli bulmayan 18 ülke bulunmaktadır. Bunlardan on biri gelişmiş ve yedisi az gelişmiş ülkedir. Bu yedi az gelişmiş ülkenin nüfusu, az gelişmiş ülkelerin toplam nüfusunun yüzde yirmisini oluşturmaktadır. Geri kalan 88 ülke ise, nüfus sorunları olmadığı görüşündedir. Değinilmesi gerekli bir nokta da nüfus sorunu olmadığı görüşünde olan 88 ülkenin 84'ünde ve nüfusun hızlı artmasını isteyen 18 hükümetten 14'ünde aile planlaması hizmetleri kısıtlanmamakta, hattâ merkezi ya da yerel hükümetler tarafından desteklenmektedir.

Dünya nüfus sorunu üzerindeki sunuşumu bitirmeden önce üç noktaya daha değinmek isterim. Birinci nokta: birçok ülke doğurganlık hızlarını düşürmek istedikleri halde ne için başaramadıklarıdır. Bunun iki temel nedeni vardır. Biri, doğurganlığın sosyo-ekonomik etmenlere bağımlı bir olay olmasıdır. Sosyo-ekonomik etmenler değişmedikçe doğurganlık hızının kolayca düşmesi beklenemez. Ancak, konuşmamın başında da değindiğim gibi, bu, her ülke için geçerli neden değildir. Ülkelerin çoğunda aile planlaması hizmetlerinin halka gerektiği gibi tanıtılamaması ve sunulamaması önemli bir nedendir. Aile planlaması çalışmalarının başarılı olabilmesi için, bu yıl yayınlanan bir yazımda da belirttiğim gibi, aile planlaması hizmetleri sağlık hizmetleriyle bir arada halka sunulmalı, sağlık örgütünün uç noktasında halka hizmet götüren ebe, hemşire başına düşen nüfus, onların kadınlarla sıkı bir ilişki kurabileceği kadar az olmalı; hizmet, halkın yaşadığı yere uzak merkezlerde değil, tercihen evlerde yürütülmeli; halk içinde yaşayan ve çalışan ebe ve hemşireler yakından denetlenmelidir. Denetimin amacı da destekleme, teşvik etme ve iş başında eğitme olmalıdır. Bu koşullar sağlandığı taktirde doğurganlığı etkilemek olanağı vardır.

Değinmek istediğim ikinci nokta, konunun politik olarak çok hassas olmasıdır. Bu da nüfus planlaması çalışmalarını olumsuz olarak etkilemektedir. Konunun politik yönü sadece ülke içinde değil, uluslararası düzeyde de politik sömürüye neden olmaktadır. Örneğin, Bükreş'te bu yıl toplanan Dünya Nüfus Konferansında, Dünyada nüfus sorununun olmadığı, esas sorunun sosyal ve ekonomik gelişmemişlik olduğu ya da esas sorunun hegemonyacılık, sömürgecilik ve emperyalistlik olduğu, bu sorunlar çözümlenince nüfus sorununun da çözüleceği söylendi. Dünya Nüfus Konferansını amacından saptırmak isteyenler, doğurganlığı çok düşük ve hızlı nüfus artışı olmayan bir Latin Amerika, bir Asya ve birkaç Avrupa ülkesiydi.

Bu konferansta söylenmeyen tek şey, nüfus sorunu olup ta bunu çözemeyen ülkelerde yöneticilerin yetersizliğine değinilmemesidir. Sanırım ki, bu ülkeler için temel sorun budur. Bu ülkeler rejim ve yönetim sorunlarını çözebilirlerse, diğer sorunları gibi, nüfus sorunlarını da çözebilirler. Bu da değinmek istediğim üçüncü noktadır.

POPULATION PROBLEM IN THE WORLD

Before starting to examine the population problem in the world, it is useful to define the term population problem and to determine why population may be a problem. It can be thought that the term population problem denotes the phenomenon of rapid population growth in a country. However, considering the population problem in such a narrow sense is inconvenient and wrong in all respects. The population problem across the country is the imbalance between demographic changes and social and economic development, and all of the social and economic problems caused by this imbalance. It should be noted that the population problem can be addressed at the national level as well as at the family and individual level. These approaches, which differ from each other in terms of concept, do not differ from each other in terms of results. For example, To protect one's health, to prevent excessive fertility or to ensure that they have as many children as they can raise for the welfare of the family, or to reduce the rate of overpopulation in a country are two different things. However, if any one of them is taken as the goal and can be resolved, the others will be solved as well.

All three approaches are similar in the end, but those who accept one of these approaches and reject the others are found everywhere today. For example, "Rapid population growth is not a major problem. This situation can be met by accelerating socio-economic development. Our population is increasing rapidly, but excessive fertility is a problem for women's health and should be prevented." or "Mother and father should have as many children as they can raise. This is the responsibility of the parents. Families should be reminded of these responsibilities and assisted in family planning. As for the rapid growth of our population, this is desirable." There are those who think like What is the reason for these contradictions? The reason is the effect of the policy of "please everyone, do not disturb anyone" of politicians,

Let us now examine the population problem at the macro level, at the country level. The imbalance between demographic changes and social and economic development at the country level, on the one hand, causes the population's needs such as nutrition, education, housing and income to be met in underdeveloped countries; on the other hand, the increase in consumption due to the pressure of the increasing population; It causes a slowdown in capital accumulation and therefore negatively affects socio-economic development. The fact that the population growth rate is slow in developed countries does not necessitate accepting that they do not or will not have a population problem. These countries also have a population problem. In these countries, the inadequacy of natural resources, the negative state of the environment due to excessive urbanization and industrialization, and the second industrial revolution, they face the problem of delaying the large-scale implementation of automation, or they will sooner or later. The problem of population should not be seen only in the form of an oversupply of manpower for production. The problem may also arise as the lack of required manpower in some production and service areas. This broad definition of the population problem leads to the conclusion that the problem is ubiquitous and always present, but not of the same nature and magnitude. For this reason, it is necessary to address the problem not at the world level, but at least at the level of countries and within the time dimension. This broad definition of the population problem leads to the conclusion that the problem is ubiquitous and always present, but not of the same nature and magnitude. For this reason, it is necessary to address the problem not at the world level, but at least at the level of countries and within the time dimension. This broad definition of the population problem leads to the conclusion that the problem is ubiquitous and always present, but not of the same nature and magnitude. For this reason, it is necessary to address the problem not at the world level, but at least at the level of countries and within the time dimension.

Let us begin our topic by examining the population problem in the past. It is always useful to look at the past in order to understand the problems of the present and the future. In the past, from the beginning of the neolithic age to the industrial revolution, manpower was the most needed thing in every civilization to increase production and protect their assets. Even in the 19th century, J.Peter Frank wrote in his book on public health that "The king's greatest treasure is his people." Why was manpower so necessary? Cipolla, in his work named "The economic history of World population", connects the need for manpower to the need for energy, which has increased since the agricultural revolution. Indeed, until the invention of the steam engine, the energy source that could be used for production was mostly biological energy, in other words, human and animal power. Because, Throughout the ages, families have seen their power in the size of families, and monarchs in the increase of their population. There were two ways to achieve this goal, other than using captives and capturing other countries. One was to reduce deaths, the other to increase fertility. In the past, when human beings could not find the opportunity to control deaths, they sought the solution of the problem by encouraging fertility. High fertility has ceased to be the will of the families or the ruling classes, has become one of the religious provisions and has become a deep-rooted belief that directs the behavior of people in traditional cultures. As societies pass from traditional to modern, we see that this belief loses its importance, but continues to affect more or less every society. There were two ways to achieve this goal, other than using captives and capturing other countries. One was to reduce deaths, the other to increase fertility. In the past, when human beings could not find the opportunity to control deaths, they sought the solution of the problem by encouraging fertility. High fertility has ceased to be the will of the families or the ruling classes, has become one of the religious provisions and has become a deep-rooted belief that directs the behavior of people in traditional cultures. As societies pass from traditional to modern, we see that this belief loses its importance, but continues to affect more or less every society. There were two ways to achieve this goal, other than using captives and capturing other countries. One was to reduce deaths, the other to increase fertility. In the past, when human beings could not find the opportunity to control deaths, they sought the solution of the problem by encouraging fertility. High fertility has ceased to be the will of the families or the ruling classes, has become one of the religious provisions and has become a deep-rooted belief that directs the behavior of people in traditional cultures. As societies pass from traditional to modern, we see that this belief loses its importance, but continues to affect more or less every society. It has ceased to be the will of the families or the ruling classes, has become one of the religious provisions, and has become a deep-rooted belief that directs the behavior of people in traditional cultures. As societies pass from traditional to modern, we see that this belief loses its importance, but continues to affect more or less every society. It has ceased to be the will of the families or the ruling classes, has become one of the religious provisions, and has become a deep-rooted belief that directs the behavior of people in traditional cultures. As societies pass from traditional to modern, we see that this belief loses its importance, but continues to affect more or less every society.

In examining the population problem in our time, we can initially treat it as a problem of rapid population growth. In this case, it is seen that the rapid increase in the population is not a problem anywhere in the world. There is no rapid population growth problem in developed countries with low fertility and death rates and underdeveloped countries with high fertility and death rates. However, we can examine the problem in a more general framework and discuss whether more populations are needed for the well-being of peoples in countries at various levels of development.

Do underdeveloped countries need more population today? As in the past, this question should be examined in terms of increasing production and protecting assets. Let's take the agriculture sector first. In most of the underdeveloped countries, there is not a shortage of manpower in the agricultural sector, but a surplus. For example, if Turkey and the USA are compared, there are 25 farmers per hundred hectares of cultivated land in Turkey, while this number is 4 in the USA. The reason why agricultural production could not be increased in Turkey and other underdeveloped countries is that fertilization, irrigation and mechanization could not be provided to the required extent. In most of these countries, the limit of arable land has been reached and these borders have been forced by plowing pastures and burning forests. Alone, It should be noted that this situation is not equally true for all underdeveloped countries. It is a fact that there are fertile lands that are not cultivated in some African and South American countries. However, it should not be overlooked that in addition to the low population, the lack of technical knowledge, skills or marketing impossibility plays a major role rather than the social inadequacy of the population. If the population in these countries were not qualified, just as developed countries import manpower for industry and service areas, these countries would import labor force for agriculture and increase their national income faster until their population increased sufficiently. It should not be overlooked that the lack of qualifications plays a major role rather than the social inadequacy of the population, such as lack of skills or marketing impossibility. If the population in these countries were not qualified, just as developed countries import manpower for industry and service areas, these countries would import labor force for agriculture and increase their national income faster until their population increased sufficiently. It should not be overlooked that the lack of qualifications plays a major role rather than the social inadequacy of the population, such as lack of skills or marketing impossibility. If the population in these countries were not qualified, just as developed countries import manpower for industry and service areas, these countries would import labor force for agriculture and increase their national income faster until their population increased sufficiently.

It is more difficult to talk about the lack of manpower in the industrial sector in underdeveloped countries. In these countries, the number of workers employed in industrial establishments, which is actually limited, is much higher than in developed countries compared to the product produced. This means that, in order to increase the production in industry, these countries need qualified workers, not more population today and in the near future, capital accumulation for industrial investments and brain power to develop the industry. When it comes to services such as health, education, art; For the execution of these services, the quality of the population is important, not the number. Raising sufficient numbers of physicians, nurses, teachers and craftsmen is not a problem to be solved by excessive fertility.

As for the problem of protecting assets, in our time, governments have solved the security problem of the person and the family. As for the defense of the countries, the population of the country, in other words the size of the army, has ceased to be the most important factor. Today, the military's firepower and technological superiority are critical factors. Accordingly, it can be said that underdeveloped countries in our time do not need more population than they have today. As these countries industrialize and the service sector expands, their population needs will increase. Since the rates of industrialization and the development of the service sector can never be higher than that of developed countries, and there is a balance between the rate of development and low fertility in developed countries, There is no economic or political benefit for underdeveloped countries for their population to increase faster than developed countries. An increase in the population of around ten per thousand per year will be sufficient for these countries as well.

Is it necessary for the population to continue to increase, albeit slowly, in developed countries? I think the answer to your question is ready. If the population in developed countries continues to increase, albeit slowly, at the rate of ten per thousand, as in the past decade, these countries will also face major problems such as excessive urbanization and environmental pollution in the future. The lack of manpower in some of these countries in our time does not necessarily increase fertility. This gap can and is easily closed using foreign workers. Considering that the biggest and most expensive investment is to train manpower, the use of foreign workers by these countries is not harmful but beneficial. Because the country that receives workers has a productive population without any investment. Since it employs healthy workers after undergoing a rigorous health examination, it minimizes health expenditure, and since these workers usually return to their homeland after the productive age, control and treatment services for aging problems, degenerative and chronic diseases, which are a big problem for developed countries, remain more limited. In cases where it is necessary to reduce production according to market conditions, they solve the unemployment problem more easily for their own people by restricting the employment of foreign workers.

While discussing the increase in the world's population, it is also necessary to consider whether population growth will continue indefinitely. Such a thing is ecologically impossible. There is always a relationship between the number of living things, food source and harmful residues in indoor environments. An example is bacterial growth in artificial environments. The growth of bacteria planted in these media is slow at first and then logarithmic. Then the rate of reproduction decreases and an equilibrium is reached. A sigmoid curve is obtained by plotting the number of bacteria in the environment versus time curve. It is impossible for the future human population growth curve to not be like the right-hand side of the bacterial growth curve. At what population level the equilibrium will be will depend on the technological advances we can make in improving food resources and controlling our environment.

After stating that no country needs rapid population growth and the impossibility of unlimited population growth, we can seek an answer to the question of whether population growth or socio-economic underdevelopment is the main problem that has been discussed since the 19th century. There are those who support both views on this issue and those who go to extremes in both views. Neither the view that it would be right to spend 5 dollars on population planning instead of investing 100 dollars in socio-economic development, like the former president of the USA Mr. Johnson, nor the view that population planning programs would be unnecessary and ineffective because the excessive fertility problem is the result of socio-economic backwardness is unconditional. it is true. The necessity of socio-economic change and the impact of population planning programs on fertility are different in different countries.

In the first group, there are countries where families do not know or have the opportunity to use effective methods of contraception, although they accept the small family as the norm. Well-planned and well-implemented family planning programs in these societies reduce the fertility rate. Because the main reason for excessive fertility is not socio-economic immaturity, but the ignorance or inability to use effective family planning methods. Turkey can be cited as an example of the countries in this group. In Turkey, according to the 1968 population survey, the majority of married women of childbearing age do not want more than 3 children. On the other hand, the crude birth rate is 30 per thousand. We implemented an eight-year health program in an area of ​​high fertility in the province of Ankara. Family planning services were also part of this program. There was no change in fertility in the first three years, after which fertility began to decline rapidly. Taiwan family planning program results are also a proof of the effectiveness and necessity of family planning programs in the appropriate environment. The family planning program has changed the fertility trend.

In the second group, there are countries where there is a majority of families who want to have many children for cultural reasons, although there is no economic necessity. In these countries, family planning programs can be successful if they are carried out in conjunction with programs to change attitudes. However, it takes a long time to achieve success.

In countries in the third group, the majority of families want to have many children due to the need for labor and security. In these countries, it is impossible to achieve success in family planning programs without changing the socio-economic conditions.

After these clarifications, we can discuss the priority to be given to population planning programs. As I stated in a speech I gave at the University of Michigan in 1967, socio-economic development is the main factor in solving the population problem, as it is in every field. Population planning programs can never replace the socio-economic development plan. Successfully executed population planning programs reduce the population growth rate and increase the efficiency of efforts for socio-economic development. If it is a mistake to place too much emphasis on agricultural and industrial development on population planning programs, it is equally wrong not to make the necessary effort to control rapid population growth. This judgment carries greater weight, especially in societies where the large family is not the norm.

At the beginning of my speech, I defined the population problem as the imbalance between demographic changes and social and economic development, and all of the social and economic problems caused by this imbalance. Let us now examine the population problem in terms of some of the important problems it raises as a result of the interaction between them. The most important of these is the relationship between population and natural resources. An opinion on this subject is that the natural resources in the world are almost unlimited and the population problem should not be considered as a problem in terms of natural resource insufficiency. According to the "Population, Natural Resources and Environment" report prepared for the World Population Conference organized by the United Nations in Bucharest; The food production capacity of the world is enough to feed 38-48 billion people. The energy resources are unlimited, and as we develop the technology to process low-yield ores and improve the possibilities of exploiting seabed mineral resources, the need for minerals will not be an issue. As for environmental problems; It is not impossible to prevent the pollution of air, water, nutrients and seas with developing technological opportunities and to solve the problems caused by excessive urbanization by planning to develop small settlements. There is a saying in our language, "The account at home does not fit the market". This statement is also true in terms of utilizing natural resources. We see that this view has no practical value in another report prepared for the same conference. Mineral requirements will not be an issue as we develop technology for processing low-yield ores and as opportunities to exploit seabed mineral resources are developed. As for environmental problems; It is not impossible to prevent the pollution of air, water, nutrients and seas with developing technological opportunities and to solve the problems caused by excessive urbanization by planning to develop small settlements. There is a saying in our language, "The account at home does not fit the market". This statement is also true in terms of utilizing natural resources. We see that this view has no practical value in another report prepared for the same conference. Mineral requirements will not be an issue as we develop technology for processing low-yield ores and as opportunities to exploit seabed mineral resources are developed. As for environmental problems; It is not impossible to prevent the pollution of air, water, nutrients and seas with developing technological opportunities and to solve the problems caused by excessive urbanization by planning to develop small settlements. There is a saying in our language, "The account at home does not fit the market". This statement is also true in terms of utilizing natural resources. We see that this view has no practical value in another report prepared for the same conference. It is not impossible to prevent the pollution of food and seas and to solve the problems caused by excessive urbanization by planning to develop small settlements. There is a saying in our language, "The account at home does not fit the market". This statement is also true in terms of utilizing natural resources. We see that this view has no practical value in another report prepared for the same conference. It is not impossible to prevent the pollution of food and seas and to solve the problems caused by excessive urbanization by planning to develop small settlements. There is a saying in our language, "The account at home does not fit the market". This statement is also true in terms of utilizing natural resources. We see that this view has no practical value in another report prepared for the same conference.

The data on the nutritional situation in the world are as follows: While the wheat stock was 154 million tons in 1961, it decreased gradually and decreased to 89 million tons in 1974. This means that more wheat has been consumed than can be produced in the last ten years. Another example is the decrease in the number of wheat exporting countries. Before the Second World War, every continent except Western Europe produced more wheat than it consumed. Today, wheat exporting countries are only USA, Canada and Australia. It was seen that the green revolution, which was hoped for in the 1960s, did not deliver what was expected. As for protein production and consumption; When fish production, which is the most important protein source, is considered, the situation is not bright. Countries are trying their best to benefit from this resource. As a result, fish production has tripled in the last 25 years. In last decade, increased production can only meet the needs of the increasing population, and there is no increase in per capita production. These examples show once again that exploiting resources with capacity is something else and it is impossible to equalize them. Therefore, while discussing the relationship between population and food, it is necessary to examine the problem not in terms of capacity, but in terms of the rate of development in the use of resources. In this case, it is necessary to accept the necessity of controlling the population growth rate in order to facilitate the solution of this problem in countries where nutrition is a problem. The same evaluation can be made for other natural resources. These examples show once again that exploiting resources with capacity is something else and it is impossible to equalize them. Therefore, while discussing the relationship between population and food, it is necessary to examine the problem not in terms of capacity, but in terms of the rate of development in the use of resources. In this case, it is necessary to accept the necessity of controlling the population growth rate in order to facilitate the solution of this problem in countries where nutrition is a problem. The same evaluation can be made for other natural resources. These examples show once again that exploiting resources with capacity is something else and it is impossible to equalize them. Therefore, while discussing the relationship between population and food, it is necessary to examine the problem not in terms of capacity, but in terms of the rate of development in the use of resources. In this case, it is necessary to accept the necessity of controlling the population growth rate in order to facilitate the solution of this problem in countries where nutrition is a problem. The same evaluation can be made for other natural resources.

Let us now turn to the question of the quality of the population. Everyone agrees that among the various aspects of the population problem, improving the quality of the population is the main problem. The development of the quality of the population depends primarily on the development of education. Manpower required for socio-economic development, such as skilled workers for industry, knowledgeable farmers for agriculture, teachers for schools, and physicians for hospitals, depends, first of all, on success in education. In countries with rapid population growth, which are underdeveloped countries, the education level of the population is very low compared to developed countries. In fact, the reason for the backwardness of these countries is the low level of education. After the Second World War, Germany, which had nothing left but educated people, developed rapidly and benefited from the aid, It is one of the proofs of the close relationship between development and education. There are various reasons why the people of the underdeveloped countries cannot raise the level of education. Among these, the rapid increase in the number of students due to excessive fertility is the leading one. In the last 15 years, children of educational age (5-14 years) have increased by 10.8 percent in developed countries, whereas the increase is 42.4 percent in underdeveloped countries. The most negative aspect of the increase in the number of students is the increase in the number of students per teacher and, as teacher training is accelerated, the quality of the trained teachers is low due to the lack of resources. Underdeveloped countries cannot overcome the bottleneck in raising teachers in sufficient numbers and skills, even if their financial means allow, they build enough school buildings to meet the needs, and even if they provide educational tools and equipment.

In a document prepared by UNESCO for the World Population Year, it is stated: "Researches conducted in countries with very different cultures show that in families with many children, compared to families with few children, the support of parents is not sufficient for the education of the child, that their children do not have much desire to study, and that their talents are underdeveloped. Solving the problem of overpopulation is not a precaution to be pushed aside by those who want to improve the level of education in a country."

After reviewing the world population problem at the macro level, we can also touch on the micro level - at the level of family and personal health. In fact, it is of great benefit to take the problem at the family and individual level. Because there are families where family size and excessive fertility are a problem even in a highly developed country, and there are families in less developed countries who do not have such a problem. It is also, in a way, imperative to deal with the population problem at the family level. Because the solution of the problem, whether at the country or the world level, depends on the behavior of the husband and wife regarding fertility.

The population problem can be handled in terms of human rights and family economy at the family level. The international human rights conference convened in 1968 recognized that it is one of the basic human rights of couples to have children as many times as they want and to find adequate educational opportunities to achieve this. The provisions of the population planning law adopted in Turkey in 1965 are even more so. In this law, the right is not given to the married couple, but to the individual, that is, to the woman, and it is accepted as the duty of the government to create education opportunities. Although this right is granted to families or women, it should be noted that in many countries this is only on paper. For example, in a study conducted in 1973, it was revealed that 34 percent of births in Turkey were the result of unwanted pregnancies. It means that the right recognized by the law, It is not given or given to the public by governments. However, in order for this right granted to women not to remain on paper, family planning services should be offered to the public in a way that women and men can use in villages and cities, and education activities should be carried out in the same way. Only after these efforts can women exercise their right to bear children whenever they want. It is natural for women to give birth as little as possible, as excessive fertility makes women more dependent on men. It should also be noted that there are progressive countries as well as backward countries in terms of women's rights. These countries allow abortion on demand as well as providing contraceptive methods. However, in order for this right granted to women not to remain on paper, family planning services should be offered to the public in a way that women and men can use in villages and cities, and education activities should be carried out in the same way. Only after these efforts can women exercise their right to bear children whenever they want. It is natural for women to give birth as little as possible, as excessive fertility makes women more dependent on men. It should also be noted that there are progressive countries as well as backward countries in terms of women's rights. These countries allow abortion on demand as well as providing contraceptive methods. However, in order for this right granted to women not to remain on paper, family planning services should be offered to the public in a way that women and men can use in villages and cities, and education activities should be carried out in the same way. Only after these efforts can women exercise their right to bear children whenever they want. It is natural for women to give birth as little as possible, as excessive fertility makes women more dependent on men. It should also be noted that there are progressive countries as well as backward countries in terms of women's rights. These countries allow abortion on demand as well as providing contraceptive methods. Only after these efforts can women exercise their right to bear children whenever they want. It is natural for women to give birth as little as possible, as excessive fertility makes women more dependent on men. It should also be noted that there are progressive countries as well as backward countries in terms of women's rights. These countries allow abortion on demand as well as providing contraceptive methods. Only after these efforts can women exercise their right to bear children whenever they want. It is natural for women to give birth as little as possible, as excessive fertility makes women more dependent on men. It should also be noted that there are progressive countries as well as backward countries in terms of women's rights. These countries allow abortion on demand as well as providing contraceptive methods.

As for the relationship between family economy and family size; The well-being of a family depends on its income, the purchase value of money, and the number of consumers in the family. Let's assume that the first two of these three variables do not change and the number of children in the family changes. Take, for example, two families of workers with a monthly income of 3,000 lira. Let one have two children, the other eight. In the first family, per capita income will be 750 lira, in the second family it will be 300 lira. The welfare level of the second family will be at the level of a family with two children earning 1,200 lira per month. A middle-income family with few children will find money to buy industrial products and have fun, while a family with many children will spend most of their income on agricultural products.

As for the relationship between health and excessive fertility; Excessive fertility affects health both directly and indirectly. There are many studies showing the effect of the number of children in the family and the time between births on child health. As the data in these shows, as the number of children in the family increases, child mortality increases, the rate of illness of children increases, the nutritional status deteriorates and the intelligence development declines. As for the indirect effect of the population on health; Scientific research shows that factors such as nutrition, housing status, education and environmental conditions have an effect on a person's health level. As mentioned above, overpopulation also has a negative effect on these factors. For this reason, excessive population growth is also a health problem at the macro level. In the meantime, let's focus on the impact of population growth on health services. Health services in a society depend on healthy manpower and facilities. In order to improve health care, it is essential to increase the number of health personnel and facilities per capita. Overpopulation greatly reduces the efficiency of efforts made in underdeveloped countries to change these rates for the benefit of the people. According to the reviews of the World Health Organization, the number of physicians in underdeveloped countries has doubled in the last two decades. On the other hand, the number of physicians per ten thousand people increased from 5.5 to 7.9. If the population growth rate in these countries were at the level of European countries, not the birth rate, the physician rate would be 11 per ten thousand at the end of the same effort. Changes in fertility also affect government spending on health. Tuncer' research can be cited as an example. If the annual population growth rate in Turkey decreased from 3 percent to 2 percent without changing the health budget growth rate, the per capita health expenditure would have increased to 710 liras instead of 504 liras in 35 years. In other words, the rate of increase would have been 26 percent instead of 18 percent.

If we see the population problem in a broad sense, that is, from various aspects such as the imbalance between socio-economic development and population growth rate, insufficient or excess of manpower, the quality of the population, family welfare and health problems, then not accepting that there is a population problem in every country, or at least not accepting that there is a population problem in every country. In some families there is no reason not to admit that excessive fertility is a problem. Bearing in mind that the problem can be handled so broadly, it is useful to examine the views of various countries on the population problem. According to the results of a survey, one out of 42 developed countries and 41 out of 106 underdeveloped countries think that rapid population growth is a problem in their country. The population of underdeveloped countries that consider population growth a problem is 80 percent of the total population of the countries in this group and 57 percent of the total world population. forms this. Despite its low fertility, there is also a developed country that finds the population growth rate too high. Among the countries of the world, there are 18 countries that do not find the population growth rate sufficient. Eleven of them are developed and seven are underdeveloped countries. The population of these seven underdeveloped countries constitutes twenty percent of the total population of the underdeveloped countries. The remaining 88 countries are of the opinion that there are no population problems. Another point that needs to be mentioned is that in 84 of 88 countries that think there is no population problem, and in 14 of 18 governments that want the population to increase rapidly, family planning services are not restricted and even supported by central or local governments. There are 18 countries that do not find the population growth rate sufficient. Eleven of them are developed and seven are underdeveloped countries. The population of these seven underdeveloped countries constitutes twenty percent of the total population of the underdeveloped countries. The remaining 88 countries are of the opinion that there are no population problems. Another point that needs to be mentioned is that in 84 of 88 countries that think there is no population problem, and in 14 of 18 governments that want the population to increase rapidly, family planning services are not restricted and even supported by central or local governments. There are 18 countries that do not find the population growth rate sufficient. Eleven of them are developed and seven are underdeveloped countries. The population of these seven underdeveloped countries constitutes twenty percent of the total population of the underdeveloped countries. The remaining 88 countries are of the opinion that there are no population problems. Another point that needs to be mentioned is that in 84 of 88 countries that think there is no population problem, and in 14 of 18 governments that want the population to increase rapidly, family planning services are not restricted and even supported by central or local governments.

Before concluding my presentation on the world population problem, I would like to make three more points. The first point is why many countries want to reduce their fertility rates but fail to do so. There are two main reasons for this. One is that fertility is an event dependent on socio-economic factors. Unless socio-economic factors change, the fertility rate cannot be expected to decrease easily. However, as I mentioned at the beginning of my speech, this is not a valid reason for every country. In most of the countries, the fact that family planning services are not properly promoted and offered to the public is an important reason. In order for family planning studies to be successful, as I mentioned in an article published this year, family planning services should be offered to the public together with health services. it should be small enough for them to have a close relationship with women; the service should preferably be carried out in homes, not in centers far from where the people live; Midwives and nurses living and working in public should be closely supervised. The aim of supervision should also be support, encouragement and on-the-job training. If these conditions are met, it is possible to affect fertility.

The second point I want to make is that the issue is very politically sensitive. This negatively affects population planning studies. The political aspect of the issue causes political exploitation not only within the country but also at the international level. For example, at the World Population Conference held in Bucharest this year, it was said that there is no population problem in the world, that the main problem is social and economic underdevelopment, or that the main problem is hegemony, colonialism and imperialism, and that the population problem will be solved when these problems are resolved. Those who wanted to divert the World Population Conference from its purpose were Latin America, an Asian and a few European countries with very low fertility and no rapid population growth.

The only thing that is not said at this conference is that the inadequacy of the administrators in the countries that have the population problem but cannot solve it is not mentioned. I think that is the main problem for these countries. If these countries can solve their regime and administration problems, they can solve their population problems as well as their other problems. This is the third point I want to make.

*TRANSLATED BY MURTAZA TARIQ* Murtazatariq4 (talk) 11:09, 27 September 2022 (UTC)