User talk:Patryk gałązka/sandbox

Wu Lien-teh (10 March 1879 – 21 January 1960), also known as Goh Lean Tuck and Ng Leen Tuck in Minnan and Cantonese transliteration respectively, was a Malayan physician renowned for his work in public health and particularly, the Manchurian plague of 1910–11.

Wu was the first medical student of Chinese descent to study at the University of Cambridge. He was also the first Malayan nominated for the Nobel Prize in Physiology or Medicine, in 1935.

Życie i edukacja
Wu urodził się w Penang, jednym z trzech miast Straits Settlements (pozostałe to Malacca i jego stolica Singapur), obecnie jako jedno ze stanów [ [Malezja]]. Straits Settlements stanowiły wówczas część kolonii Wielkiej Brytanii. Jego ojciec był niedawnym imigrantem z Taishan, Chiny i pracował jako złotnik.  < / ref> Chociaż rodzina jego matki wywodzi się z Chin i miała dziedzictwo  Hakka, ona sama była Peranakan w drugim pokoleniu, urodzonym na Malajach.  { {Cite web | url = http: //www.nlb.gov.sg/res ourceguides / wu-lien-teh / | title = Wu Lien Teh 伍连 徳 - Przewodniki po zasobach | date = 26 września 2018 | website = National Library Singapore | language = en-US | access-date = 26 marca 2020}}  Wu miał czterech braci i sześć sióstr. Jego wczesna edukacja odbyła się w Penang Free School.

Wu został przyjęty do Emmanuel College, Cambridge w 1896 roku, po wygraniu Stypendium Królowej. Miał udaną karierę na uniwersytecie, zdobywając praktycznie wszystkie dostępne nagrody i stypendia. Kliniczne lata studiów licencjackich spędził w St Mary's Hospital, Londyn, a następnie kontynuował naukę w Liverpool School of Tropical Medicine (pod kierunkiem Sir Ronald Ross),  Pasteur Institute,  Halle University i Selangor Institute.

Wu wrócił do Straits Settlements w 1903 roku. Po pewnym czasie poślubił Ruth Shu-chiung Huang, której siostra była żoną Lim Boon Keng, lekarza, który promował reformy społeczne i edukacyjne w Singapurze. Siostry były córkami Wong Nai Siong, chińskiego przywódcy rewolucji i wychowawcy, który przeprowadził się w te okolice w latach 1901–1906.

Wu i jego rodzina przeprowadzili się do Chin w 1907 r. Podczas jego pobytu w Chinach zmarła żona Wu i dwóch z ich trzech synów. ożenił się ponownie i miał jeszcze czworo dzieci.

W listopadzie 1931 r., Podczas japońskiej inwazji na Mandżurię, Wu został zatrzymany i przesłuchany przez władze japońskie pod zarzutem bycia chińskim szpiegiem.

W 1937 roku, podczas okupacja większości Chin przez Japonię i odwrotu nacjonalistów, Wu został zmuszony do ucieczki, powracając na południe do Malajów, aby zamieszkać w Ipoh. Jednak zdał sobie sprawę, że spalono jego dom i kolekcję starożytnych chińskich książek medycznych.

W 1943 roku Wu został schwytany przez malajskich lewicowych bojowników o wolność i przetrzymywany jako okup. Następnie władze japońskie prawie oskarżyły go o wspieranie ruchu oporu poprzez zapłacenie okupu, ale był chroniony przez wcześniejsze potraktowanie japońskiego oficera wojskowego.

Kariera
We wrześniu 1903 roku Wu dołączył do Instytutu Badań Medycznych w Kuala Lumpur jako pierwszy student naukowy. Nie było jednak dla niego stanowiska specjalistycznego, ponieważ w tamtych czasach dwupoziomowy system medyczny w brytyjskich koloniach zakładał, że tylko obywatele brytyjscy mogli zajmować najwyższe stanowiska w pełni wykwalifikowanych lekarzy lub specjalistów. Wu spędził wczesną karierę medyczną, badając beri-beri i glisty (Ascarididae), zanim pod koniec 1904 r. Podjął prywatną praktykę w Chulia Street, George Town, Penang. 

Opium
Wu był głośnym komentatorem ówczesnych problemów społecznych. Na początku XX wieku zaprzyjaźnił się z Lim Boonem Kengiem i Song Ong Siang, prawnikiem, który był aktywny w rozwoju społeczeństwa obywatelskiego Singapuru. Dołączył do nich w redagowaniu „The Straits Chinese Magazine”. Wraz z przyjaciółmi Wu założył Stowarzyszenie Anti-Opium Association w Penang. Wiosną 1906 r. Zorganizował ogólnokrajową konferencję antyopium, w której wzięło udział około 3000 osób. Zwróciło to uwagę potężnych sił zaangażowanych w lukratywny handel opium, aw 1907 r., doprowadziło to do poszukiwań, a następnie odkrycia jednej uncji opium w ambulatorium Wu, za co został skazany i ukarany grzywną.

Wu rozpoczął pracę dla chińskiego rządu dynastii Qing w 1907 r. I został zastępcą dyrektora Army Medical College z siedzibą w Tianjin w 1908 r.

Dżuma płucna
Zimą 1910 roku Wu otrzymał instrukcje z Ministerstwa Spraw Zagranicznych cesarskiego sądu Qing w Pekinie, aby udać się do Harbin] ] w celu zbadania nieznanej choroby, która zabiła 99,9% ofiar. To był początek dużej [[plagi płucnej pandemii Mandżurii i Mongolia, która ostatecznie pochłonęła 60 000 istnień ludzkich.

Wu był w stanie przeprowadzić sekcję zwłok (zwykle nie było to akceptowane w Chinach w tamtym czasie) na kobiecie Japończyk, która zmarła na zarazę. Po ustaleniu podczas sekcji zwłok, że dżuma była rozprzestrzeniająca się drogą powietrzną, Wu opracował maskę chirurgiczną, którą widział w użyciu na Zachodzie w bardziej znaczące maski z warstwami gazy i bawełny do filtrowania powietrza. Uważa się, że maska ​​N95 jest potomkiem projektu Wu.

Wu zainicjował kwarantannę, zaaranżował dezynfekcję budynków oraz spalenie i wymianę starego szpitala zarazy. Środkiem, z którego Wu najlepiej zapada w pamięć, było zażądanie cesarskiej sankcji za kremację ofiary dżumy. Nie można było pochować zmarłych, ponieważ ziemia była zamarznięta, a ciała można było pozbyć się tylko przez zanurzenie ich w parafina i spalenie na stosach. Kremacja tych zakażonych ofiar okazała się punktem zwrotnym epidemii; dni po rozpoczęciu kremacji dżuma zaczęła słabnąć iw ciągu kilku miesięcy została wytępiona.

Wu przewodniczył Międzynarodowej Konferencji Plagowej w Mukden (Shenyang) w kwietniu 1911 r., Historycznym wydarzeniu z udziałem naukowców ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii, Francji, Niemiec, Włoch, Austro-Węgier, Holandii, Rosji, Meksyku i Chin. Konferencja odbyła się miejsce ponad trzy tygodnie i prezentacje pokazów d eksperymenty.

Wu przedstawił później artykuł badawczy dotyczący zarazy na Międzynarodowym Kongresie Medycyny w Londynie w sierpniu 1911 roku, który został opublikowany w „The Lancet” w tym samym miesiącu.

Na konferencji dotyczącej zarazy epidemiolodzy Danylo Zabolotny i Anna Tchourilina ogłosili, że ustalili początkową przyczynę wybuchu epidemii u myśliwych świstaka z Tarbagana, którzy zarazili się chorobą od zwierząt. Tarabagan stał się maskotką konferencji. Wu zadał jednak pytanie, dlaczego tradycyjni łowcy świstaków nie doświadczyli wcześniej śmiertelnych epidemii. Później opublikował pracę, w której argumentował, że tradycyjni myśliwi Mongołowie i  Buriaci ustalili praktyki, które zapewniały ich społecznościom bezpieczeństwo, i obwiniał nowszych imigrantów Shandong na ten obszar ( Chuang Guandong ) za stosowanie metod łowieckich polegających na chwytaniu większej liczby chorych zwierząt i zwiększonym ryzyku narażenia.

Późniejsza kariera
W 1912 roku Wu został pierwszym dyrektorem Manchurian Plague Service. Był członkiem założycielem i pierwszym prezesem Chinese Medical Association (1916–1920).

Wu kierował działaniami mającymi na celu zwalczanie pandemii cholery z lat 1920–21 w północno-wschodnich Chinach.

W 1929 roku został mianowany powiernikiem „Nanyang Club” w Penang przez Cheah Cheang Lim, wraz z Wu Lai Hsi, Robert Lim Kho Seng i Lim Chong Eang. „Nanyang Club”, stary dom w Peiping, Chiny, zapewniał wygodne zakwaterowanie dla przyjaciół chińskich z zagranicy.

W latach trzydziestych został pierwszym dyrektorem National Quarantine Service.

Około 1939 roku Wu wrócił do Malajów i kontynuował pracę jako lekarz ogólny w Ipoh.

Wu zebrał darowizny na uruchomienie Biblioteki Perak (obecnie Biblioteka Tun Razak) w Ipoh, bezpłatnej bibliotece publicznej, i przekazał darowizny na rzecz Shanghai City Library i University of Hong Kong.

Wu był mandarynem drugiej rangi  <! - czy to oznacza juren -> i zasiadał w komitetach doradczych Ligi Narodów. Otrzymał nagrody od cara Rosji i prezydenta Francji, a także tytuły honorowe przyznane przez Johns Hopkins University, Peking University, University of Hong Kong i [[University of Tokyo]. ].

Śmierć i upamiętnienie
Wu praktykował medycynę aż do śmierci w wieku 80 lat. Kupił nowy dom w Penang na emeryturę i właśnie ukończył swoją 667-stronicową autobiografię „Plague Fighter, the Autobiography of a Modern Chinese Physician”. 21 stycznia 1960 r. zmarł z powodu udaru w swoim domu w Penang.

Droga nazwana na cześć Wu znajduje się w Ipoh Garden South, dzielnicy mieszkalnej klasy średniej w Ipoh. W Penang, w pobliżu Penang Free School znajduje się dzielnica mieszkalna o nazwie Taman Wu Lien Teh. W tej szkole jego alma mater, jego imieniem nazwano dom. Istnieje Towarzystwo Dr Wu Lien-teh, Penang.

Kolekcja Wu Lien-teh, która obejmuje 20 000 książek, została przekazana przez Wu Uniwersytetowi Nanyang, który później stał się częścią National University of Singapore.

W Art Museum na University of Malaya znajduje się kolekcja obrazów Wu.

W 1995 roku córka Wu, dr Yu-lin Wu, opublikowała książkę o swoim ojcu „Wspomnienia dr Wu Lien-teh, wojownika zarazy”.

W 2015 r. Otwarto Instytut Wu Lien-Teh w Harbin Medical University. W 2019 roku „The Lancet” ogłosił coroczną nagrodę Wakley-Wu Lien Teh na cześć Wu i redaktor założycielski publikacji Thomas Wakley.

Dr Wu Lien-teh jest uważany za pierwszą osobę, która zmodernizowała chińskie usługi medyczne i edukację medyczną. Na Harbin Medical University jego brązowe posągi upamiętniają jego wkład w zdrowie publiczne, profilaktykę i edukację medyczną.

Podczas Wybuch choroby koronawirusowej w 2019 r. Kilku uczonych argumentowało, że prace Wu mają współczesne znaczenie w dziedzinie epidemiologii.

W 2020 roku Dr Yvonne Ho zidentyfikował i połączył 22 znanych potomków medycznych i naukowych dr Wu Lien-Teh, mieszkających w 14 różnych miastach świat. W maju 2020 r., podczas pandemii COVID-19, zorganizowała spotkanie inauguracyjne tych potomków za pośrednictwem wideokonferencji. To był pierwszy raz, kiedy wszyscy mieli okazję poznać innych.

W lipcu 2020 r. Po raz pierwszy opublikowano wspólny artykuł niektórych z tych medycznych i naukowych potomków, aby upamiętnić i uhonorować całokształt pracy doktora Wu w dziedzinie zdrowia publicznego.

W sierpniu 2020 r. Druga grupa jego medycznych i naukowych potomków opublikowała drugi wspólny artykuł ku czci dr Wu.

We wrześniu 2020 r. Opublikowano trzeci wspólny artykuł w języku chińskim.

Uwagi
Są pewne rzeczy do przetłumaczenia.

Dalsze czytanie

 * Wu Lien-Teh, 1959. Plague Fighter: The Autobiography of a Modern Chinese Physician. Cambridge. (Przedruk: Areca Books.2014)
 * Yang, S. 1988. Dr Wu Lien-teh i narodowa morska służba kwarantanny Chin w latach trzydziestych XX wieku. Zhonghua Yi Shi Za Zhi 18: 29–32.
 * Wu Yu-Lin. 1995. Wspomnienia Dr. Wu Lien-Teh: Plague Fighter. World Scientific Pub Co Inc.
 * Flohr, Carsten. 1996. Zwalczający dżumę: Wu Lien-teh i początek chińskiego systemu opieki zdrowotnej. Annals of Science 53: 361–80
 * Gamsa, Mark. 2006. Epidemia dżumy płucnej w Mandżurii 1910–1911. Przeszłość i teraźniejszość 190: 147-183
 * Lewis H. Mates, „Lien-Teh, Wu”, w: Douglas Davies with Lewis H. Mates (red.), Encyclopedia of Cremation (Ashgate, 2005): 300–301. Lien-Teh, Wu
 * Archiwum Penang Free School PFS Online