User talk:Pranalinahvkar

सामाजिक लेख सण उत्स्व हे भारतीयांच्या सामाजिक जीवनाचे एक अविभाज्य अंग आहे. आपण भारतीय उत्स्वप्रिय आहोत. आपल्या सण-उत्स्वांचे सर्वसाधारणपणे तीन प्रकारांत वर्गीकरण करता येईल-धार्मिक, सामाजिक आणि राष्ट्रीय. धार्मिक सणांद्वारा व्यक्तीची मानसिक, आध्यात्मिक व नैतिक उन्नती साधली जाते. जीवनातील कर्तव्यांचे, त्यागाचे, दानाचे महत्त्व् तिच्या मनावर बिंबवले जाते. पराक्रमाचे, कर्तृत्वाचे पाठ दिले जातात. चांगली मूल्ये रुजवली जातात. समाजातील भिन्न् भिन्न् घटकांची एकत्र येण्याच्या दृष्टीने सामाजिक सण साजरे केले जातात. मंगळाबगौर, संक्रांत, हळदीकुंकू, दसरा, रंगपंचगी यांसारख्या सणांच्या दिवशी स्त्री-पुरुष एकत्र येतात, त्यामुळे एकमेकांबद्दलची आपुलकी वाढते. पपेटी, ईद, दिवाळी, नाताळ यांसारख्या विविधधर्मी सणांच्या वेळी परस्परांना शुभेच्छा व्यक्त् करून परस्परांतील जवळीक अधिकच दृढ करण्याची संधी लाभते. माणरामाणसांमधील जिव्हाळा, बंधुभाव वाढीस लागावा, श्रद्धांची जपणूक व्हावी यासाठी फार पूर्वीपासूनच सण-उत्स्व साजरे केले जातात. पारतंत्र्याच्या काळात लोकमान्य टिळकांनी लोकजागृतीसाठी शिवजयंती व गणेशोत्स्व यांसारखे उत्स्व सार्वजनिक स्वरूपात सुरू केले. स्वातंत्र्योत्त्र काळात अनेक थोर नेत्यांच्या जयंत्या व पुण्यतिथ्याही साजऱ्या केल्या जात आहेत. आज सण आणि उत्सवांचे हे प्राचीन स्वरूप बदलत चालले आहे. त्यांतील मूळ तत्त्व् बाजूला राहून त्याची जागा अंधश्रद्धेने आणि अवडंबराने घेतलेली आहे. आज सण म्हणजे नवीन पोशाख करणे, गोडधोड खाणे, कामाला, कर्तृव्याला सुट्टी देऊन आराम करणे अशी बऱ्याचशा लोकांची धारणा झाली आहे. सार्वजनिक उत्स्व म्हणजेच वर्गणी गोळा करून एखादा बोलपट दाखवणे, आजूबाजूच्या लोकांना होणाऱ्या त्रासाचा विचार न करता दिवसरात्र मोठ्याने ध्व्निक्षेपक लावून अत्यंत हिडीस स्वरूपात नृत्य-गायनाचा हैदोस घालणे, अशा कल्पना रूढ झाल्या आहेत. वास्तविक, आपले खरे महत्त्वाचे सण म्हणजे राष्ट्रीय सण ! १५ ऑगस्ट हा स्वातंत्र्यदिन, २६ जानेवारी हा प्रजासत्ताक दिन, हे आपले सर्वांत मोठे राष्ट्रीय सण होते या दोन सणांचा उत्स्व आसेतुहिमाचल मोठ्या उत्याहाने साजरा होतो भारतीयांच्या विविधतेतील एकतेचे दर्शन या दिवशी घडते यखेरीज थोर भारतीय वीरपुरुषांच्या व राष्ट्रनेत्यांच्या जयंत्या आणि पुण्यतिथी हे देखील राष्ट्रीय पातळीवरचे उत्सवाचे, उद्धबोधनाचे दिवस म्हणून साजरे होतात. आज नव्या पिढीतील अनेकजण या नव्या दृष्टिकोनातून सण-उत्सवांचा विचार करू लागले आहेत. शक्ती आणि पैसा विधायक कार्याकडे वळवण्याचा त्यांचा प्रयत्न् आहे. एका युवा संघटनेने चळवळ उभारून गणेशोत्स्वात निरनिराळ्या मंडळांकडून जमा होणाऱ्या रकमेतून दहा टक्के रक्क्म सामाजिक कार्यासाठी काढून ठेवायचे आवाहन केले. या योजनेला प्रतिसादही चांगला मिळाला. गणेशकवसर्जनाच्या वेळी रेकॉर्डऐवजी विविध शाळांची लेझीम पथके तयार करावीत. होळीसारख्या उत्स्वात झाडे तोडून जाळण्याऐवजी वृक्षारोपण मोहीम हाती घ्यावी. अशा तऱ्हेने प्रत्येक सण आणि उत्स्व साजरा करण्याच्या दृष्टिकोनात उत्क्रांती झाली; तरच कोणताही सण अथवा उत्स्व खऱ्या अर्थाने साजरा होईल.