User talk:Shahanehak

Սիրիա-ամերիկյան հարաբերությունները (1989-1996թթ.) և Սիրիայի մասնակցությունը խաղաղության գործընթացինItalic text

1988թ. սկսած Դամասկոսը ուղիներ էր փնտրում Միացյալ Նահանգների հետ մերձեցման համար: Մասնավորապես, 1989թ. Ջորջ Բուշի ԱՄՆ-ի նախագահ ընտրությամբ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերջինս ընտրվել էր առանց «հրեա քվեարկողների» աջակցության, սիրիացիները սկսեցին հույս փայփայել, որ ԱՄՆ-ն «որպես միջազգային անվտանգության և խաղաղության համար պատասխանատու գերտերություն, պետք է հրաժարվի սիոնիստական մտածելակերպից և վերջ դնի սիոնիստական վտանգին, ստիպելով սիոնիստ թշնամուն դուրս բերել զորքերը գրաված տարածքներից և իրագործել միջազգային որոշումները`տարածաշրջանում արդար ու համապարփակ խաղաղություն հաստատելու նպատակով»: Բուշն ու պետքարտուղար Բեյքերը քննադատում էին Իսրայելի քաղաքականությունը գրաված արաբական տարածքներում, պահանջելով Իսրայելից կարգավորել Արաբա-իսրայելյան հակամարտությունը ՄԱԿ-ի 242 և 338 բանաձևերի համաձայն, խաղաղություն`տարածքների վերադարձի դիմաց սխեմայով : Միևնույն ժամանակ Միացյալ Նահանգները հավաստիացնում էին Սիրիային բոլոր ճակատներում, ներառյալ Գոլաններում, համապարփակ կարգավորման հասնելու իր մտադրության մասին: Սիրիան իր հերթին, 1989թ. ընթացքում, որդեգրելով ավելի ճկուն դիրքորոշում, աջակցություն հայտնեց ՄԱԿ-ի վերոհիշյալ բանաձևերին և աստիճանաբար սկսեց Եգիպտոսի հետ մերձեցմանն ուղղված քայլեր նախաձեռնել: 1988թ. դեկտեմբերին, տասնամյա հակաեգիպտական քարոզչությունից հետո, Ասադը հրապայնականորեն հայտարարեց, որ ընդունում է Եգիպտոսի կարևորությունը և որ սիրիա-եգիպտական համագործակցությունը մշտապես համապատասխանել է արաբական աշխարհի ընդհանուր շահերին: 1989թ. մայիսին Իսրայելը ներկայացրեց նոր խաղաղության նախաձեռնություն: Խորհրդային Միության փլուզումը և Պարսից Ծոցի պատերազմը փոփոխություններ կատարեցին Մերձավոր Արևելքի հիմանկան քաղաքական դիրքորոշման մեջ, կոչ անելով արաբական աշխարհին փոխել իր հայացքը Իսրայելի հանդեպ և մտնել բանակցությունների մեջ, որպեսզի կառուցվի նոր ապագա Մերձավոր Արևելքի համար : 1989թ. մայիսին Սիրիան այլևս չէր ընդդիմանում Եգիպտոսի վերաանդամակցմանը Արաբական Լիգային: 1989թ. դեկտեմբերի կեսերին վերականգնվեցին օդային թռիչքները Կահիրեի և Դամասկոսի միջև, իսկ երկու շաբաթ անց վերականգնվեցին դիվանագիտական հարաբերությունները երկու երկրների միջև: 1990թ. հուլիսին Ասադը 13 տարվա ընդմիջումից հետո առաջին պաշտոնական այցելությունը կատարեց Եգիպտոս և Կահիրեից մեկնելուց առաջ հայտարարեց. «Մենք պատրաստ ենք միանալ խաղաղության գործընթացին, մենք ընդունում ենք ՄԱԿ-ի 242 և 338 բանաձևերը և շարունակում կոչ անել արդար և համապարփակ խաղաղության հաստատմանը» : Սառը պատերազմի ավարտի հետևանքով Սիրաիայի արտաքին քաղաքականության մեջ կատարված վերոհիշյալ հիմնարար փոփոխությունը նպատակ ուներ ոչ միայն բարելավել երկրի տարածաշրջանային դիրքերն, այլև ընդհանուր ճակատ ստեղծել Եգիպտոսի հետ հակազդելու Իսրայելի մերժողական կեցվածքի և պաղեստինցիների ու Հորդանանի հետ առանձին գործարք կնքելու նրա ձգտման դեմ: Այդ պատճառով Դամասկոսը շարունակաբար հայտնում էր արաբա-իսրայելյան հակամարտությունը խաղաղ ճանապարհներով լուծելու իր պատրաստակամության մասին: 1990թ. սկզբին Ասադը ԱՄՆ նախագահին փոխանցեց Իսրայելի հետ որոշակի պայմանների վրա բանակցելու իր համաձայնությունը : Դամասկոսի հայտարարությունները հիմանականում ուղղված էին Բուշի վարչակարգին, որպես միակ ուժի, որն ի վիճակի էր համոզել Իսրայելին բանակցել համապարփակ կարգավորման շուրջ , դուրս բերել իր զորքերը Գոլաններից, տնտեսական աջակցություն ցուցաբերել Սիրիային, վերջինիս հանելով ահաբեկչությանն աջակցող երկրների ցուցակից: Գլոբալ և տարածաշրջանային փոփոխությունները ավելի շատ ծանր հետևանքներ ունեցան Դամասկոսի, քան Թել- Ավիվի համար: Եթե Սիրիային ցուցաբերվող խորհրդային ռազմական, քաղաքական և դիվանագիտական աջակցությունը նվազեց, ապա Իսրայելի նկատմամբ միջազգային հովանավորությունը ոչ միայն շարունակվեց, այլև աճեց: 1990-ակնների սկզբին ռազմավարական տեսակետից Իսրայելի դիրքերն ավելի ամուր էին, քան Սիրիայինը: Պատահմամբ և անսպասելիորեն ստեղծված կացությունից դուրս գալ և առաջխաղացում արձանագրել սիրիա-ամերիկյան հարաբերություններում Ասադին անուղղակի կերպով օգնեց մի անձ, որը տարիներ շարունակ նրա հակառակորդն էր հանդիսանում`Սադամ Հուսեյնը: 1991թ. հունվարին Իրաքը ներխուժեց Քուվեյթ: Պարսից Ծոցի ճգնաժամը չափազանց շահութաբեր եղավ Դամասկոսի համար ոչ միայն տնտեսական, այլև մջազգային դիրքերը բարելավելու առումով: Եդիպտոսի և Սաուդյան Արաբիայի հետ միացումն ընդդեմ Իրաքի վերջ դրեց Սիրիայի մեկուսացմանը արաբական աշխարհում և միջազգային ասպարեզում: Պետք է նկատի ունենալ, որ հակասադդամական դաշինքին միանալու մասին որոշումն այդքան էլ հեշտ չտրվեց Ասադին: ԱՄՆ-ի Ազգային Անվտանգության Խորհորդի անդամ Ռիչարդ Հաասը, որը ներգրավված էր արաբական երկրների հետ հակասադդամական կոալիցիա ստեղծելու աշխատանքներում, նշում է, որ սկզբնական շրջանում սիրիացիները պահանջում էին խուսափել երկակի ստանդարտներից: Այսինքն, Դամասկոսը պնդում էր, որ եթե «բոլորս ընդունում ենք Ծոցի պատերազմի հետ կապված ՄԱԿ-ի բանաձևերը, ապա պետք է իրագործենք նաև արաբա-իսրայելյան հակամարտության վերաբերյալ ընդունված բոլոր որոշումները» : 1990թ. սեպտեմբերին և 1991թ. հունվարին պետքարտուղար Բեյքրին այցելեց Դամասկոս`հակասադդամական կոալիցիային Սիրիային մասնակցությունն ապահովելու նպատակով: Իրաքի դեմ միջազգային դաշինքին միանալու համար Դամասկոսին անհրաժեշտ էր վստահեցում ստանալ Վաշինգտոնից այն մասին, որ միանալու դեպքում պատերազմից հետո արաբա-իսրայելյան հակամարտությունն իր արդար լուծումը կգտնի ՄԱԿ-ի որոշումների հիման վրա: 1990թ. նոյեմբերի 23-ին Բուշը Սաուդյան Արաբիայից վերադարձի ճանապարհին կանգ առավ Ժնևում և հանդիպում ունեցավ Ասադի հետ: Հանդիպման ընթացքում Բուշը հավաստիացրեց Ասադին. «Սադդամի հարցերը լուծելուց և Քուվեյթի ազատագրումից հետո ես խոսք եմ տալիս, որ Միացյալ Նահանգները կխթանի խաղաղության գործընթացն արդար ու վճռական ձևով»: Ասադը համաձայնվեց միանալ դաշինքին միայն մեկ պայմանով, որ Իսրայելը չմասնակցի պատերազմին : 1991թ. Սիրիայի մասնակցությունը հակաիրաքյան կոալիցիային թույլ տվեց ավելի ամրապնդել հարաբերությունները Վաշինգտոնի հետ: Սակայն սիրիա-իսրայելյան հակամարտության խաղաղ կարգավորման հարցում Սիրիան և ԱՄՆ չկարողացան համաձայնության գալ : 1991թ. հոկտեմբերին Սիրիական պատվիրակությունը մասնակցեց Միջազգային կոնֆերանսին Մադրիդում, որը նվիրված էր խաղաղ բանակցություններ անցկացնելուն: Արդյունքում տեղի ունեցան երկկողմանի բանակցություններ Իսրայելի և Սիրիայի, Լիբանանի, Հորդանանի և պաղեստինցիների միջև, ինչպես նաև բազմակողմանի բանակցություններ տարածաշրջանային խնդիրների շուրջ: Այդ բանակցությունները ավատվեցին խաղաղ պայմանագրի ստորագրմամբ Իսրայելի և Հորդանանի միջև 1994թ. հոկտեմբերի 26-ին և պաղեստինցիների հետ մի շարք համաձայանագրերի ստորագրումով : Մդրիդում կայացած համաժողովը նոր ճանապարհ հարթեց և հիմք դրեց տարածաշրջանում հետագա պատմական իրադարձություններ համար: Այն կարևոր քաղաքական նշանակություն ունեցավ, քանի որ առաջին անգամ հակամարտող կողմերը նստեցին բանակցությունների սեղանի շուրջ: Առաջին անգամ միջազգային համաժողովին մասնակցեցին նաև պաղեստինցիները և ելույթ ունեցան իրենց սեփական անունից: Համաժողովի ամենաէական արդյունքներից մեկը եղավ այն, որ կողմերը համաձայնեցին շարունակել բանակցային գործընթացը: Ծոցի պատերազմից հետո փոփողությունների ենթարկվեց ամերիկյան քաղաքականությունը Մերձավոր Արևելքում: Նա երկու հիմնական նպատակ էր հետապնդում: Առաջին, Վաշինգտոնը ձգտում էր կանխել մերձավորարևելյան նավթի վրա միանձնյա հսկողություն ունեցող «տարածաշրջանային գերտերության» ի հայտ գալը: Երկրորդ, ԱՄՆ-ն կենտրոնացրեց իր ջանքերը խաղաղության գործընթացի վրա`Իսրայելի և արաբական երկրների միջև անվտանգության և համագործակցության մասին համաձայանագրեր ստորագրելու նպատակով: Սակայն այս անգամ խաղաղության գործընթացում Սիրիան ոչ միայն չանտեսվեց Վաշինգտոնի կողմից, այլև համարվեց ամենակարևոր մասնակկիցներից մեկը: Խաղաղության գործընթացն ակտիվացնելու նպատակով 1991թ. ընթացքում ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Բեյքերը 8 այցելություն կատարեց Մերձավոր Արևելք, որոնց ընթացքում նա պորձեց համոզել հակամարտող կողմերին նստել բանակցություների սեղանի շուրջ, միջազգային համաժողովի հովանու ներքո: Բեյքերը համոզված էր, խաղաղության գործընթացի համար համաժողովին սիրիական ներկայության ապահովումը կենսական նշանակություն ունի: Մադրիդի համաժողովից հետո սիրիացիների և իսրայելցիների միջև առաջին հանդիպումը կայացավ Վաշինգտոնում 1992թ. օգոստոսի 24-ին: Սիրիական պատվիրակությունը գլխավորում էր դեսպան Մուվաֆիղ ալ-Ալլաֆը, իսկ իսրայելյանը`արաբական պատմության մասնագետ և Ռաբինի ընկեր Իտամար Ռաբինովիչը: Բանակցություններ առաջին օրը Ռաբինովիչը ասաց, որ Իսրայելի կառավարությունն ընդունում է ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի 242 բանաձևի բոլոր դրույթները Սիրիայի հետ բանակցություններում: Այս հայտարարությունը նշանակում էր Իսրայելի դիրքորոշման սկզբունքային փոփոխություն: Այսպիսօվ եթե Շամիրի կառավարությունը ժխտում էր Գոլանների վերադարձը խաղաղության դիմաց սկզբունքը, ապա Ռաբինի կառավարությունը ընդունեց այն: 1992թ. նոյեմբերին Միացյալ նահանգնեի նախագահ ընտրվեց Բիլ Քլինթոնը: Եթե Ասադը բարյացակամ էր համարում Բուշի վարշակազմը և Սիրիայի նկատամբ նրա վարած քաղաքականությունը, ապա Քլինթոնի ընտրությունը նրա համար մտահոգության տեղիք տվեց Դամասկոսին, մասնավորապես այն պատճառով, որ Քլինթոնն ընտրվել էր հիմանականում ամերիկյան հրեաների օժանդակության շնորհիվ և հայտնի է որպես ժողովրդական Իսրայելի պաշտպան : Պետք է նշել, որ սիրիա-իսրայելյան բանակցությունների վրա որոշակիորեն ազդում էին զուգաահեռ ընթացող պաղեստինա-իսրայելյան բանակցությունները: Սիրիային ձեռնտու չէր, որ նախքան Իսրայելի հետ համաձայնությանը գալը, վերջինս պաղեստինցիների հետ համաձայանգիր ստորագրեր: 1992թ. Ասադը հրապարակայնորեն խոսեց իր խնդրի չափի մասին`ասելով. «Արաբները պարտվեցին, իսկ իսրայելցիները հաղթեցին քաղաքականապես, տնտեսապես և ռազմական առումով, այսպիսով կարելի է ենթադրել, որ այն ինչ պատահել է նախապես պլանավորվել է Իսրայելի կողմից» : Սիրիայի և Իսրայելի միջև բանակցությունների հաջորդ փուլը սկսվեց 1993թ. ապրիլի 27-ին Վաշինգտոնում, սակայն հետագա երկու հանդիպումներում կողմերը նույնպես անկարող գտնվեցին հարթել սկզբունքային տարաձայնությունները: Իսրայելյան կողմը շարունակում էր պահանջել սիրիական կողմից լիակատար խաղաղություն, Իսրայելի անվտանգության ապահովման անհրաժեշտության ճանաչումն, ինչպես նաև Ասադի կողմից հրապարակային ելույթներ`Սիրիայում ու Իսրայելում հանրային կարծիքը խաղաղության հաստատմանը նախապատրաստելու նպատակով: Իսրայելյան բանակցողները պահանջում էին նաև հստակեցնել համապարփակ արաբա-իսրայելյան կարգավորման միջև կապը: Միայն դրանից հետո իսրայելյան կողմը պատրաստ էր քննարկել Գոլաններից դուրսբերման հարցը: Սիրիական պատվիրակությունը շարունակում էր պնդել 1967թ. գրավված բոլոր արաբական տարածքներից իսրայելյան ուժերի դուսբերման վրա`Իսրայելի և արաբների միջև լիակար խաղաղություն հաստատելու դիմաց, առանց ճշտելու այդ խաղաղության իմաստը: Այսպիսով, սիրիա-իսրայելյան բանակցությունները մտան փակուղի: 1993թ. օգոստոսի 4-ին ԱՄՆ նոր պետքարտուղար Քրիստոֆերը մեկնեց տարածաշրջան, փորձելով ելք գտնել ստեղծված իրավիճակից: Ռաբինի հետ ունեցած հանդիպման ընթացքում վերջինս անսպասելիորեն խնդրեց պետքարտուղարից Դամասկոսում Ասադի հետ հանդիպման ընթացքում նրանից հստակ պատասխան ստանալ այն հարցի վերաբերյալ, թե արդյոք սիրիական կողմը պատրաստ է խաղաղություն հաստատել իսրայելյան զորքերը Գոլաններից դուրս բերելու դեպքում: Ռաբինը հետևյալ կերպ էր բացատրում այդ հարցի կարևորությունը. «Եթե Ասադը մտադիր է սիրիա-իսրայելյան համաայնագիր ստորագրել, ապա դրան կհետևի փոքր պաղեստինա-իսրայելյան համաձայանագիրը: Եթե Ասադի պատասխանը լինի բացասական, ապա այդ դեպքում կստորագրվի միայն ընդարձակ պաղեստինա-իսրայելյան համաձայանագիրը»:Հաջորդ օրը Քրիսթոֆերը մեկնեց Սիրիա`Ասադի հետ հարցը քննարկելու նպատակով: Ասադը պատասխանեց `«Այո, սակայն...» : Սակայնը վերաբերում էր դուսբերման գործընթացի ժամկետներին`Ռաբինը առաջարկում էր 5 տարի, իսկ Ասադը`6 ամիս: Անհամաձայնություն կար նաև անվատանգությունն ապահովող միջոցառումների վերաբերյալ`Ռաբինը պնդում էր հավասարազոր անվտանգության միջոցառումների վրա, իսկ Ասադը սահմանի երկու կողմերում հավասարության սկզբունքի, որն անընդունելի էր Ռաբինի համար, քանի որ դա կնշանակեր իսրայելյան ուեժերի ետ քաշումը Գալիլեյի սահմանային շրջանի համարյա կեսից: Ասադը նաև մերժում էր Իսրայելի հետ հարաբերությունների բարելավումը նախքան Գոլաններից զորքերի դուրսբերումը: Հիասթափված լինելով Ասադի նման պատասխանով, Ռաբինը որոշեց ժամանակավորապես դադարեցնել սիրիացիների հետ բանակցությունները և կենտրոնանալ իսրայելա-պաղեստինյան համաձայանագրի վրա: 1993թ. սեպտեմբերի 9-ին, տեղի ունեցած երկարատև բանակցությունների արդյունքում, Իսրայելի վարչապետ Ռաբինն ու ՊԱԿ-ի ղեկավար Արաֆաթը նամակներ փոխանակեցին, որոնցով պաշտոնապես ճանաչեցին միմյանց: Իսկ չորս օր անց Սպիտակ Տանը տեղի ունեցավ «Սկզբունքների մասին» հայտարարագրի ստորագրման պաշտոնական արարողությունը: ՊԱԿ-Իսրայել համաձայնագրի կնքումը մարտավարակաան առումով Ասադին դրեց ավելիխոցելի վիճակում, էլ ավելի ուժեղացնելով կասկածը Իսրայելի իրական նպատակների վերաբերյալ: Ստեղծված իրավիճակում պաղեստինյան, ինչպես նաև հորդանանյան ճակատներում առաջանալու պատրվակով, Ռաբինը ճնշման նար միջոց ձեռքբերեց Ասադի վրա`զիջումներ կորզելու նպատակով: Քաղաքական օժանդակություն ստանալու Ասադի միակ հույսը ԱՄՆ նախագահ Քլինթոնն էր: Սակայն Քլինթոնը, զբաղված լինելով Բոսնիայի և Սոմալիի խնդիրներով, հրաժարվեց ոչ միայն պարտադրել Ռաբինին ճանաչել Գոլաններում սիրիական իրավասությունները, այլև որևէ պարտավորություն վերցնել Գոլաններից իսրայելյան զորքերի ամբողջական դուրսբերման հարցում: Այսպիսով Քլինթոնը շարունակաբար պահանջում էր Ասադից վերսկսել բանակցությունները Իսրայելի հետ և հնարավորություն տալ վերջինիս իրագործել ՊԱԿ-ի հետ իր համաձայնագիրը: Միևնույն ժամանակ, Քլինթոնը սիրիա-իսրայելյան համաձայանագրի նկատմամբ իր շահագրգռվածությունը ցուցաբերոլու նպատակով, 1993թ. հոկտեմբերին Վաշինգտոնում հանդիպեց Սիրիայի արտաքին գործերի նախարար Շարաային, իսկ նոյեմբերի կեսերին`Ռաբինին, մի քանի անգամ հեռաձայնային խոսակցություն ունեցավ Ասադի հետ, ինչպս նաև ձեռնամուխ եղավ Ժնևում 1994թ. հունվարին Ասադի հետ հանդիպման նախապատրաստմանը: 1994թ. հունվարի 16-ին հանդիպելով Քլինթոնին Ժնևում ասադն առաջին անգամ պաշտոնապես հայտարարեց, «որ մտադիր է խաղաղության հասնել» Իսրայելի հետ: Բանակցություններից հետո տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ընթացքում, հաստատելու համար իր մտադրությունների լրջությունը խաղաղություն հաստատելու վերաբերյալ, Ասադը նշեց, որ ինքը ցանկանում է հաստատել իրական խաղաղություն, որն ի վիճակի կլինի գոյատևել: 1994թ. հունվար-փետրվար ամիսների ընթացքում բանակցությունները շարունակվեցին Վաշինգտոնում, հիմնականում երկու երկրների դեսպանների մակարդակով, ուր սիրիացիները քննդատում էին իսրայելյան կողմին Գոլաններից դուրսբերման հարցը համաժողովրդական քվեարկության դնելու մտադրության համար, իսկ վերջիններս պահանջում էին սիրիացիներից հստակեցնել խաղաղության և հարաբերությունների հաստատման սկզբունքները : 1994թ. սեպտեմբերի 10-ին, Ասադը Սիրիայի խորհրդարանում իր ելույթի ժամանակ նշեց, որ ամենայն վճռականությամբ պահանջելու է իսրայելյան զորքերի ամբողջական դուրս բերումը Գոլանի բարձրունքներից: Ասադի կարծիքով, չնայած գոյություն ունեցող դժվարություններին և այդ հարցում առաջընթացի բացակայությանը, որոշակի հույս կա, որ խաղաղությունը կարող է վերջապես իրականություն դառնալ: Դրանից մեկ շաբաթ առաջ Ռաբինը առաջարկել էր բարձրունքներից զորքերի մասնակի դուրսբերման գաղափարը`հարաբերությունների կարգավորման եռամյա փորձնական շրջանի դիմաց: Սակայն Սիրիան շարունակում էր պնդել իսրայելյան ուժերի ամբողջական դուրսբերման վրա: Թեև Միացալ Նահանգները համոզված էին, որ Դամասկոսը Գոլանների վերադարձի դիմաց պատրաստ է խաղաղություն հաստատել Իսրայելի հետ, այնուամենայնիվ, ինչպես Քլինթոնը, այնպես էլ Քրիստոֆերը ձեռնպահ էին մնում գոլաններից դուրսբերման հարցում Ռաբինի վրա ճնշում գործադրելուց: Գոլանի բարձրունքների վրա ամերիկյան ռազմական ներկայության գաղափարը քննարկելու նպատակով 1994թ. նոյեմբերի վերջին Ռաբինն այցելեց Վաշինգտոն: ԱՄՆ նախագահի հետ հանդիպման ընթացքում Ռաբինը հայտնեց իր այն համոզմունքը, որ ամերիկյան ռազմական ներկայությունը Գոլաններում արաբա-իսրայելյան խաղաղության հաստատման համար կարևորագույն պայման է հանդիսանում: Նա շեշտեց նաև Իսրայելի և ընդհանրապես ամբողջ տարածաշրջանի համար անցանկալի հնարավոր հետևանքները`Գոլաններում սահմանապակ ուժերի տեղակայման նկատմամբ ԱՄՆ-ի մերժողական կեցվածքի դեպքում: 1995թ. առաջին կիսամյակում ընդհանուր առմամբ սիրիա-իսրայելյան երկկողմ շփումները շարունակվեցին: 1995թ. նոյեմբերի 4-ին ռաբինի սպանությունը խոր ցասում առաջացրեց ողջ աշխարհում: Այն կարծես թե հարցականի տակ դրեց նաև վերջին տարիների ընթացքում սիրիա-իսրայելյան բանակցությունների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածությունները: Ռաբինի մահից հետո նրան փոխարինեց Պերեսը, որն իր նախորդի պես զբաղեցրեց պաշտպանության նախարարի պաշտոնը: Ռաբինի թաղման արարողությունից անմիջապես հետո Պերեսը առանձնազրույց ունեցավ Քլինթոնի հետ: Միայն այդ հանդիպման ընթացքում Պերեսը հասկացավ, թե որքանով է առաջացել Ռաբինը սիրիացիների հետ բանակցություններում: Նա բնավ տեղյակ չէր այն մասին, որ Ռաբինը համաձայնվել է դուրս բերել զորքերըԳոլաններից մինչև 1967թ. հունիսի 4-ի գիծը, հարաբերությունները կարգավորելու, դուրսբերման ժամկետը 5 տարի սահմանելու, ինչպես նաև հավասարազոր անվտանգության միջոցառումներ իրականացնելու դեպքում: Այնուամենայնիվ Պերեսը հայտնեց Քլինթոնին,որ ինքը կիրականացնի այն բոլոր պայմանավորվածությունները, որոնք ձեռք էին բերվել Ռաբինի օրոք: 1995թ. նոյեմբերի 19-ին ամերիկյան բանագնաց Ռոսսը կրկին ժամանանեց իսրայել, Պերեսին սիրիա-իսրայելյան բանակցությունների վերաբերյալ ամբողջական տեղեկություններ հաղորդելու նպատակով: պերեսը տեղեկացրեց Ռոսսին, որ ինքը պատրաստ է համաձայանագիր ստորագրել Սիրիայի հետ: Նա ավելացրեց նաև, որ եթե իրենք համաձայնության գան Ասադի հետ, ապա պետք է հանդիպեն նաև բոլոր արաբական ղեկավարների հետ և հայտարարեն, որ արաբա-իսրայելյան հակամարտությունը ավարտված է: Դրանից հետո միայն հնարավոր կլինի համապարփակ համաձայնագիր ստորագրել Մերձավոր Արևելքում պատերազմի ավարտի մասին: Ռաբինի մահից հետո առաջին սիրիա-իսրայելյան հանդիպումը կայացավ 1995թ. դեկտեմբերի 27-ին: սիրիական կողմը ներկայացրեց հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ երեք կետ, որոնցով նախատեսվում էր դեսպանությունների բաում երկու երկրներում, իսրայելյան ապրանքների առևտրի վրա դրված արգելքի վերացում և Սիրաիայի տարածքով Թուրքիա զբոսաշրջիկների ճամփորդության արտոնում: Իսրայելի պատվիրակությունն իր հերթին ներկայացրեց հարաբերությունների կարգավորման ուղղությամբ 18 կետից բաղկացած ցուցակ, որն ընդգրկում էր Իսրայելի և Սիրիայի սահմանների բացումը զբոսաշրջիկների համար, երկու երկրների միջև ազատ առևտրի հաստատում և այլն: Հանդիպման արդյունքում կողմերը համաձայնվեցին կարգավորման 11 կետերի վերաբերյալ : Այդ հանդիպմանը հաջորդեց երկու երկրների անվտանգության բնագավառում փորձագետների բանակցություննեը, որոնք տեղի ունեցան նույնպես Վաշինգտոնում, 1996թ. հունվարի 24-ին : Կարճատև ընդմիջումից հետո բանակցությունները նորից վերսկսվեցին, սակայն Համասի կողմից Երուսաղեմում ահաբեկչական գործողությունից հետո, որի արդյունքում մեծ թվով իսրայելցիներ զոհվեցին և վիրավորվեցին, իսրայելյան պատվիրակությունը ընդհատեց բանակցությունները և վերադառձավ Թել-Ավիվ: Պերեսն այլևս «տրամադրություն չունենալով խաղաղության բանակցություններ վարել», վաղաժամկետ ընտրություններ նշանակեց: 1996թ. մայիսի 29-ին Իսրայելում իշխանության եկավ Բենյամին Նեթանյահուն: Այսպիսով, սիրիա-իսրայելյան բանակցություններն ավարտվեցին որևէ գործնական արդյունք չտալով: Այդ տարիներին բանակցության գործընթացը միայն մոտեցրեց Իսրայելին և Սիրիային համաձայնագրի ստորագրմանը, աստիճանաբար հարթելով երկու երկրների միջև եղած հիմնական տարաձայնությունները: պետք է նշել, որ Սիրիան և Իսրայելն իրենց գոյության ընթացքում երբևիցե այդքան մոտ չեն եղել խաղաղության հաստատմանը: Սակայն այն չիրականացավ և անգամ բանակցությունների ընթացքում ձեռքբերված բոլոր համաձայնությունները ի չիք դարձան Իսրայելում Նեթանյահուի ընտրվելուց հետո, որը մերժելով հակամարտության կարգավորման նախկին`«խաղաղություն հողերի դիմաց» տարբերակը, առաջ քաշեց «անվտանգ խաղաղության» սկզբունքը, բացարձակ անհնարին համարելով Գոլանների վերադարձը: Դեռ ավելին, Վաշինգտոն կատարած իր առաջին այցելության ընթացքում Նեթանյահուն փորձեց համոզել Քլինթոնին ընդհանրապես Սիրիային մեկուսացնել խաղաղության գործընթացից: Անկասկած, Իսրայելի ու սիրիայի միջև խաղաղության հաստատումը ձեռնտու է Վաշինգտոնին, քանի որ այն կկայունացնի իրավիճակը տարածաշրջանում, կապահովի մերձավորարևելյան նավթի անխափան և հարմար գներով արտահանումը: Սիրիայի տարածաշրջանային դերի կարևորումը Միացյալ Նահանգների կողմից, երկու երկրների նահանգների և բարձրաստիճան պաշտոնյանների հանդիպումները, Քլինթոնի այցելությունը Դամասկոս և այլն, մեծապես նպաստեցին երկկողմ հարաբերությունների զարգացմանն, ինչպես նաև տարածաշրջանային որոշ խնդիրների վերաբերյալ համաձայնության ձեռքբերմանը: Սիրիային նայելով Իսրայելի հետ ունեցած հաբերությունների տեսանկյունից, նկատվում էր ամերիկյան արտաքին քաղաքականության երկու ասպեկտ`համատարած տեղեկատվության լայնատարած միջոցը և արաբա-իսրայելյան կոնֆլիկտը դադարեցնելու կառավարական շեշտը: Այսպիսով, չնայած երկկողմ հարաբերությունների համեմատաբար բարելավմանը 90-ական թվականների ընթացքում, այնուամենայնիվ սիրիա- ամերիկան հարաբերությունները չկարողացան ձեռբազատվել դեռևս սառը պատերազմից մնացած «մրցակից հովանավոր և մրցակից հովանավորյալ» մակարդակին բնորոշ հատկանիշներից: Վաշինգտոնն անկարող գտնվեց այնպիսի դիվանագիտություն որդեգրել, որը կնպաստեր Սիրիայի էլ ավելի ակտիվ ներգրավմանը տարածաշրջանային գործընթացների մեջ, ամրապնդելով Սիրիայի հակակշռող դերը Իրաքի և Իրանի նկատմամբու աստիճանաբար դուրս բերելով նրան տարածաշրջանային մեկուսացումից: Միացյալ Նահանգները չկարողացան նաև հստակ անվտանգության երաշխիքներ առաջարկել կողմերին, մասնավորապես խուսափելով Գոլաններում անմիջական ամերիկյան ներկայության հնարավորությունից: Ինչ վերաբերում է խաղաղության գործընթացում Սիրիայի ցուցաբերած դանդաղկոտությանը, ապա այն արտաքին քաղաքական և ռազմական այլ նկատառումներից բացի, կարելի է բացատրել նաև նրանով, որ Իսրայելի հետ խաղաղության հաստատումը պաշտոնական Դամասկոսի համար հղի է իրական բարդույթներով և չափազանց վտանգավոր հետևանքներով: 1996թ. Իսրայելում Բենյամին Նեթանյահուի կառավարության գլուխ անցնելով սիրիա-իսրայելյան պաշտոնական հարաբերությունները խզվեցին: Այնուամենայնիվ, մի քանի իսրայելական պաշտոնական անձանց կողմից հայտարարվել է, որ «անուղղակի բանակցությունները կողմերի միջև երբեք չեն ընդհատվել» :