User talk:Subhrasmitaa Ghadeii

″विद्याविहीनः पशुः (विद्या)″

ज्ञानार्थकविद्धातोः विद्याशब्दः सिध्यति । यस्य कस्यचिदपि वस्तुनः सम्यकतया ज्ञानं विद्योति कथ्यते । वेददर्शनसाहित्यविज्ञानादीनां विषयाणां पठनं सम्यग् ज्ञानं च विद्येति अभिधीयते । यद्यपि संसारे बहुनि सन्ति, परन्तु विद्यैव सर्वश्रेष्ठं धनमस्ति । अत एवोच्यते— ‘विद्याधनं सर्वधनप्रदानम्’ । विद्यया मनुष्यः स्वकीयं कर्तव्यं जानाति । विद्ययैव मनुष्यो जानाति यत् को धर्मः, कोऽधरम्, किं कर्तव्यम्, किम् अकर्तव्यं, किं पुण्यम्, किं पापम्, किं कृत्वा लाभो भविष्यति, केन कार्येण वा हानिः भविष्यति । स विद्या प्राप्त्या सन्मार्गम् अनुवर्तितुं प्रयतते । एवं विद्ययैव मनुष्यो मनुष्योऽस्ति । यो मनुष्यो विद्याहीनोऽस्ति स कर्तव्याकर्तव्यस्य अज्ञानात् पशुवद् आचरति, अतः स पशुरित्यभिधीयते । ‘विद्याविहीनः पशुः’ इति । विद्या सर्वेषु धनेषु श्रेष्ठमस्ति, यतो हि विद्यैव व्यये कृते वर्धते । अन्यद् धनं व्यये कृते क्षयं प्राप्नोति । अत एवोक्तम्— न चोरहार्यं न च भ्रातृभाज्यं, न राजहार्यं न च भारकारि । व्यये कृते वर्धत एव नित्यं, विद्याधनं सर्वधनप्रधानम् ।। विद्यैव जगति मनुष्यस्य उन्नतिं करोति । दुःखेषु विपत्तिषु च तस्य रक्षां करोति । विद्यैव कीर्तिं धनं च ददाति । विद्या वस्तुतः कल्पलता विद्यते । मातेव रक्षति पितेव हिते नियुङ्क्ते, कान्तेव चाभिरमयत्यपनीय खेदम् । लक्ष्मीं तनोति वितनोति च दिक्षु कीर्तिं, किं किं न साधयति कल्पलतेव विद्या ।। अतः सर्वैरपि आलस्यप्रमादादिकं त्यक्त्वा विद्याध्ययनम् अवश्यं कर्तव्यम् ।