User:Rbrkh

Mausoleum at Halicarnassus

ស្រាវេជ្រាវដោយ ​ និស្សិត ៖​ RBR

Mausoleum at Halicarnassus ជាផ្នូរឬចេតិយ​ របស់ស្តេចពែរ្ស ព្រះនាម Mausolus ដែលជាផ្នូរដ៏ធំមួយ នៅអាស៊ី​ (អាស៊ីមេទ័រ)ដែរមានទីតាំង​ ក្នុងប្រទេសទួគីបច្ចុប្បន្ន។ Mausolus កូនប្រុសរបស់ Hecatomno គឺជាស្តេចនៃ Caria ដែលជានគរតូចមួយនៅឆ្នេរសមុទ្រអាស៊ីមីន័រ។ ព្រះមហាក្សត្របានជ្រើសរើសទីក្រុងមួយដើម្បីគ្រប់គ្រងទឹកដីដែលឪពុករបស់ព្រះអង្គបានវាយយកបាន។តំបន់ដែលបានជ្រើសរើសគឺហាលីកាណាសាសូ(Halicarnassus) ។

Mausoleum at Halicarnassus ត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងរដ្ឋធានីរបស់គាត់ Halicarnassus ចន្លោះពីឆ្នាំ 353 និង 351 មុនគ.ស​ ដោយប្អូនស្រីរបស់Mausoleum​ និង ម្ចាស់ក្សត្រី​Artemisia (ភរិយារបស់Mausoleum)។ I.ទីតាំង ឆ្នាំ 334 គ.ស នៅពេលដែលអាឡិចសាន់ឌឺដ៏អស្ចារ្យបានសញ្ជ័យទីក្រុងវាស្ថិតក្នុងស្ថានភាពល្អឥតខ្ចោះ។

បីសតវត្សក្រោយមកគឺនៅឆ្នាំ ៦២ មុនគ.ស គនិងក្នុង ៥៨ ស.គទីក្រុងនេះត្រូវបានវាយប្រហារដោយចោរសមុទ្រ។ ទោះបីជាមានការលួចក៏ដោយវាលេចឡើងថាផ្នូរមិនត្រូវបានខូចខាតទេ។

ទិន្នន័យដែលមានស្រាប់មួយចំនួនហាក់ដូចជាបង្ហាញថាការធ្លាក់ចុះនៃមូស្គូនៅហាលីកាណាសេស(Halicarnassus)  ចាប់ផ្តើមពីសតវត្សរ៍ទី ១២ ។ ជញ្ជាំងចាប់ផ្តើមដួលរលំដូចពិដានដែរ។ គេសង្ស័យថាផ្នែកមួយនៃថ្មដែលជាផ្នែកនៃផ្នូរត្រូវបានប្រើដើម្បីសាងសង់អគារនៅក្បែរនោះ។ ការបំផ្លាញចុងក្រោយរបស់វាយោងទៅតាមសម្មតិកម្មដែលត្រូវបានគេទទួលយកជាទូទៅគឺដោយសារតែការរញ្ជួយដីដែលបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៤០៤។ បន្ទាប់ពីកាលបរិច្ឆេទនោះមានតែគ្រឹះនៅតែឈរដែលនៅសល់នៃគ្រឹះត្រូវបានប្រើក្នុងឆ្នាំ ១៤៩៤ ដោយដីឡូតិ៍របស់សាន់ជូអាន។ ដើម្បីសាងសង់វិមានរបស់សាន់ប៉េដ្រូ។បច្ចុប្បន្នមានតែរូបសំណាកខាងលើនិងរូបចម្លាក់មួយដែលអាចរស់បានទាំងនៅក្នុងសារមន្ទីរអង់គ្លេសនៅទីក្រុងឡុង។

'''IV. អត្ថប្រយាជន៍'''

គ្រប់ស្ថាបត្យកម្មបុរាណ​ទាំង សុទ្ធតែមាន​ តម្លៃនិង​គំនិតបង្កប​ ទៅតាមទម្រង់ផ្សេងៗគ្នា ។​ស្ថាបត្យកម្មបុរាណ ក៏ឆ្លុះបញ្ចាំង​ វប្បធម៍ អរិយធម៍ ប្រវត្តិសាស របស់ជាតិ សាសនីមួយៗ ។ថែមពីនេះទៅទៀត​ ទោះបី ទោះបីជាជាតិសាលបាត់បង ពី ពិភពលោកយើងក៏ដោយ ក៏ស្ថាបអាចជាសខក្ខីភាព បង្កអោយស្គាស់ពីជា​សាសនោះផងដែរ ។

យ៉ាងវិញកាសិក្សាអំពីស្ថាបត្យកម្មបុរាណ វាជាកត្តាជំរុញ អាចអោយយើងស្វែងយល់ ពីស្ថាបត្យកម្មចំណាស់ៗ ស្ថានភាពប្រភេទ មុខងារ បច្ចេកទេសាងសង ជាពិសេសប្រភព នៃស្ថាបត្យកម្ម​ ដែលយើងកំពុង ប្រើប្រាស់  និង ការវិវត្តន៍ នៃស្ថាបត្យកម្ម។

Reference ៖ https://warbletoncouncil.org/mausoleo-de-halicarnaso-1346 

 https://www.mediastorehouse.com.au/fine-art-finder/artists/johann-lorenz-rugendas/mausoleum-halicarnassus-from-series-22563698.html 

 https://wilstar.com/wonders-of-the-world/mausoleum-at-halicarnassus   wikipedia